Żankiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żankiel
Morfologia (żankiel zwyczajny)
Morfologia (żankiel zwyczajny)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj żankiel
Nazwa systematyczna
Sanicula L.
Sp. Pl. 235. 1753
Typ nomenklatoryczny
Sanicula europaea L.[2]
Synonimy

Triclinium Raf.[3]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Sanicula arctopoides

Żankiel (Sanicula) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje ponad 40 gatunków występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii i Antarktydy[4], głównie w strefie klimatu umiarkowanego[5]. We florze Polski tylko jeden gatunek – żankiel zwyczajny.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny dwuletnie i byliny, nagie, o pędach wyprostowanych lub podnoszących się[5].
Liście
Ogonkowe z błoniastymi zwykle pochwami, rzadziej niemal siedzące. Blaszka liściasta kolista lub pięciokanciasta, z nasadą zwykle sercowatą. Dłoniasto podzielona na 3 lub 5 odcinków, zwykle 3-wrębnych, na brzegach ząbkowanych[5].
Kwiaty
Drobne, zebrane w pojedyncze lub złożone baldachy, z baldaszkami często niemal siedzącymi, stąd kwiatostany zbite, główkowate. Kwiaty obupłciowe i tylko pręcikowe. Działki kielicha z wyraźnymi i trwałymi ząbkami. Płatki korony białe, zielonkawe, różowe, żółtawe lub jasnoniebieskie, łopatkowate lub owalne z zagiętymi końcami. Słupek krótki, odgięty[5].
Owoce
Rozłupki koliste lub elipsoidalne, gęsto szczecinkowate lub pokryte guzkami, za to z niepozornymi żebrami[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do plemienia Saniculeae w podrodzinie Apioideae Burnett, z rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.), rzędu selerowców (Apiales Lindl.), kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych[1][3].

Pozycja według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina selerowate (Apiaceae Lindl.), podrodzina Saniculoideae Burnett, plemię Saniculeae W.D.J. Koch, podplemię Saniculinae Coss & Germ., rodzaj żankiel (Sanicula L.)[6].

Wykaz gatunków[7]:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  3. 3,0 3,1 Sanicula. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2014-02-10].
  4. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1051. ISBN 83-214-1305-6.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 She Menglan, Loy R. Phillippe: Sanicula. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-02-10].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Sanicula (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-05].
  7. Sanicula. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-02-10].