Żelazna Pagoda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żelazna Pagoda w Kaifengu
Żelazna Pagoda w Kaifengu
Państwo  Chiny
Miejscowość Kaifeng
Wyznanie buddyzm
Historia
Data budowy 1049
Dane świątyni
Budulec cegła, kamień
Położenie na mapie Chińskiej Republiki Ludowej
Mapa lokalizacyjna Chińskiej Republiki Ludowej
Żelazna Pagoda w Kaifengu
Żelazna Pagoda w Kaifengu
Ziemia 34°49′00″N 114°21′54″E/34,816667 114,365000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Żelazna Pagoda (chiń. trad.: 鐵塔; pinyin: Tiě tǎ) – buddyjska pagoda w chińskim mieście Kaifeng w prowincji Henan; część zespołu świątynnego Youguo (佑國寺). Została wybudowana w 1049 roku za rządów dynastii Song (960–1279). Zachowana do dzisiaj ceglana pagoda powstała na miejscu drewnianej, którą strawił pożar w 1044 roku.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wzniesiona na planie ośmiokąta pagoda składa się z 13 kondygnacji i liczy 56,88 m wysokości[1]. Jest to ceglana wieża z kamiennymi, spiralnymi schodami wewnątrz oraz niewielkimi otworami w ścianach zewnętrznych, które umożliwiają dopływ światła i powietrza[2]. Pagoda charakteryzuje się gęsto umiejscowionymi pod daszkami (miyan) dougongami oraz dużą liczbą kondygnacji (louge)[2]. Ściany zewnętrzne zbudowano z ponad 50 różnych rodzajów glazurowanych i zdobionych cegieł. Ok. 1600 cegieł dodatkowo wzbogacono, umieszczając na nich skomplikowane i obfitujące w detale płaskorzeźby przedstawiające m.in. siedzącego Buddę, mnichów, śpiewaków, tancerzy, kwiaty, lwy, smoki oraz inne legendarne stworzenia. Pod daszkami pagody zawieszono w sumie 104 dzwonki, z których w czasie wiatru wydobywa się dźwięk. Podmurówkę budynku osadzono w mule pochodzącym z rzeki Huang He[1]. Wewnątrz pagody znajdują się malowidła przedstawiające sceny z klasycznych powieści chińskiej literatury, m.in. Wędrówki na Zachód[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za rządów Północnej dynastii Song (960–1127), której stolicą było Kaifeng, sławny architekt Yu Hao wzniósł drewnianą pagodę, będącą częścią kompleksu świątynnego Youguo (w latach 965–995). W 1044 roku drewniana pagoda spłonęła w pożarze wywołanym uderzeniem pioruna[4]. Z rozkazu cesarza Renzonga (panował w latach 1022–1063), w 1049 roku na miejscu starej pagody wybudowano nową, do konstrukcji której wykorzystano niepalne cegły i kamienie. Nową pagodę nazwano żelazną, ponieważ kiedy obserwuje się ją z daleka, wydaje się ona mieć specyficzny, przypominający żelazo, szary kolor (pomimo tego, że w rzeczywistości ściany wykonane są z cegieł koloru czerwonego, brązowego, zielonego i niebieskiego). W 1847 roku rzeka Huang He wystąpiła z koryta i zniszczyła zabudowania świątyni Youguo, nie uszkadzając przy tym pagody. W sumie od momentu powstania pagoda przetrwała 38 trzęsień ziemi, 6 powodzi i kilka innych katastrof, jednak wciąż pozostaje w niemal nienaruszonym stanie[1][5].

W 1961 roku rząd Chińskiej Republiki Ludowej objął pagodę ochroną[6].

W 1994 roku Żelazna Pagoda została umieszczona na chińskich znaczkach pocztowych o nominale 2 yuanów[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Iron Pagoda (ang.). chinaculture.org. [dostęp 2011-02-07].
  2. 2,0 2,1 Xinian Fu: Chinese Architecture. New Haven: Yale University Press, 2002, s. 166, 183. ISBN 0-300-09559-7. (ang.)
  3. Youguo Temple - Chinese Buddhist Temple (ang.). cultural-china.com. [dostęp 2011-02-07].
  4. Joseph Needham, Ling Wang, Gwei-Djen Lu: Science and Civilisation in China, volume 4, part 3, Civil Engineering and Nautics. Cambridge: Cambridge University Press, 1971, s. 81–82. ISBN 0-521-07060-0. (ang.)
  5. Youguo Temple Iron Pagoda in Kaifeng of Henan Province (ang.). china.org.cn. [dostęp 2011-02-07].
  6. Memorial Temple of Lord Bao & Iron Pagoda (ang.). travelchinaguide.com. [dostęp 2013-10-19].
  7. 94-21: Pagodas of Ancient China - 1994 (ang.). chinesestamps.org. [dostęp 2011-02-07].