Żelazna miska ryżu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Żelazna miska ryżu (chiń. upr.: 铁饭碗; chiń. trad.: 鐵飯碗; pinyin: tiě fàn wǎn) – chińskie określenie na gwarantowane dożywotnie zatrudnienie i zasiłki socjalne dla robotników.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie maoizmu w Chinach praca w przedsiębiorstwach państwowych była wprawdzie słabo opłacana, ale gwarantowana dożywotnio i związana z zapewnianymi przez państwo nieodpłatnie: mieszkaniem, opieką zdrowotną, edukacją a nawet pewnymi produktami żywnościowymi[1].

Obecnie system istnieje w formie szczątkowej – zmiany w strukturze gospodarczej państwa zapoczątkowane w 1978 roku przez Denga Xiaopinga – przekształcenie przedsiębiorstw państwowych w (kontrolowane przez państwo) spółki – pociągnęły za sobą falę masowych zwolnień, co robotnicy określili mianem „rozbijania żelaznej miski ryżu”[1]. Zwolennicy polityki Denga uważali wręcz, że „żelazną miskę ryżu trzeba rozbić”, by umożliwić transformację ustrojową[2]. Reformy przedsiębiorstw państwowych przyspieszyły po przystąpieniu Chin do Światowej Organizacji Handlu w 2001[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Edward Lawrence Davis: Encyclopedia of contemporary Chinese culture. Taylor & Francis, 2005, s. 395–396. ISBN 9780415241298. [dostęp 2011-10-11]. (ang.)
  2. Neil C. Hughes: China's economic challenge: smashing the iron rice bowl. M.E. Sharpe, 2002, s. 5. ISBN 9780765608093. [dostęp 2011-10-11]. (ang.)
  3. Lionel M. Jensen, Timothy B. Weston: China's transformations: the stories beyond the headlines. Rowman & Littlefield, 2007, s. 71. ISBN 9780742538634. [dostęp 2011-10-11]. (ang.)