Żentyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Żentyca, żętyca (gwar. zyntyca[1], zintyca, zimbora) – serwatka z mleka owczego, ściętego podpuszczką, otrzymywana przy wyrabianiu oscypków i bundzu z mleka owczego.

Popularna wśród górali karpackich. To podobnie jak serwatki z mleka krowiego pozostałość po potraktowaniu mleka podpuszczką, która ścina większość białek - z nich właśnie powstaje bundz. Pita przede wszystkim na halach, mocno schłodzona i świeża (słodka) lub skwaszona po kilku dniach. W XIX wieku stosowana była jako środek leczący drogi oddechowe, szczególnie gruźlicę[2] (brak potwierdzenia właściwości leczniczych). U nieprzyzwyczajonych do niej osób może wywołać działanie przeczyszczające (podobnie jak serwatka czy maślanka).

28 września 2005 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpisało żentycę na Listę Produktów Tradycyjnych[3].

Napój ten ma barwę białą lub lekko kremową. Żentyca wpisana na listę produktów tradycyjnych powinna mieć też zawartość wody od 60 do 70%, soli do 0,5%, tłuszczu: żentyca owcza od 3 do 4%, a żentyca owczo–krowia od 2 do 3%[3].

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło żętyca w Wikisłowniku
Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Podhalanie, w sekcji Pożywienie.

Przypisy

  1. Magda Krämer: Zakopane. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007, s. 1. ISBN 978-83-7073-483-1.
  2. Magda Krämer: Zakopane. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007, s. 26. ISBN 978-83-7073-483-1.
  3. 3,0 3,1 Żentyca. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 2010-07-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej E. Halbański, Leksykon sztuki kulinarnej, Wydawnictwo „WATRA”, Warszawa 1986, wydanie drugie, ISBN 83-225-0106-4, s. 216.