Żmija łąkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żmija łąkowa
Vipera ursinii[1]
(Bonaparte, 1835)
Żmija łąkowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Rząd łuskonośne
Podrząd węże
Rodzina żmijowate
Podrodzina żmije
Rodzaj Vipera
Gatunek żmija łąkowa
Synonimy
  • Vipera eriwanensis (Reuss, 1933)
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Żmija łąkowa (łac. Vipera ursinii) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie. Zasięg ma nierównomierny charakter. Można ją spotkać w południowej Francji, centralnej części Półwyspu Apenińskiego, Chorwacji, Rumunii, środkowej Grecji, Albanii, europejskiej części Rosji, a także na Węgrzech. Ponadto populacje żmii łąkowej występują w południowej Turcji, północnym Iranie i wschodnich Chinach. Gatunek ten zasiedla zarówno wyżyny jak i niziny, można ją spotkać w górach. Preferuje tereny o charakterze stepowym, często zasiedla trawiaste zbocza gór, jednak można spotkać ją też na łąkach, lasostepach, nad brzegami mórz i rzek.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek jadowity. Posiada nieduże zęby jadowe i niewielką w porównaniu z innymi żmijami toksyczność jadu, w związku z czym jej ukąszenie nie stanowi zagrożenia dla człowieka (nie odnotowano do tej pory przypadków śmiertelnych). Zalecana jest jednak ostrożność. Jej ukąszenie może spowodować miejscowy paraliż, obrzmienia i ból.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Ciało krępe, masywne. Grzbiet ciała u tego gatunku ma kolor jasnoszary, żółtoszary, oliwkowy, zielonoszary, żółty lub jasnokasztanowobrązowy z ciemną (czarną, szarą lub zielonkawą) falistą linią (zygzakiem) przebiegającą wzdłuż. Na głowie znajduje się czarny rysunek, kształtem przypominający motyla, składający się z kilku symetrycznie ułożonych plam. Na bokach ciała występują czarne, niewyraźne, drobne plamki. Osobniki występujące w Europie osiągają długość od 35 cm do 50 cm, zaś w azjatyckiej części do 70 cm. Samice są nieco większe od samców.

Głowa – Wyodrębniona z tułowia, spłaszczona, pysk tępo zakończony.

Oczy – Są żółte lub pomarańczowe z ciemną, pionową źrenicą.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilka podgatunków, lecz ich status jest niepewny[3]:

  • Vipera ursinii anatolica Eiselt & Baran, 1970 (status niepewny) – południowa Turcja.
  • Vipera ursinii ebneri Knöpfler & Sochurek, 1955 (status niepewny) – Iran.
  • Vipera ursinii graeca Nilson & Andrén, 1988 (status niepewny) – północna i środkowa Grecja.
  • Vipera ursinii macrops (Méhely, 1911) (status niepewny) – Albania.
  • Vipera ursinii moldavica Nilson, Andrén & Joger, 1993 – Rumunia.
  • Vipera ursinii parursinii Nilson & Andrén, 2001 (status niepewny) – północno-zachodnie Chiny.
  • Vipera ursinii rakosiensis Méhely, 1893 – wschodnia Austria, Węgry, Słowenia, Chorwacja, Serbia, południowa Rumunia, północna Bułgaria.
  • Vipera ursinii tienshanica Nilson & Andrén, 2001 (status niepewny) – Kazachstan, Kirgistan, Chiny i góry Tienszan.
  • Vipera ursinii ursinii (Bonaparte, 1835) – środkowe Włochy.
  • Vipera ursinii wettsteini Knöpfler & Sochurek, 1955 (status niepewny) – południowo-wschodnia Francja.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi naziemny tryb życia. Aktywna w dzień, unika dużych upałów i słońca. Na noc skrywa się w norach gryzoni lub szczelinach skalnych. Sen zimowy trwa zazwyczaj od października do marca lub kwietnia.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Owady, pająki, jaszczurki, małe gryzonie, noworodki mysie i pisklęta małych ptaków. Owady uśmierca jadem, zaś kręgowce często połyka jeszcze żywe.

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Słabo jadowita i płochliwa.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Dojrzałość płciową osiąga w wieku trzech lat. Jest gatunkiem jajożyworodnym. Gody następują wkrótce po wybudzeniu się żmij ze snu zimowego. Samce toczą ze sobą rytualne walki, oplatając się wokół siebie. Unoszą górne części i każdy z nich próbuje przygnieść rywala do ziemi. Samica rodzi od 8 – 15 młodych o długości 11 – 17 cm.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Żmija bardzo podobna do innego europejskiego gatunku – żmii zygzakowatej.

Przypisy

  1. Vipera ursinii w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Vipera ursinii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Vipera ursinii (ang.). The Reptile Database. [dostęp 6 września 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Jaroniewski, – ATLAS Jadowite węże świata
  • Arnold E.N., Burton J. A. (1992) – A Field Guide to the Reptiles and Amphibians of Britain and Europe.