Żurawka (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: żurawka – inne znaczenia tego słowa.
Żurawka
Żurawka drżączkowata
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina skalnicowate
Rodzaj żurawka
Nazwa systematyczna
Heuchera L.
Sp. Pl. 226. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Heuchera americana L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Różnobarwne liście odmian hodowlanych żurawek

Żurawka (Heuchera) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Liczy ponad 50 gatunków występujących w naturze w Ameryce Północnej. Wiele gatunków i mieszańców między nimi uprawianych jest ze względów ozdobnych, głównie jako rośliny okrywowe. W naturze występują zwykle w wilgotnych lasach i w miejscach skalistych, na zboczach gór lub klifów nadmorskich. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia profesora medycyny z Uniwersytetu w WittenberdzeJohanna Heinricha Heuchera[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny tworzące kępy i osiągające do 0,7 m wysokości[3].
Liście
Zwykle zimozielone, często purpurowo lub srebrzyście nabiegłe. Blaszka liściowa jest w różnym stopniu klapowana i karbowana[3].
Kwiaty
Drobne, zebrane w groniaste i wiechowate kwiatostany na szczycie łodygi, zwykle bezlistnej. Działki kielicha w liczbie 5 są nierównej długości, w dole są kubeczkowato zrośnięte. Także 5 drobnych płatków korony ma kolor biały, różowy do czerwonego, czasem też zielonkawy. Pręcików jest 5. Zalążnia jest wpół dolna, powstaje z dwóch zrośniętych owocolistków i zwieńczona jest dwoma szyjkami słupka[3].
Owoce
Wielonasienne torebki[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzaj Heuchera należy do rodziny skalnicowatych (Saxifragaceae), która jest rodziną siostrzaną dla agrestowatych (Grossulariaceae) i wraz z nią należy do rzędu skalnicowców (Saxifragales) w obrębie okrytonasiennych.

Pozycja według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Saxifraganae Reveal, rząd skalnicowce (Saxifragales Dumort.), podrząd Saxifragineae Engl., rodzina skalnicowate (Saxifragaceae Juss.), plemię Heuchereae Bartl., rodzaj żurawka (Heuchera L.)[4].

Wykaz gatunków[5]

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

Żurawki uprawiane są jako ozdobne rośliny okrywowe, możliwe do uprawy także pod drzewami i krzewami, poza tym sadzone w ogrodach skalnych. Rosną na stanowiskach słonecznych i w półcieniu, na glebach dobrze zdrenowanych i żyznych. Rozmnażane są przez podział kęp wiosną lub jesienią oraz z nasion[6].

Gatunki botaniczne uprawiane w Polsce[7][8]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-26].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-04].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 108. ISBN 0333748905.
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Heuchera (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-04].
  5. Heuchera. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-01-16].
  6. Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin. Tom I, A-J. Poznań: Zysk i s-ka, 2012, s. 451. ISBN 978-83-7506-845-0.
  7. Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
  8. Związek Szkółkarzy Polskich. [dostęp 2010-02-28].