Życzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pojęcia z psychologii. Zobacz też: ujednoznacznienie.

Życzenie - stan świadomości, odczuwany gdy przyszły, potencjalny stan rzeczy postrzegany jest jako bardziej korzystny (dla realizacji jakiegoś celu) niż stan obecny i istnieje subiektywne poczucie szansy osiągnięcia tego stanu. Przy braku tej szansy życzenie staje się marzeniem, takim jak chęć posiadania prywatnego odrzutowca przez osobę o przeciętnym statusie materialnym. Życzenie nie jest potrzebą, ale skutkiem konfrontacji potrzeb z subiektywnym prawdopodobieństwem ich zaspokojenia w danej perspektywie czasowej, także bardzo odległej. Realizacja życzenia może powodować czasowe pogorszenie się stanu rzeczy, ale godzimy się na to, gdyż ten pogorszony stan bardziej przybliży nas do celu niż stan obecny. Przykładem jest życzenie ukończenia studiów, które pochłaniają część zarobków, czas i wysiłek, ale docelowo zwiększają szanse na uzyskanie lepiej płatnej pracy.

Werbalizacja życzenia[edytuj | edytuj kod]

Stan rzeczy jako przedmiot życzenia może być jedynie wyobrażeniem np. w trakcie marzeń lub u dzieci poniżej pewnego wieku, czy u bardziej inteligentnych zwierząt. Na ogół jednak towarzyszy mu myślowy komunikat językowy, który da się sprowadzić do zdania logicznego, opisującego stan rzeczy po spełnieniu się życzenia. Np. jeśli życzenie brzmi: Niech (niebo) się rozchmurzy, to można je sprowadzić do zdania opisującego przyszły stan rzeczy: Niebo jest bezchmurne. Dopóki nie da się przypisać temu zdaniu prawdy (w sensie wartości logicznej), dopóty życzenie pozostaje niespełnione. Weryfikacja życzenia czysto wyobrażeniowego następuje przez organoleptyczne porównanie stanu rzeczy z jego wyobrażeniem, jednak o ostatecznym wyniku decyduje interpretacja, a ta zależy od wielu czynników, m.in. od mechanizmów obronnych, np. racjonalizacji.

Werbalizacja życzeń odgrywa też ważną rolę społeczną - umożliwia precyzyjne informowanie o swoich życzeniach innych członków grupy.

Życzenie a nadzieja[edytuj | edytuj kod]

Życzenie jest nieodłącznym składnikiem nadziei, lecz nie oznacza to, że każdemu życzeniu towarzyszy związana z nim nadzieja - czasem zastępuje ją pewność.