Żywiecczyzna
Żywiecczyzna (lub Ziemia Żywiecka[potrzebne źródło]) – region geograficzny i etnograficzny w południowej Polsce, historycznie najbardziej zachodnia część Małopolski, w południowej części obecnego województwa śląskiego.
Spis treści |
[edytuj] Kultura
Żywiecczyznę zamieszkuje grupa Górali Żywieckich, posiadających własną gwarę. Charakterystyczne budownictwo drewniane zachowało się w niektórych wsiach, za to typowa zabudowa małomiasteczkowa została zniszczona podczas II wojny światowej.[potrzebne źródło]
[edytuj] Stroje Żywiecczyzny
[edytuj] Stroje góralskie
 |
Ta sekcja od 2011-08 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
 |
Zasugerowano, aby ta sekcja została przeniesiona do nowego artykułu nazwanego Strój Górali żywieckich. (dyskusja) |
- Strój męski składa się z elementów typowych dla strojów górali polskich, jak kapota, haftowana koszula i kamizelka w kolorze czarnym, czerwonym bądź niebieskim często zdobiona kolorowymi guzikami zwana bruclikiem, spodnie wełniane z pomponami w kolorze białym, kierpce czyli skórzane lekkie buty u mężczyzn. Strój ozdobiony jest parzenicami i lampasem. Żywieccy górale noszą czarne lub częściej brązowe kapoty zwane gunia. Opasywano się początkowo pasami materiałowymi a później skórzanymi; wielkość pasa i jego zdobność dawała przy tym pojęcie o majętności jego posiadacza. Częstym elementem stroju była u mężczyzny laska pasterska lub siekiera zwana ciupagą, które służyły do obrony. Strój męski jest nieco skromniejszy od stroju górali podhalańskich. Mężczyzna nosił zwykle kapelusz z czarnego filcu.
- Strój kobiecy składał się z ciasnochy czyli rodzaju ciasnej halki sięgającej do kolan ozdobionej licznymi haftami, spódnicy do połowy łydki często szytej z materiału w drobne kwiaty, skarpet wełnianych zwykle białych, kierpców, oraz białej haftowanej bluzki i gorsetu. Spódnice były zwykle lniane. Ubierano na nie zapaskę – rodzaj fartucha, ozdabianą w liczne hafty. Na białą bluzkę ubierano gorsety będące najdroższym elementem stroju wyszyte w typowo góralskie motywy roślinne. Chętnie noszono korale. Zamężne kobiety nosiły czepki lub chustki na głowę. Stałym i ważnym elementem stroju góralskiego męskiego i żeńskiego były grube skarpety wełniane tak zwane kopytka, sięgające do połowy łydki.
Górale żywieccy odeszli od swojego ubioru już prawie zupełnie przed rozpoczęciem się I wojny światowej, głównie w wyniku masowych wyjazdów do sezonowych prac rolnych na Węgrzech, Morawach, a także - już w mniejszym stopniu - do pracy w przemyśle na pobliskim Śląsku. Ale już w okresie międzywojennym, staraniem miłośników folkloru, próbowano zachować i odtworzyć strój górali jako reprezentacyjny dla wsi żywieckiej i zespołów folklorystycznych.
[edytuj] Stroje miejskie
Strój miejski odbiega całkowicie od stroju góralskiego Górali Żywieckich; więcej informacji znajduje się na stronie poświęconej miastu Żywiec.
