α-Pinen

α-Pinen
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) (1S,5S)-2,6,6-trimetylobicyklo[3,1,1]hept-2-en
Inne nazwy i oznaczenia (1S)-(−)-α-Pinen
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C10H16
Masa molowa	136,23 g/mol
Wygląd	bezbarwna ciecz
SMILES CC1(C)C2CC1C(C)=CC2
Identyfikacja
Numer CAS	80-56-8 (nieokreślony izomer) 7785-70-8 (+)-α-pinen 7785-26-4 (−)-α-pinen
PubChem	440968
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,858 g/cm³; ciecz Rozpuszczalność w wodzie nierozpuszczalny Temperatura topnienia −64 °C Temperatura wrzenia 155–156 °C Aktywność optyczna [α]D −50,7° (1S,5S-pinen)
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Zagrożenia Uwaga Zwroty H H226, H315, H317, H319, H335, H410 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P P261, P273, P280, P305+P351+P338, P501 Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Drażniący (Xi) Groźny dla środowiska (N) Zwroty R R10, R36/37/38, R43, R50 Zwroty S S26, S36/37, S61 NFPA 704 3 2 0   Temperatura zapłonu 32 °C Temperatura samozapłonu 255 °C Numer RTECS DT7000000 (nieokreślony izomer)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons

α-Pinen – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych monoterpenów. Obok beta-pinenu jest jednym z dwóch izomerów tego związku. Sam α-pinen posiada dwa enancjomery (+) oraz (−), obydwa występują w naturze w olejkach eterycznych wielu roślin, głównie iglastych.

Jest głównym składnikiem terpentyny, otrzymywanej z żywicy sosnowej. Stosowany jest w kosmetyce jako składnik perfum oraz jako surowiec do otrzymywania innych środków zapachowych (α-terpinol, limonen, bergaptol).

Główne reakcje z udziałem α-pinenu: