β-Karoten

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
β-Karoten
β-Karoten
β-Karoten
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C40H56
Masa molowa 536,87 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 7235-40-7
PubChem 5280489[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
Stosowanie w ciąży kategoria C

β-Karotenorganiczny związek chemiczny, prowitamina witaminy A i najbardziej aktywny jej izomer. Neutralizuje rodniki w organizmie, stosowana jest jako lek w chorobach wzroku i skóry.

Właściwości farmakologiczne[edytuj | edytuj kod]

β-Karoten jest bezpieczną odmianą karotenu, gdyż organizm przetwarza tylko taką jego ilość, jaka jest mu potrzebna. Przyczynia się między innymi do ochrony przed drobnoustrojami. Ma działanie antyoksydacyjne, a także korzystnie wpływa na funkcjonowanie wzroku, systemu immunologicznego. W preparatach często podawany jest razem z witaminami E, D, B i wapniem.

Beta-karoten był dość długo uważany za środek zapobiegający powstawaniu raka płuc i wątroby. Niedawno przeprowadzone badania wykazały jednak, że u większości osób nie ma żadnej korelacji między spożywaniem karotenu i zachorowalnością na raka, z wyjątkiem osób pijących dużo alkoholu i palących, u których spożywanie β-karotenu minimalnie zwiększa, a nie zmniejsza ryzyko choroby nowotworowej[2]. Długotrwała suplementacja diety w beta-karoten może w umiarkowany sposób ograniczać rozwój zmian umysłowych związanych z wiekiem[3].

Beta-karoten nawet nie przekształcony w witaminę A chroni przed niekorzystnym wpływem wolnych rodników, które mogą wiązać się z substancjami znajdującymi się w komórkach i wywierać szkodliwy wpływ na błony komórkowe oraz na podział komórek[4]. Redukuje również ujemne skutki radioterapii i chemioterapii. Zaobserwowano także, że może on spowodować powrót komórek dysplastycznych do normalnej funkcji[5]. Wzmacnia system immunologiczny, chroni wyściółkę przewodu pokarmowego i dróg oddechowych przed infekcjami, zapobiega rozedmie płuc i bronchitowi. Odgrywa istotną rolę w profilaktyce przeciwmiażdżycowej wpływając na obniżenie poziomu cholesterolu. Beta-karoten zapewnia ponadto prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku, zwłaszcza o zmierzchu, oraz warunkuje prawidłowe rogowacenie nabłonków, opóźnia procesy starzenia się[6].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

  • choroby skóry (fotodermatozy, osutki i pokrzywki świetlne, bielactwo)
  • przygotowanie skóry na działanie promieniowania
  • zaburzenia widzenia o zmierzchu

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

  • nadwrażliwość na lek
  • ciężka niewydolność wątroby i nerek

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

  • bóle brzucha
  • biegunka
  • przejściowe żółte zabarwienie skóry

Przypisy

  1. Β-Karoten – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. GS. Omenn, GE. Goodman, MD. Thornquist, J. Balmes i inni. Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease.. „N Engl J Med”. 334 (18), s. 1150-1155, 1996. PMID 8602180. 
  3. Physician's First Watch: Long-Term Beta Carotene Use May Slow Cognitive Decline in Men
  4. DM. Snodderly. Evidence for protection against age-related macular degeneration by carotenoids and antioxidant vitamins.. „Am J Clin Nutr”. 62 (6 Suppl), s. 1448S-1461S, 1995. PMID 7495246. 
  5. T. Byers, G. Perry. Dietary carotenes, vitamin C, and vitamin E as protective antioxidants in human cancers.. „Annu Rev Nutr”. 12, s. 139-159, 1992. doi:10.1146/annurev.nu.12.070192.001035. PMID 1503801. 
  6. Burri B.J.. Beta-carotene and human health: a review of current research. „Nutr. Res.”. 17 (3), s. 547-580, 1997. doi:10.1016/S0271-5317(97)00011-0. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Indeks leków Medycyny Praktycznej 2005. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna. ISBN 83-7430-006-X.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.