10 Armia (ZSRR)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
10 Armia
10-я армия
Historia
Państwo  ZSRR
Sformowanie wrzesień 1939
Rozformowanie kwiecień 1944
Dowódcy
Pierwszy komkor Iwan Zacharkin
Ostatni Wasilij Kruchienkin
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Podporządkowanie Moskiewski Okręg Wojskowy, Zachodni Specjalny Okręg Wojskowy, Front Zachodni
Rodzaj wojsk piechota, kawaleria, wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład kilka korpusów strzeleckich, kawaleryjskich i zmechanizowanych

10 Armiazwiązek operacyjny Armii Czerwonej działający w latach 1939–1944.

Armia została sformowana we wrześniu 1939 roku w Moskiewskim Okręgu Wojskowym i następnie włączona w skład Zachodniego Specjalnego Okręgu Wojskowego. Podczas inwazji ZSRR na Polskę składała się, według Stevena Zalogy, z 11. Korpusu Strzeleckiego (6., 33. i 121. Dywizja Strzelecka), 16. Korpusu Strzeleckiego (8., 52. i 55. Dywizja Strzelecka) i 3. Korpusu Strzeleckiego (znajdującego się w rezerwie, 33. i 113. Dywizja Strzelecka). Armia była dowodzona przez komkor I.G. Zacharina[1].

22 czerwca 1941 roku, w dniu rozpoczęcia się operacji "Barbarossa", 10. Armia była częścią radzieckiego Frontu Zachodniego. W tym czasie posiadała w swoim składzie 1. Korpus Strzelecki (2. i 8. Dywizja Strzelecka), 5. Korpus Strzelecki (13., 86. i 113. Dywizja Strzelecka), 6. Korpus Kawalerii (6. i 36. Dywizja Kawalerii), 6. i 13. Korpus Zmechanizowany[2]. W tym czasie była dowodzona przez gen. K. D. Golubewa. Została otoczona przez wojska niemieckie w bitwie białostocko-mińskiej w czerwcu 1941 roku i prawie całkowicie zniszczona. Dowództwo armii zostało oficjalnie rozwiązane 5 lipca 1941 roku. Armia była formowana trzy razy w 1941 roku, następnie w październiku 1941 roku w składzie Frontu Południowego, jednak jej formowanie zostało anulowane, z powodu ciężkiej sytuacji panującej na froncie[3].

Została ponownie sformowana w listopadzie 1941 roku w rejonie Wołgi, posiadając w swoim składzie dziewięć dywizji, w tym siedem nowych. Radzieckie oficjalne źródła podają te dziewięć dywizji jako 322., 323., 324., 325., 326., 328. i 330. Strzelecką oraz 57. i 75. Kawalerii. Dziewięć tych dywizji zostało sformowanych w ciągu trzech tygodni z rezerwy Moskiewskiego Okręgu Wojskowego i były szkolone przez 12 godzin dziennie. Dotychczasowym dowódcą armii był gen. por. Filip Golikow. Książka napisana przez Golikowa w 1967 roku opisywała jak armia zakończyła swoją koncentrację w rejonie Penzy w dniu 8 listopada 1941 roku po 15 dniach szkolenia i 5 dniach budowy pomieszczeń mieszkalnych i innych budynków[4]. W tym czasie armii brakowało czegokolwiek, w tym ubrań zimowych. Większa część żołnierzy była pomiędzy 30 a 40 rokiem życia, a w niektórych przypadkach ponad 65% żołnierzy nie posiadało wyszkolenia wojskowego. Na początku armia znajdowała się w rezerwie Stawki, po czym została przydzielona do Frontu Zachodniego w bitwie pod Moskwą, po tym jak wykonała natarcie na Riazań rankiem 6 grudnia 1941 roku. W 1942 roku 10. Armia kontynuowała swoje operacje obronne na środkowym odcinku frontu wschodniego, a w 1943 roku wzięła udział w bitwie pod Smoleńskiem.

Dowództwo 10. Armii wraz ze swoimi jednostkami zostało wycofane z Frontu Zachodniego do rezerwy Stawki na początku kwietnia (dyrektywa Sztabu Generalnego z 7 kwietnia 1944 roku). 10 kwietnia armia została przesunięta do Rosławla, w celu wcielenia w swój skład 81. i 103. Korpusu Strzeleckiego (razem 5 dywizji). Tego samego miesiąca armia została rozwiązana, a jej dowództwo podłożyło podwaliny dowództwu 2. Frontu Białoruskiego, zaś jej jednostki zostały przydzielone do 49. Armii.

Przypisy

  1. Steven Zaloga, Poland 1939, Osprey Books.
  2. Leo Niehorster: Rozkład sił 10. Armii 22 czerwca 1941 roku. [dostęp 14 grudnia 2011].
  3. Keith E. Bonn: Slaughterhouse: The Handbook of the Eastern Front. Bedford: Aberjona Press, 2005, s. 313.
  4. Filip Golikow: W Moskowskoj bitwe. Moskwa: Nauka, 1967, s. 8–51. W: William J. Spahr: Zhukov: The Rise and Fall of a Great Captain. Novato: Presidio Press, 1993, s. 89–91.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]