10 Dywizjon Artylerii Konnej (II RP)
| 10 Dywizjon Artylerii Konnej | |
 ] |
|
| Odznaka pamiątkowa artylerii konnej | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 9 kwietnia 1922 |
| Rozformowanie | kwiecień 1937 |
| Tradycje | |
| Święto | 15 września |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | ppłk Witold Poray-Kuczewski |
| Ostatni | ppłk Jan Woźniakowski |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Jarosław |
| Podporządkowanie | 10 Brygada Kawalerii |
| Rodzaj wojsk | artyleria konna |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska Lądowe |
10 Dywizjon Artylerii Konnej (10 dak) – pododdział artylerii konnej Wojska Polskiego II RP.
Spis treści |
[edytuj] Geneza
Dywizjon został sformowany po wojnie polsko-bolszewickiej i udziału w niej nie miał. Jednak poszczególne baterie, z których dywizjon powstał – posiadały już swoje tradycje bojowe w ramach dywizjonów artylerii konnej, do których należały przed przybyciem do Jarosławia.
1 kwietnia 1922 Minister Spraw Wojskowych rozkazał sformować w garnizonie Jarosław 10 Dywizjon Artylerii Konnej[1]. 11 kwietnia 1922 roku przybyło do Jarosławia 2 oficerów, 12 podoficerów, 97 kanonierów i 131 koni z 3 baterii 7 Dywizjonu Artylerii Konnej. Trzy dni później kolejnych 3 oficerów, 8 podoficerów, 72 kanonierów i 90 koni z 3 baterii 1 Dywizjonu Artylerii Konnej. 22 kwietnia w garnizonie stawiło się następnych 3 oficerów, 9 podoficerów, 87 szeregowych i 128 koni z 1 baterii 8 Dywizjonu Artylerii Konnej. Pierwszym dowódcą i jednocześnie organizatorem był ppłk Witold Poray-Kuczewski, a adiutantem ppor. Władysław Grzębski. Dowódcami baterii zostali:
- 1 baterii (eks-3/7 dak) – kpt. Michał Śliwiński,
- 2 baterii (eks-3/1 dak) – por. Józef Szilagyi,
- 3 baterii (eks-1/8 dak) – kpt. Karol Jankowski.
3 lipca 1924 roku 3 bateria odeszła do Lwowa, wchodząc w skład nowo formowanego 13 dywizjonu artylerii konnej. Odeszli: d-ca 3 baterii – kpt. W. Brzozowski, oficerowie - por. A. Bensdorff, por. J. Dłużniewski, chor. I. Argasiński, 3 podoficerów, 83 szeregowych i 122 konie.
[edytuj] Skład dywizjonu
- dowództwo
- sztab dowódcy dywizjonu
- sekcja administracyjno-taborowa
- 3 baterie
- dowództwo baterii
- sekcja łączności
- oddział zwiadowczy
- 2 plutony ogniowe
- sekcja administracyjno-taborowa
- kadra baterii zapasowej
Etat pokojowy z 1924 roku przewidywał 428 żołnierzy (w tym 17 oficerów). Dowódca dywizjonu artylerii konnej (na prawach dowódcy pułku), podlegał bezpośrednio dowódcy X Brygady Jazdy, do której organizacyjnie dywizjon należał (wraz z 20, 22 i 24 Pułkiem Ułanów). Dowódca kadry baterii zapasowej dywizjonu podlegał bezpośrednio szefowi artylerii Okręgu Korpusu nr X w Przemyślu. Zasady organizacji służby sanitarnej, weterynaryjnej i gospodarczej były analogiczne jak w pułkach jazdy i piechoty.
Od października 1933 roku dywizjon przeniesiono do Rzeszowa, do koszar kawaleryjskich Poniatowskiego przy ul. Lwowskiej. W związku z kilkakrotną reorganizacją dużych jednostek kawalerii dokonywano różnych zmian w etacie dywizjonu. I tak w 1935 roku dywizjon otrzymał organizację typu I. Skład wyglądał następująco:
- dowództwo
- kwatermistrzostwo
- pluton łączności
- pluton gospodarczy
- 2 baterie (w składzie 10 BK pozostały 2 pułki kawalerii).
W wyniku kolejnej reorganizacji 10 Brygady Kawalerii, przeprowadzonej od kwietnia 1937 roku, dywizjon został rozformowany. 1 bateria przemianowana została na 4 baterię 13 dak[2], a 2 bateria, przemianowana na 4 baterię 11 dak - przeniesiona została do Bydgoszczy.
[edytuj] Uzbrojenie
Dywizjon wyposażony był w rosyjskie armaty 75 mm wz. 02/26. Uzbrojenie strzeleckie stanowiły karabiny Mosin, w połowie lat trzydziestych zastąpione karabinami wz. 1898a. Wymieniono również ckm Hotchkiss wz. 1925 na Maxim wz. 1910/1928.
[edytuj] Kadra dywizjonu
Dowódcy:
- ppłk Witold Poray-Kuczewski
- ppłk Henryk Kreiss
- ppłk August Trzos (od V 1925 [3])
- ppłk dypl. Tadeusz Sheybal
- ppłk Jan Woźniakowski
Oficerowie:
- mjr SG Wiktor Czarnocki (nadetatowy)
- mjr Alojzy Tadeusz Schuster
- Wincenty Rutkowski
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy
|
|
[edytuj] Symbole dywizjonu
Sztandar
W związku z rozformowaniem dywizjon nie zdążył otrzymać sztandaru.
Święto
Święto dywizjonu obchodzone było w dniu 15 września[4], począwszy od 1925, w rocznicę zwycięskich walk na froncie bolszewickim, zakończonych zdobyciem Sejn i Chodorowa wraz z 1 Brygadą Jazdy. Ponadto stan osobowy jednostki obchodził święto artylerii konnej 3 sierpnia.
Odznaka
Od 20 maja 1922 oficerom i żołnierzom mogły być nadawane odznaki pamiątkowe artylerii konnej, wspólne dla wszystkich dywizjonów.
Żurawiejka
Ciężkie muszą być przeszkody - bowiem jestem bardzo młody.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Giętkowski Mirosław: Artyleria konna Wojska Polskiego 1918-1939. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, ISBN 83-7174-823-X.
- Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.
- Korpus przemyski 1918-1928, Dowództwo Okręgu Korpusu nr X w Przemyślu, 1929.
- Piotr Wołodkiewicz-Kołodkiewicz: Zarys historji wojennej 10-go dywizjonu artylerii konnej, Wojskowe Biuro Historyczne, Warszawa 1931.
- Jerzy Majka: Garnizon Rzeszów w latach 1918-1939, Wydawnictwo LIBRA, Rzeszów 2005, ISBN 83-89183-17-X.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
