10 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 10 Pułku Piechoty w Łowiczu. Zobacz też: 10 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 10.
10 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 27 czerwca[1]
Nadanie sztandaru 1921 i 1925
Rodowód 31 Pułk Strzelców
Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały 10 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy por. Ludwik Skrzypek
Ostatni płk dypl. Marian Krudowski
Działania zbrojne
I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Łowicz[a]
Podległość 26 Dywizji Piechoty
Rodzaj wojsk piechota
Tereny działań bojowych pułku w latach 1919-1920

10 Pułk Piechoty (10 pp) — oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Pułk wchodził w skład skierniewickiej 26 Dywizji Piechoty i w jej składzie walczył w wojnie obronnej 1939 roku.

Formowanie pułku[edytuj | edytuj kod]

31 października 1918 Polacy służący w c.k. 31 Pułku Strzelców w Cieszynie przejęli dowództwo nad jednostką oraz opanowali miasto. Do pułku, który zachował swoją dotychczasową nazwę 31 Pułk Strzelców, przyłączono kompanię karabinów maszynowych austriackiego 31 Pułku Strzelców i Batalion Zapasowy 31 Pułku Pospolitego Ruszenia. 5 listopada pułk został zaprzysiężony. Przysięgę składano na wierność Radzie Regencyjnej. 6 grudnia oddział został przemianowany na Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 1 lutego 1919 ponownie zmieniono nazwę na 7 Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 8 lutego tego roku oddział został przemianowany po raz ostatni, na 10 Pułk Piechoty.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny z bolszewikami pułk stacjonował w garnizonie Łowicz, w Koszarach im. Józefa Piłsudskiego przy ulicy Podrzecznej (dowództwo i I batalion), i Koszarach im. Generała Szeptyckiego przy ulicy Piotrkowskiej, przemianowanych w grudniu 1937 r. na Koszary im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza (II batalion i pododdziały specjalne). Do października 1935 III batalion stacjonował w garnizonie Skierniewice, w Koszarach im. Generała Sowińskiego przy ulicy Piotrkowskiej.

Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej,[2] pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[3].

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
23 stycznia 1921 roku w Zambrowie wręczono pułkowi sztandar ofiarowany przez Łowickie Kółko Ziemianek i Łowicki Związek Ziemian. 5 lipca 1925 roku społeczeństwo łowickie ofiarowało pułkowi nowy sztandar, który wręczył Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski. Stary sztandar został przekazany do Muzeum Wojska w Warszawie[4]

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 35, poz. 379 z 14 grudnia 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża pokrytego granatową emalią z żółtym obramowaniem. Na skrzyżowaniu ramion znajduje się okrągła tarcza otoczona srebrnym wieńcem laurowym z cyfrą pułkową 10. Między ramionami stylizowana tarcza z nabojami karabinowymi, na której wpisane historyczne daty 1775 1806 1830 1918. Jednoczęściowa - oficerska, srebro lub tombak srebrzony, emaliowana. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa i Bronisław Szulecki z Warszawy[5]

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku:

  • por. Ludwik Skrzypek 6 XI – 6 XII 1918
  • płk Edward Reymann 7 XII 1918 – 26 I 1919
  • płk Teodor Obraczay 27 I – 23 VI 1919
  • ppłk Wacław Banaszkiewicz 24 VI – 21 VII 1919
  • płk piech. Adolf Jastrzębski 22 VII – 4 XII 1919
  • mjr / płk piech. Kazimierz Topoliński 5 XII 1919 – 15 I 1925
  • ppłk SG Stanisław Wecki 1925-1926
  • ppłk Leon Gotkiewicz 1926-1928
  • płk dypl. Stefan Kossecki 1928-1930
  • płk dypl. Marian Krudowski 1930-1939
  • ppłk Otton Urban (powołany na dowódcę w czerwcu 1939, do końca istnienia pułku służył pod dotychczasowym dowódcą płk Krudowskim)

Zastępcy dowódcy pułku:

Oficerowie pułku:

Obsada personalna w 1928

Obsada personalna we IX 1939

  • dowódca pułku – ppłk Otton Urban
  • dowódca I batalionu – kpt. Ludwik Ścigalski
  • dowódca II batalionu – mjr Andrzej Bronisław Kulczycki
  • dowódca III batalionu – mjr Zygmunt Roszkowski

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie "Zarys historji wojennej 10-go pułku piechoty" s. 31-32

Order Virtuti Militari
ppor. Ferdynand Buchta
st. szer. Józef Burdasz
ppor. Jan Cienciała
por. Eugeniusz Chortulański
ppor. Marcin Gawłowski
por. Bronisław Grobelny
kpr. Józef Gryń
kpr. Karol Harok
plut. Albin Iberla
ppor. Maciej Mieczysław Ludwik Korwin
st. szer. Andrzej Kuca
ppor. Franciszek Langer
kpt. Rudolf Matuszek
kpr. Wojciech Pak
kpr. Józef Pitala
plut. Andrzej Rojek
mjr Emil Stroński
ppłk Kazimierz Topoliński

Uwagi

  1. 3 batalion 10 pp stacjonował w Skierniewicach

Przypisy

  1. Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
  2. Rozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930
  3. Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. s. 64.
  4. Franciszek Kłosowski: Zarys historji wojennej 10-go pułku piechoty. s. 27.
  5. Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 40.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 maja 1927 roku, s. 127.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 140.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Franciszek Kłosowski, Zarys historji wojennej 10-go pułku piechoty, Warszawa, 1929.
  • Wiesław Wysocki, 10 Pułk Piechoty, 1918-1939, Warszawa, 1997.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
  • Witold Jarno, Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Katedra Historii Polski Współczesnej, Wydawnictwo „Ibidem”, Łódź 2001, ISBN 83-88679-10-4, s. 146, 147.
  • Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]