11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego

11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1944
Rozformowanie	1999
Nazwa wyróżniająca	Brandenburski
Patron	Osadnicy Ziemi Dolnośląskiej
Tradycje
Nadanie sztandaru	1949
Dowódcy
Pierwszy	ppłk pil. Wiktor Sokołow
Ostatni	ppłk dypl. pil. Zbigniew Martynowicz
Organizacja
Dyslokacja	Wrocław
Podporządkowanie	3 Korpus Obrony Powietrznej Kraju
Rodzaj wojsk	Wojska lotnicze
Rodzaj sił zbrojnych	Siły powietrzne

11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Osadników Ziemi Dolnośląskiej (11 plm) - oddział lotnictwa myśliwskiego Wojska Polskiego, istniejący w latach 1944-1999.

Formowanie

W październiku 1944 na lotnisku Karliwka, koło Połtawy, w ramach organizowanej wówczas 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego został sformowany 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego.

Struktura organizacyjna

• dowództwo i sztab
• trzy eskadry lotnicze

Łącznie ok. 200 żołnierzy i 35 samolotów Jak-9.

Do marca 1945 stan osobowy pułku przechodził szkolenie na lotnisku formowania. W marcu pułk przebazował się na lotnisko Ułęż na lubelszczyźnie, a na początku kwietnia na lotnisko Łąck w rejonie Kutna.

Walki

Po osiągnięciu gotowość do działań bojowych został w dniach 23-24 kwietnia 1945 roku przebazowany na przyfrontowe lotnisko w miejscowości Białęgi w rejonie Kostrzyna nad Odrą, aby wziąć udział w operacji berlińskiej. Chrzest bojowy piloci przeszli 24 kwietnia, podczas osłaniania z powietrza działań 1 Armii WP. Dzień ten obchodzony był później jako święto pułku.

Od 27 kwietnia zadania bojowe piloci wykonywali z lotniska Steinbeck, a od 1 maja z lotniska Eichstadt. W tym czasie pułk brał udział w: osłonie wojsk przed uderzeniami z powietrza, ubezpieczaniu działań samolotów szturmowych Ił-2, zwalczaniu celów naziemnych i rozpoznaniu. Swój udział w działaniach wojennych 11 pułk lotnictwa myśliwskiego zakończył 3 maja 1945 roku nad Łabą, w Brandenburgii.

Ogółem piloci pułku wykonali 329 lotów bojowych i stoczyli 6 walk powietrznych. 2 maja 1945 roku chor. pil. Aleksander Krasucki zestrzelił dwa samoloty Fieseler Fi 156 Storch. Straty własne pułku to dwóch pilotów: dowódca 1 eskadry kpt. Szota Grdzeliszwili oraz chor. Sławomir Skibina. Zostali pochowani na cmentarzu w Kutnie.

Pułk w okresie pokoju

Po wojnie pułk stacjonował kolejno na lotniskach: w Kutnie, Łęczycy, Krakowie-Rakowicach i Gdyni-Babich Dołach.

Od 1950 roku, aż do czasu swojego rozformowania, bazował na lotnisku Wrocław Strachowice, z tym, że w latach 1988-1998, pułk bazował na dwóch lotniskach: 1 eskadra na lotnisku Strachowice, a 2 eskadra na lotnisku Mierzęcice.

W latach 1946-1967 jednostka nosiła nazwę: 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. W 1949 pułk otrzymał sztandar, który ufundowało społeczeństwo Gdańska, Gdyni i Wejherowa. Od 1957 pułk wszedł w skład 3 Korpusu Obrony Przeciwlotniczej Kraju.

W 1967 Minister Obrony Narodowej przywrócił pułkowi jego historyczny numer: 11, a w 1970 nadał mu prawo do posiadania zbiorowego patrona: "Osadników Ziemi Dolnośląskiej". W 1973 pułkowi przywrócono jego historyczną nazwę wyróżniającą i do września 1991 nosił oficjalne miano: 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Osadników Ziemi Dolnośląskiej.

W okresie od 8 kwietnia do 1 grudnia 1976 roku pułkiem dowodził pierwszy polski lotnik - kosmonauta, mjr dypl. pil. Mirosław Hermaszewski.

W sierpniu 1979 pułk został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

W sierpniu 1994, na podstawie Decyzji MON, patronem pułku został pilot i dowódca – płk Bolesław Orliński. W końcu 1999 11 pułk lotnictwa myśliwskiego im. płk pil. Bolesłwa Orlińskiego został rozformowany.

Samoloty pułku

• bojowe: Jak-3, Jak-9, Jak-23, MiG-15, MiG-15bis, Lim-2, Lim-5, Lim-5P, MiG-21PF, PFM ,MF;
• szkolno - bojowe: Jak-7, Jak-17, MiG-15UTI, MiG-21U, US, UMB,
• szkolno - treningowe i łącznikowe: PO-2, UT-2, Jak-11, TS-8 Bies, TS-11 Iskra, AN-2.

Tradycje pułku

Pułk kultywował tradycje:

• 11 Pułku Myśliwskiego 1925 - 1928
• 5 Pułku Lotniczego 1918 - 1939
• 317 Dywizjonu Myśliwskiego "Wileńskiego" 1941 - 1947

Dowódcy pułku

• ppłk pil. Wiktor Sokołow (1944-1945)
• mjr pil. Mikołaj Połuszkin (1945-1946)
• ppłk pil. Medard Konieczny (1946-1947)
• ppłk pil. Jan Frey-Bielecki (1947-1948)
• mjr pil. Jan Malinin (1949)
• ppłk pil. Czesław Tanana (1952-1953)
• ppłk pil. Feliks Skrzeczkowski (1955-1958)
• ppłk dypl. pil. Apoloniusz Czernow (1958-1959)
• mjr pil Stanislaw Lipski (1959)
• kpt. pil. Bolesław Bocoń (1959-1960)
• kpt. pil. Albin Daniłowicz (1960)
• mjr pil. Czesław Filonowicz (1960-1965)
• ppłk pil. Jan Malicki (1965-1968)
• ppłk dypl. pil. Józef Tenerowicz (1968-1972)
• ppłk dypl. pil. Zbigniew Romanowski (1972-1973)
• ppłk dypl. pil. Marian Karski (1973-1976)
• mjr dypl. pil. Mirosław Hermaszewski (IV - XII 1976)
• ppłk dypl. pil. Bogdan Głąb (1977-1978)
• ppłk dypl. pil. Marian Urbański (1979-1980)
• ppłk dypl. pil. Marian Fąfara (1980-1982)
• płk pil. Roman Baszuk (1982-1987)
• płk dypl. pil. Zbigniew Materna (1987-1990)
• płk dypl. pil. Roman Gil (1990-1993)
• ppłk dypl. pil. Zbigniew Martynowicz (1993-1999)