13 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (13 dac) – pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego.
Dywizjon został sformowany w sierpniu 1939 roku, w Chełmie, przez 2 Pułk Artylerii Ciężkiej z przeznaczeniem dla 13 Dywizji Piechoty.
W jego skład weszły dwie trzydziaławe baterie: armat 105 mm i haubic 155 mm[1].
[edytuj] Działania bojowe
We wrześniu 1939 r. 13 DP wraz z artylerią transportem kolejowym przewieziona została w rejon Koluszek. Od rana 4 września do 6 września organizowała obronę w rejonie Ujazd - Tomaszów Mazowiecki. Większość stanowisk ogniowych artylerii znajdowała się wzdłuż linii kolejowej z Tomaszowa w kierunku płn. - wsch. 13 dac zajął SO w rejonie Cekanowa. Około 15:00 Niemcy uderzyli na prawe skrzydło dywizji. Pierwsze natarcie zostało zatrzymane. Około 15:30 na dywizję uderzyły dwa zgrupowania pancerne niemieckiej 4 Dywizji Pancernej. Baterie ogniem na wprost zwalczały atakujące czołgi. Ponosiły jednak przy tym duże straty. Oddziały niemieckie wyszły na tyły broniących się wojsk w rejonie lasu Lubochnia. Na swoim kierunku 2 bateria haubic 155 mm zatrzymała atak czołgów. Umożliwiło to wyprowadzenie wszystkich dział dywizjonu ze strefy zagrożenia. W nocy, na rozkaz dowódcy dywizji, dywizjon wycofał się do Spały, a w dniu następnym dotarł do lasu koło Brudzewic. Od rana 8 września rozpoczęły się ciężkie walki w rejonie Odrzywołu. W nocy z 9 na 10 września osiągnięto Ryczywół. Straty artylerii wyniosły około 50 procent[2]. Droga do Wisły była jednak odcięta. Zdecydowano przeprawiać się przez rzekę bez ciężkiego sprzętu. Pozostałości dywizjonu pod dowództwem mjr. Edwarda Götta pomaszerowały w kierunku na Zawichost i w tym rejonie przeprawiły się na wschodni brzeg Wisły.
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej…. s. 377.
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej…. s. 378.
[edytuj] Bibliografia
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: "Bellona", 1991. ISBN ISBN 83-11-07772-X.