13 października jest 286. (w latach przestępnych 287.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 79 dni.
- Imieniny obchodzą: Daniel, Edward, Faust, Florencjusz, Florenty, Gerald, Geraldyna, Gerbert, Honorat, January, Karp, Magdalena, Marcjalis, Maurycy, Mikołaj, Reginbald, Siemisław, Teofil, Wacław, Wacława, Wenancjusz i Wenanty.
- Burundi – Dzień Rwagasore (Louis Rwagasore)
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Ograniczania Klęsk Żywiołowych (od 2009 ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, wcześniej 2. środa października)[1]
- Polska:
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 539 p.n.e. – Kapitulacja Babilonu wobec króla perskiego Cyrusa II Wielkiego.
- 54 – Neron został cesarzem rzymskim.
- 1307 – Z rozkazu króla Francji Filipa IV Pięknego i papieża Klemensa V zajęto cały majątek zakonu templariuszy oraz aresztowano większość rycerzy zakonnych.
- 1399 – Henryk IV Lancaster został koronowany na króla Anglii.
- 1479 – Zwycięstwo wojsk węgierskich nad wojskami tureckimi w bitwie na Chlebowym Polu.
- 1534 – Paweł III został wybrany na papieża.
- 1582 – Ze względu na wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego w dniu 4 października, dat od 5 października do 14 października nie było we Francji, Hiszpanii, Italii, Portugalii i Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
- 1761:
- 1773 – Charles Messier odkrył Galaktykę Wir w gwiazdozbiorze Psów Gończych.
- 1775 – Kongres Kontynentalny zdecydował o utworzeniu Floty Kontynentalnej, przemianowanej później na United States Navy.
- 1781 – Cesarz Niemiec Józef II Habsburg wydał Patent tolerancyjny przyznający prawa ewangelikom i prawosławnym w Imperium Habsburgów na równi z katolikami.
- 1792 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę Białego Domu w Waszyngtonie.
- 1812 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Queenston Heights.
- 1815 – W Pizzo, po pojmaniu przez siły rywala Ferdynanda I Burbona, został rozstrzelany były król Neapolu Joachim Murat.
- 1825 – Ludwik I Wittelsbach został królem Bawarii.
- 1827 – Wojna rosyjsko-perska: wojska rosyjskie zajęły Erywań (1 października wg kalendarza juliańskiego).
- 1837 – Wojska francuskie zdobyły Konstantynę w Algierii.
- 1874 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (140)Siwa.
- 1877 – George Edward Grey został premierem Nowej Zelandii.
- 1879:
- 1884 – Ustanowiono południk zerowy w Greenwich.
- 1887 – Rosyjski astronom pochodzenia niemieckiego Viktor Knorre odkrył planetoidę (271) Penthesilea.
- 1895 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidy (407) Arachne i (408) Fama.
- 1898 – Amerykański astronom Edwin Foster Coddington odkrył planetoidy (439) Ohio i (440) Theodora.
- 1899 – II wojna burska: wojska brytyjskie rozpoczęły oblężenie Mafeking.
- 1912 – W Hoyeswerdzie powstała serbołużycka organizacja mniejszościowa Domowina.
- 1914:
- 1915 – W hrabstwie New London w stanie Connecticut otwarto Naval Submarine Base New London (bazę morską okrętów podwodnych United States Navy).
- 1917 – Według tradycji Kościoła katolickiego miało miejsce ostatnie objawienie Matki Bożej w Fátimie, podczas którego doszło do tzw. Cudu Słońca.
- 1923 – Stolicę Turcji przeniesiono ze Stambułu do Ankary.
- 1929 – W Mińsku uruchomiono komunikację tramwajową.
- 1930:
- Dokonano oblotu niemieckiego samolotu transportowego Junkers Ju 52.
- Kościół katolicki uznał Cud Słońca z Fatimy.
- 1936 – Węgierski astronom György Kulin odkrył planetoidę (2242) Balaton.
- 1939 – Bitwa o Atlantyk:
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: pierwsze oddziały amerykańskie wylądowały na Guadalcanal (Wyspy Salomona).
- 1943:
- 1944:
- 1946 – Francuzi przyjęli w referendum konstytucję IV Republiki.
- 1949 – Dokonano oblotu bombowca Tu-14.
- 1950 – Premiera filmu Wszystko o Ewie.
- 1958:
- 1959 – Wystrzelono amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 7.
- 1960 – Na Morzu Barentsa doszło do awarii obwodu chłodzącego reaktora na radzieckim okręcie podwodnym K-8, co doprowadziło do skażenia radioaktywnego akwenu.
- 1964 – Zakończyła się pierwsza wieloosobowa misja kosmiczna Woschod 1.
- 1966 – Botswana i Lesotho zostały członkami ONZ.
- 1969 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 8.
- 1970:
- 1972:
- 1973 – 119 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-104B pod Moskwą.
- 1976:
- 1977 – Palestyńscy terroryści porwali Boeinga 707 linii lotniczych Lufthansa lecącego z Palma de Mallorca do Frankfurtu nad Menem. Samolot został odbity 5 dni później na lotnisku w Mogadiszu przez niemiecką jednostkę specjalną, a troje z czworga terrorystów zastrzelono.
- 1978 – Uchwalono konstytucję Suazi.
- 1982 – Na granicy brazylijsko-paragwajskiej ukończono budowę zapory wodnej Itaipu na rzece Parana.
- 1983:
- 1989 – Premiery filmów I kto to mówi oraz Zabić księdza.
- 1990 – Wojska syryjskie zaatakowały siły generała Michela Aouna w Libanie. Zginęło ponad 500 osób.
- 1991 – W Bułgarii odbyły się pierwsze po wojnie wolne wybory parlamentarne.
- 1996 – Premiera filmu Skandalista Larry Flynt.
- 1999 – Senat Stanów Zjednoczonych nie zgodził się na ratyfikację Traktatu o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową (CTBT).
- 2002 – Niemiec Michael Schumacher po raz piąty w karierze został mistrzem świata Formuły 1.
- 2003 – Wystartowała albańska Wikipedia.
- 2005 – 137 osób zginęło w walkach po ataku czeczeńskich separatystów na miasto Nalczyk (Kabardo-Bałkaria).
- 2006:
- 2007 – W Niemczech odbyło się 100. żużlowe Grand Prix.
- 2010 – Wydobyto na powierzchnię wszystkich 33 górników uwięzionych pod ziemią od czasu tąpnięcia 5 sierpnia w kopalni miedzi i złota w Copiapó w Chile.
- 2011:
[edytuj] Urodzili się
- 1680 – Katarzyna Opalińska, królowa Polski, żona Stanisława Leszczyńskiego (zm. 1747)
- 1698 – Giacomo Ceruti, włoski malarz (zm. 1767)
- 1734 – Maciej Kamieński, polski kompozytor pochodzenia słowackiego (zm. 1821)
- 1776 – Peter Barlow, angielski matematyk, fizyk (zm. 1862)
- 1805 – Stefan Florian Garczyński, polski poeta (zm. 1833)
- 1821 – Rudolf Virchow, niemiecki patolog, antropolog (zm. 1902)
- 1846 – Julia Salzano, włoska zakonnica i święta katolicka (zm. 1929)
- 1872 – Cezary Szyszko, polski prawnik, działacz społeczny (zm. 1938)
- 1878 – Stepan Szaumian, ormiański dziennikarz, polityk, działacz komunistyczny (zm. 1918)
- 1879 – Karl Jenne, niemiecki taternik (zm. 1911)
- 1887 – Jozef Tiso, słowacki duchowny katolicki, polityk, prezydent Słowacji (zm. 1947)
- 1891:
- 1895:
- 1898 – Daisuke Ito, japoński reżyser filmowy (zm. 1981)
- 1902 – Edward Bill, polski piłkarz (zm. 1966)
- 1906 – Tadeusz Rek, polski prawnik, publicysta, polityk (zm. 1968)
- 1907 – Yves Allegret, francuski reżyser filmowy (zm. 1987)
- 1909 – Art Tatum, amerykański pianista jazzowy (zm. 1956)
- 1911:
- 1913 – Zbigniew Krukowski, polski kompozytor, autor piosenek (zm. 1995)
- 1914 – Witold Domański, polski dziennikarz sportowy (zm. 2008)
- 1915 – Cornel Wilde, amerykański aktor (zm. 1989)
- 1918:
- 1919 – Hans Hermann Groër, austriacki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Wiednia (zm. 2003)
- 1921 – Yves Montand, francuski aktor, piosenkarz pochodzenia włoskiego (zm. 1991)
- 1923 – Faas Wilkes, holenderski piłkarz (zm. 2006)
- 1924:
- 1925:
- 1926 – Władysław Kowalski, kanadyjski wrestler pochodzenia polskiego (zm. 2008)
- 1927:
- 1928:
- 1930 – Teresa Lubkiewicz-Urbanowicz, polska pisarka
- 1931:
- 1932 – Dušan Makavejev, jugosłowiański reżyser filmowy
- 1933 – Adam Kaczyński, polski pianista i kompozytor (zm. 2010)
- 1934:
- 1937:
- Edward Balcerzan, polski pisarz, krytyk literacki
- Sami Frey, francuski aktor
- Jan Jagielski, polski działacz społeczny, autor publikacji na temat śladów historycznej obecności Żydów w Polsce, Działacz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami
- 1940 – Chris Farlowe, angielski wokalista zespołu Atomic Rooster
- 1941:
- 1942:
- 1943:
- 1944:
- 1945 – Christophe, francuski piosenkarz
- 1946 – Jan Wirix-Speetjens, holenderski duchowny starokatolicki, biskup Haarlem (zm. 2008)
- 1947 – Sammy Hagar, amerykański wokalista zespołu Van Halen
- 1948:
- 1950:
- 1951:
- 1952 – Duncan Gibbins, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1993)
- 1954 – Mordechaj Vanunu, izraelski fizyk
- 1955:
- 1958 – Rafał Stradomski, polski kompozytor, pisarz
- 1959 – Marie Osmond, amerykańska piosenkarka, aktorka
- 1962:
- 1963 – Jurij Aleksandrow, rosyjski bokser (zm. 2013)
- 1964:
- 1965:
- 1966 – Baja Mali Knindža, serbski piosenkarz
- 1967:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972 – Rafał Sznajder, polski szermierz
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1982 – Ian Thorpe, australijski pływak
- 1984:
- 1985:
- 1986:
- 1990 – Andrej Rendla, słowacki piłkarz
- 1992 - Shelby Rogers, amerykańska tenisistka
- 54 – Klaudiusz, cesarz rzymski (ur. 10 p.n.e.)
- 996 – Abu Mansoor Nizar al-Aziz Billah, kalif z dynastii Fatymidów (ur. 955)
- 1093 – Robert I Fryzyjski, hrabia Flandrii (ur. 1028 lub 1033)
- 1227 – Daniel Fasanella, męczennik, franciszkanin (ur. XII w.)
- 1705 – Michał Stefan Radziejowski, polski duchowny katolicki, podkanclerzy koronny, kardynał, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1645)
- 1706 – Iyasu I Wielki, cesarz Etiopii (ur. 1682)
- 1715 – Nicolas Malebranche, francuski filozof (ur. 1638)
- 1723 – Praskowia Sałtykowa, caryca Rosji, żona Iwana V Romanowa (ur. 1664)
- 1812 – Isaac Brock, brytyjski generał (ur. 1769)
- 1815 – Joachim Murat, marszałek Francji, książę Bergu, król Neapolu (ur. 1767)
- 1822 – Antonio Canova, włoski rzeźbiarz, malarz, architekt (ur. 1757)
- 1825 – Maksymilian I Józef, król Bawarii (ur. 1756)
- 1869 – Charles-Augustin Sainte-Beuve, francuski pisarz i krytyk literacki (ur. 1804)
- 1882 – Arthur de Gobineau, francuski filozof, socjolog, pisarz, dyplomata (ur. 1816)
- 1890 – Jakub Kaczka, łódzki nauczyciel pochodzenia żydowskiego, pisarz (ur. 1820)
- 1905 – sir Henry Irving, angielski aktor, reżyser teatralny (ur. 1838)
- 1919 – Karl Adolph Gjellerup, duński pisarz (ur. 1857)
- 1928 – Maria Fiodorowna, caryca Rosji, żona Aleksandra III Romanowa (ur. 1847)
- 1937:
- 1941 – František Bílek, czeski rzeźbiarz, grafik (ur. 1872)
- 1946 – Amon Göth, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (ur. 1908)
- 1950 – Ernest Haycox, amerykański pisarz (ur. 1899)
- 1953 – Siergiej Bielawski, rosyjski astronom (ur. 1883)
- 1955 – Manuel Ávila Camacho, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1897)
- 1961:
- 1965 – Zofia Bohdanowiczowa, polska pisarka (ur. 1898)
- 1966 – Clifton Webb, amerykański aktor (ur. 1889)
- 1970 – Kazimierz Jarocki, polski aktor (ur. 1898)
- 1974 – Wojciech Rubinowicz, polski fizyk (ur. 1889)
- 1975 – Jerzy Popko, polski polityk (ur. 1914)
- 1978 – Władysław Ponurski, polski lekkoatleta (ur. 1891)
- 1979 – Rebecca Clarke, angielska kompozytorka, skrzypaczka (ur. 1886)
- 1980 – Stanisław Tarnowski (krajoznawca), ekonomista, łódzki działacz PTTK (ur. 1909)
- 1982 – Bogdan Włosik, polski robotnik (ur. 1962).
- 1985:
- 1987 – Walter Houser Brattain, amerykański fizyk (ur. 1902)
- 1989:
- 1990:
- 1995 – Jerzy Wąsowicz, polski aktor (ur. 1923)
- 1996 – Henri Nannen, niemiecki dziennikarz, publicysta (ur. 1913)
- 1997:
- 1999 – Halina Dobrowolska, polska aktorka (ur. 1930)
- 2000 – Jean Peters, amerykańska aktorka (ur. 1926)
- 2001:
- 2002 – Stephen Ambrose, amerykański historyk, pisarz (ur. 1936)
- 2003 – Bertram Brockhouse, kanadyjski fizyk (ur. 1918)
- 2004 – Bernice Rubens, brytyjska pisarka (ur. 1923)
- 2005:
- 2006 – Dino Monduzzi, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1922)
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010 – Jiří Křižan, czeski scenarzysta filmowy (ur. 1941)
- 2011 – Jan Lelej, polski wojskowy, oficer Wojska Polskiego, obrońca Westerplatte (ur. 1917)
Przypisy
Akt detronizacji Stanisława Augusta Poniatowskiego.
