13th Floor Elevators

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
13th Floor Elevators
Roky Erickson at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg
Rok założenia 1965
Rok rozwiązania 1969
Pochodzenie Austin, Teksas ( Stany Zjednoczone)
Gatunek rock psychodeliczny, acid rock
Aktywność 1965-1969
Wytwórnia płytowa International Artists

13th Floor Elevatorsamerykańska grupa rockowa sformowana w 1965 w Austin, powszechnie uważana za pierwszego przedstawiciela rocka psychodelicznego, oraz inicjatora tej nazwy w historii muzyki lat sześćdziesiątych [1] [2] .

13th Floor Elevators była również pierwszą grupą rockową, która w dość drastyczny sposób ukazała autodestrukcyjny wpływ rewolucji psychodelicznej, której od początku do końca działalności była jednym z "koryfeuszy"[1]. Swego czasu wokół niej narosły bowiem kontrowersje ze względu na zbyt śmiałe zachowanie muzyków na scenie oraz niemoralne teksty piosenek[2], co przysporzyło 13th Floor Elevators złą sławę. Coraz bardziej niebezpieczne przygody zespołu z zażywaniem LSD oraz innych narkotyków zakończyły jego karierę w 1969; bezpośrednim powodem było aresztowanie wokalisty, Roky'ego Ericksona pod zarzutem dealingu oraz uznanie go za niepoczytalnego i osadzenie w szpitalu psychiatrycznym.

Urozmaiceniem zespołu okazało się członkostwo Tommyego Halla, który poprzez swoją grę na dzbanku elektrycznym, uzupełnił psychodeliczne brzmienie o elementy muzyki jug band − w wydaniu elektrycznym[2].

Nazwa zespołu[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ nazwa 13th Floor Elevators (po polsku brzmi ona mniej więcej tyle co "Windy prowadzące na trzynaste piętro") brzmiała dla publiczności nieco zagadkowo, członkowie zespołu wielokrotnie wyjaśniali jej znaczenie. Rocky Erickson sugerował jakoby trzynaste piętro oznaczało po prostu trzynastą literę alfabetu angielskiego, którą jest "M". Ta z kolei jednoznacznie i dość prowokacyjnie kojarzyła się z marihuaną[3], podczas gdy elevators − "windy", to symbole percepcyjnych zdolności człowieka, których ostentacyjne łamanie granic i barier było główną ambicją grupy[4].

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

13th Floor Elevators rozpoczynał działalność od coverowania przebojów bluegrassowych w stylu garażowym. Odkąd jednak muzycy wyrwali się spod pęt brytyjskiej inwazji, ich jedynym celem było przyłączenie się do rewolucji kulturalnej lat 60. Odtąd przesadnie poważnie podchodzili oni do swojej muzycznej działalności, uważając ją za pewnego rodzaju posłannictwo[5]; stąd ekstrawaganckie zachowanie członków grupy, ich odizolowanie od kulturalnej bohemy oraz trudne w odbiorze mesjanistyczno-mistyczne teksty piosenek. Brzmienie 13th Floor Elevators było przy tym dość ubogie i prymitywne technicznie, bazując przede wszystkim na klimacie oraz oryginalnej filozofii egzystencjalnej, na której opierała się żywotność zespołu[5]. Piosenki pisane przez Halla na ogół poruszają przy tym problem przedświadomych sił ludzkiej psychiki: przedstawiają one życie ludzkie jako zawieszone między koszmarem a codziennością, zaś stałymi motywami są lewitacja, reinkarnacja czy manicheizm.

Zbierając entuzjastyczne opinie krytyki[4], zyskała popularność wśród młodzieży hippisowskiej.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Grupa nagrała zaledwie cztery płyty długogrające:

Dwie pierwsze spotkały się z bardzo przychylnym przyjęciem krytyki[4].


Przypisy