150 Brygada Pancerna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
150 Brygada Pancerna
Panzer-Brigade 150
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie listopad 1944
Rozformowanie styczeń 1945
Dowódcy
Pierwszy Oberstleutnant Wulf
Ostatni SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny
Działania zbrojne
ofensywa w Ardenach
Organizacja
Dyslokacja Grafenwöhr (formowanie)
Podległość 6 Armia Pancerna
Rodzaj wojsk piechota zmotoryzowana
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład grupy bojowe: X, Y i Z

150 Brygada Pancerna (150 BPanc, niem. Panzer-Brigade 150Pz.Brig. 150) – związek taktyczny niemieckich sił zbrojnych podczas II wojny światowej, utworzony w celu dywersji na tyłach wojsk alianckich podczas Operacji "Wacht am Rhein" na przełomie 1944 i 1945 roku. Brygadą dowodził SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny.

Wbrew obiegowej opinii, Pz.Brig. 150 nie była jednostką Waffen-SS - składała się z żołnierzy wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz SS, jednakże operacyjnie podlegała 6 Armii Pancernej (podporządkowanej później Waffen-SS).

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Jednym z założeń spodziewanego sukcesu operacji "Wacht am Rhein" była dywersja na tyłach alianckich wojsk, opatrzona kryptonimem "Greif" (Gryf). Dokonać jej mieli niemieccy żołnierze przebrani w amerykańskie mundury i wyposażeni w amerykański sprzęt i uzbrojenie (stanowiło to tym samym złamanie postanowień IV konwencji haskiej z 1907). Na ich czele stanął Otto Skorzeny, świeżo awansowany na Obersturmbannführera za Operację "Panzerfaust" - 22 października 1944 Adolf Hitler osobiście mianował go dowódcą operacji. Wojska wydzielone do Operacji "Greif" podzielono na dwa komponenty - zrzuconych na tyłach amerykańskich wojsk dywersantów i 150 Brygadę Pancerną, dowodzoną osobiście przez Skorzenego. Głównym zadaniem Pz.Brig. 150 było jak najszybsze zdobycie przepraw na Mozie w miejscowościach Ama, Engis i Huy, jednocześnie wprowadzając zamęt wśród amerykańskiego dowództwa.

Formowanie 150 Brygady rozpoczęto w listopadzie 1944, rekrutacja (ok. 1000 żołnierzy z Heer, ok. 800 z Luftwaffe, ok. 500 z Waffen-SS i ok. 200 z Kriegsmarine) i szkolenie żołnierzy w bawarskiej miejscowości Grafenwöhr zajęło łącznie 5-6 tygodni, co w ówczesnych warunkach armii niemieckiej już stanowiło znaczny sukces. O wiele gorzej przebiegało wyposażanie 150 BPanc: w niemieckich zapasach nie było wystarczającej ilości zdobycznego sprzętu dla całej brygady. Ostatecznie przydzielono jej zaledwie dwa czołgi M4 Sherman (z czego tylko jeden był sprawny), 10 wozów pancernych, 28 jeepów i 30 moździerzy i dział przeciwpancernych (całą, znikomą liczbę amerykańskiej broni ręcznej przekazano dywersantom), resztę uzbrojenia stanowił sprzęt niemiecki, ucharakteryzowany na aliancki - w tym m.in. czołgi PzKpfw V Panther udające amerykańskie niszczyciele czołgów M10 Wolverine.

Działania[edytuj | edytuj kod]

Do połowy grudnia 1944 150 Brygada została przetransportowana w rejon granicy niemiecko-belgijskiej. 14 grudnia ześrodkowała się w rejonie Münsterreifel, skąd 16 grudnia ruszyła w kierunku alianckich pozycji, powoli posuwając się za jednostkami prawego skrzydła 6 Armii Pancernej. Będący na jego czele 1 Korpus Pancerny SS nie zdołał przebić się przez amerykańskie pozycje i otworzyć drogę ku Mozie dla 150 BPanc.

Zniszczony czołg PzKpfw V "Panther" Ausf. G, ucharakteryzowany na niszczyciel czołgów M10 "Wolverine"

Z związku z tym Skorzeny zwrócił się do dowódcy 6 Armii Pancernej SS-Oberstgruppenführera Josepha Dietricha o użycie jego brygady jako zwykłej jednostki frontowej, gdyż wskutek silnego oporu sił amerykańskich, który nie pozwolił na przerwanie frontu i wejście na tyły alianckie, rajd dywersyjny stracił sens. Dietrich rozkazał 150 Brygadzie Pancernej marsz w kierunku miejscowości Malmedy, którą miała zdobyć z wykorzystaniem elementu zaskoczenia, wynikającego z jej unikatowego wyposażenia. 150 BPanc ruszyła 20 grudnia. W tym samym czasie wydzielony zespół rozpoznawczy wykonywał zwiad w okolicy Malmedy, w trakcie którego jeden z jego żołnierzy został wzięty do niewoli i prawdopodobnie przekazał Amerykanom informacje o planowanym ataku. Pozwoliło to obsadzającym Malmedy 120 pułkowi piechoty (120 pp) i 291 batalionowi saperów na odpowiednie przygotowanie pozycji obronnych.

Rankiem 21 grudnia 150 Brygada uderzyła na Malmedy z rejonu Baugnez i Ligneuville. Niemcom nie udało się zaskoczyć obrońców i wywiązały się zacięte walki. Podczas dwudniowych bojów 120 pp odparł wszystkie natarcia 150 BPanc, która utraciła większość sprzętu bojowego (w tym wszystkie Pantery, zniszczone pociskami z bazook), co było wynikiem uderzenia zbyt słabymi siłami pozbawionymi wsparcia artylerii. Niemcy ponieśli wysokie straty (ranny został także Skorzeny) i zalegli na podejściach do miasta. Od 23 do 25 grudnia amerykańskie lotnictwo bombardowało obrońców, jednakże osłabiona 150 BPanc nie była w stanie tego wykorzystać i przez kilka kolejnych dni zajmowała pozycje obronne. 28 grudnia została zluzowana przez 18 Dywizję Grenadierów Ludowych z LXVI Korpusu Armijnego i wycofana na tyły, gdzie została rozwiązana.

Ostatecznie 150 Brygada Pancerna nie wypełniła żadnego z postawionych przed nią celów - jako jednostka dywersyjna nie zdobyła przepraw na Mozie, a jako jednostka frontowa nie opanowała Malmedy.

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Otto Skorzeny (jeszcze jako SS-Sturmbannführer)

Dowódcami Pz.Brig. 150 byli:

  • Oberstleutnant Wulf – listopad 1944 – 14 grudnia 1944
  • SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny – 14 grudnia 1944 – styczeń 1945

Ordre de Bataille:

  • Dowództwo i sztab 150 Brygady Pancernej
    • Grupa Bojowa X – SS-Obersturmbannführer Willi Hardieck, następnie SS-Hauptsturmführer Adrian von Foelkersam
      • 3 kompanie piechoty
      • 2 plutony piechoty zmotoryzowanej
      • 2 plutony przeciwpancerne
      • 2 plutony moździerzy
      • pluton inżynieryjny
      • pluton łączności
    • Grupa Bojowa Y – Hauptmann Scherff
      • 3 kompanie piechoty
      • 2 plutony piechoty zmotoryzowanej
      • 2 plutony przeciwpancerne
      • 2 plutony moździerzy
      • pluton inżynieryjny
      • pluton łączności
    • Grupa Bojowa Z – Oberstleutnant Wolf
      • 3 kompanie piechoty
      • 2 plutony piechoty zmotoryzowanej
      • 2 plutony przeciwpancerne
      • 2 plutony moździerzy
      • pluton inżynieryjny
      • pluton łączności

Łącznie 150 Brygada Pancerna liczyła 2676 żołnierzy, w tym:

  • 90 oficerów,
  • 448 podoficerów,
  • 2138 szeregowych.
Działo pancerne StuG III, w tle transporter opancerzony M3 Halftrack

Na jej wyposażeniu znajdował się następujący sprzęt:

Żołnierze wyposażeni byli w:

  • 226 LKMów,
  • 31 CKMów,
  • 24 amerykańskie moździerze kalibru 4.2 cale,
  • 24 niemieckie moździerze kalibru 8 cm,
  • 5 amerykańskich dział przeciwpancernych kalibru 3 cale,
  • 14 amerykańskich dział przeciwpancernych kalibru 57 mm;

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]