15 marca jest 74. (w latach przestępnych 75.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 291 dni.
- Imieniny obchodzą: Gościmir, Heloiza, Klemens, Krzysztof, Leokrycja, Longin, Longina, Ludwika, Luiza, Matrona, Nikander, Nikandra, Placyd, Probus, Zachariasz i Zachary.
- Białoruś – Święto Konstytucji
- Liberia – Urodziny J. J. Robertsa
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Konsumenta
- Węgry – Rocznica Wiosny Ludów
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[1][2]:
Wydarzenia w Polsce[edytuj]
Wydarzenia na świecie[edytuj]
Bitwa pod Guilford Court House (1781)
- 44 p.n.e. – Juliusz Cezar w dniu id marcowych został zamordowany przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa i Gajusza Kasjusza.
- 40 p.n.e. – Wojna peruzyńska: w zdobytej przez wojska Oktawiana Perugii ponad 300 senatorów i członków możnych rodów skazano na śmierć i złożono w ofierze na ołtarzu Juliusza Cezara.
- 493 – Król Ostrogotów Teodoryk Wielki zamordował Odoakra i tym samym zakończył podbój Italii.
- 933 – Król Niemiec Henryk I pokonał Węgrów w bitwie nad Unstrutą.
- 1077 – Opozycja wobec Henryka IV wybrała na króla Niemiec szwabskiego księcia Rudolfa.
- 1079 – Sułtan seludżycki Malikszah I wprowadził kalendarz irański.
- 1311 – Kompania Katalońska rozgromiła nad rzeką Kefisos w Beocji wojska księcia Aten Waltera V.
- 1400 – Zofia Bawarska, druga żona Wacława IV, została koronowana na królową Czech.
- 1493 – Krzysztof Kolumb wpłynął do portu Palos, kończąc pierwszą wyprawę do Nowego Świata.
- 1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: nierozstrzygnięta bitwa pod Guilford Court House.
- 1799 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo wojsk francuskich nad Turkami w bitwie pod Nablusem.
- 1804 – Z rozkazu Napoleona Bonaparte został porwany z terenu neutralnej Badenii i po krótkim procesie rozstrzelany książę Enghien Ludwik de Burbon-Condé, ogłoszony przez część rojalistów następcą tronu jako Ludwik XVII.
- 1820 – Maine jako 23. stan dołączył do Unii.
- 1848 – Wiosna Ludów: w Peszcie wybuchło powstanie węgierskie.
- 1849 – W Paryżu ukazało się pierwsze wydanie Trybuny Ludów, dziennika politycznego wydawanego w języku francuskim przez Adama Mickiewicza.
- 1858 – W Monako ustanowiono Order Świętego Karola.
- 1874 – Cesarz Annamu podpisał w Sajgonie traktat z Francją, w którym Wietnam, utrzymując suwerenność, zobowiązał się uzgadniać politykę zagraniczną z Francją i uznał jej panowanie w Kochinchinie.
- 1892:
- 1906 – Zostało założone przedsiębiorstwo motoryzacyjne Rolls-Royce.
- 1907:
- Cuxhaven w Dolnej Saksonii uzyskało prawa miejskie.
- Rozpoczęły sie pierwsze wybory parlamentarne w Finlandii i na świecie, w których kandydowały kobiety (15-16 marca).
- 1908 – W Szanghaju uruchomiono pierwszą linię tramwajową.
- 1916 – Rewolucja meksykańska: amerykańska ekspedycja karna generała Johna Pershinga wkroczyła do Meksyku z rozkazem schwytania rewolucjonistów Pancho Villi.
- 1917 – Rewolucja lutowa: w Pskowie abdykował car Mikołaj II; utworzono Rząd Tymczasowy.
- 1920:
- 1921 – W Berlinie został zamordowany przez ormiańskiego zamachowca turecki polityk Mehmet Talaat.
- 1922:
- 1926 – Generał Theodoros Pangalos został prezydentem Grecji.
- 1931 – W wyniku eksplozji dynamitu na norweskim statku SS Viking u wybrzeży Nowej Fundlandii zginęło 27 spośród 147 osób na pokładzie.
- 1935 – Służba wojskowa w armii francuskiej została wydłużona do 24 miesięcy.
- 1937 – Przy Cook County Hospital w Chicago utworzono pierwszy na świecie bank krwi.
- 1938 – Wszedł do służby niemiecki statek pasażerski MS Wilhelm Gustloff.
- 1939:
- 1944:
- 1945 – Odbyła się 17. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1952:
- 1953 – Powstała islandzka Partia na rzecz Zachowania Narodu (isl. Þjóðvarnarflokkurinn).
- 1956 – Premiera musicalu My Fair Lady na nowojorskim Broadwayu.
- 1961 – RPA wystąpiła z brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
- 1962:
- 1964 – Powstał Białoruski Państwowy Uniwersytet Informatyki i Radioelektroniki w Mińsku.
- 1967:
- 1969 – Konflikt nad Ussuri: kilkuset żołnierzy chińskich i radzieckich zginęło w drugiej w ciągu 13 dni bitwie granicznej.
- 1972 – Premiera filmu Ojciec chrzestny w reżyserii Francisa Forda Coppoli.
- 1973 – Została przyjęta flaga Arabii Saudyjskiej.
- 1974 – Ernesto Geisel został prezydentem Brazylii.
- 1979 – João Baptista de Oliveira Figueiredo został prezydentem Brazylii.
- 1985:
- 1986 – Na stację orbitalną Mir przybyła jej pierwsza stała załoga.
- 1987 – W słoweńskiej Planicy Piotr Fijas ustanowił niepobity przez kolejne 7 lat rekord świata w długości skoku narciarskiego (194 m).
- 1989 – Malimba Masheke został premierem Zambii.
- 1990:
- 1991 – USA i Albania nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1994 – Rada Najwyższa Białorusi uchwaliła nową konstytucję.
- 1996 – Ahmad Tejan Kabbah wygrał wybory prezydenckie w Sierra Leone.
- 1997 – W egipskim mieście Sanabu muzułmańscy bojówkarze zastrzelili 13 osób.
- 1999:
- 2001 – Uprowadzenie rosyjskiego samolotu linii Vnukowo Airlines lecącego ze Stambułu do Moskwy. Trzej czeczeńscy porywacze, po starcie samolotu ze 162 pasażerami i 12 członkami załogi ze Stambułu, przejęli kontrolę nad samolotem i skierowali go do Medyny, gdzie następnego dnia został odbity przez saudyjskie siły bezpieczeństwa.
- 2002:
- 2003:
- 2005:
- 2008:
- 2009:
- 2011 – W Syrii wybuchło powstanie przeciwko dyktatorskim rządom prezydenta Baszara al-Assada.
Urodzili się[edytuj]
- 1455 – Pietro Accolti, włoski kardynał (zm. 1532)
- 1493 – Anne de Montmorency, francuski żołnierz, urzędnik, dyplomata, marszałek i konetabl Francji (zm. 1567)
- 1591 – Alexandre de Rhodes, francuski jezuita, misjonarz (zm. 1660)
- 1614 – Franciscus Sylvius, niderlandzki lekarz, anatom (zm. 1672)
- 1638 – Shunzhi, cesarz Chin (zm. 1661)
- 1666 – George Bähr, niemiecki architekt (zm. 1738)
- 1713 – Nicolas Louis de Lacaille, francuski astronom (zm. 1762)
- 1738 – Cesare Beccaria, włoski prawnik, ekonomista (zm. 1794)
- 1760 – Jan z Triory, włoski franciszkanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1816)
- 1767 – Andrew Jackson, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1845)
- 1777 – Józef Longin Sowiński, polski generał (zm. 1831)
- 1779 – William Lamb, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1848)
- 1789 – Paweł Gagarin, książę, rosyjski działacz państwowy, magnat ziemski (zm. 1872)
- 1790:
- 1800 – Teodor Jachimowicz, polski malarz (zm. 1889)
- 1807 – Józef Kossakowski, polski drukarz (zm. 1857)
- 1809 – Joseph Jenkins Roberts, liberyjski polityk, prezydent Liberii (zm. 1876)
- 1810 – Stephanus Schoeman, burski polityk i generał (zm. 1890)
- 1813 – John Snow, brytyjski lekarz (zm. 1858)
- 1821 – Adam Prażmowski, polski astronom, astrofizyk (zm. 1885)
- 1830:
- 1831 – Daniel Comboni, włoski biskup misjonarz, święty (zm. 1881)
- 1834 – Jakub Cusmano, włoski zakonnik, błogosławiony katolicki (zm. 1888)
- 1835 – Eduard Strauss, austriacki kompozytor (zm. 1916)
- 1838:
- 1839 – Daniel Ridgway Knight, amerykański malarz naturalista (zm. 1924)
- 1851 – Józef Surzyński, polski historyk muzyki, dyrygent, kompozytor, ksiądz katolicki (zm. 1919)
- 1854 – Emil Adolf von Behring, niemiecki bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1917)
- 1857 – Christian Michelsen, norweski handlowiec, polityk, premier Norwegii (zm. 1925)
- 1860 – Waldemar Haffkine, rosyjsko-brytyjski bakteriolog (zm. 1930)
- 1869 – Stanisław Wojciechowski, polski polityk, prezydent RP (zm. 1953)
- 1880 – Samuel Faust, polski przemysłowiec pochodzenia żydowskiego (zm. 1942)
- 1881 – Ferdinand Lammot Belin, amerykański dyplomata (zm. 1961)
- 1890 – Kazimierz Bagiński, polski działacz ruchu ludowego (zm. 1966)
- 1892 – Charles Nungesser, francuski lotnik (zm. 1927)
- 1899 – Stefan Napierski, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (zm. 1940)
- 1900:
- 1901 – Franciszek Misztal, polski konstruktor lotniczy (zm. 1981)
- 1902:
- 1905 – Adam Obarski, polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy (zm. 1973)
- 1903 – Józef Czechowicz, polski poeta (zm. 1939)
- 1907 – Zarah Leander, szwedzka aktorka, piosenkarka (zm. 1981)
- 1908:
- 1909 – Jonas Žemaitis, litewski dowódca wojskowy, generał (zm. 1954)
- 1914 – Bazyli (Doroszkiewicz), polski duchowny prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski (zm. 1998)
- 1916:
- 1919 – Hasan Eren, turecki językoznawca (zm. 2007)
- 1920:
- 1922 – Nino Bibbia, włoski bobsleista (zm. 2013)
- 1923 – Joseph Madec, francuski duchowny katolicki, biskup Fréjus-Toulon (zm. 2013)
- 1925:
- 1929:
- 1930:
- 1931 – Ante Popowski, macedoński poeta (zm. 2003)
- 1932:
- 1933:
- 1934 – Krikor Azarian, bułgarski aktor, reżyser filmowy (zm. 2009)
- 1937 – Andrzej Zawiślak, polski polityk, pracownik naukowy
- 1938 – Charles Lloyd, amerykański muzyk jazzowy
- 1939 – Robert Nye, angielski powieściopisarz, nowelista, dramatopisarz, poeta
- 1942:
- 1943 – David Cronenberg, kanadyjski reżyser filmowy
- 1945 – Małgorzata Baranowska, polska pisarka, poetka (zm. 2012)
- 1948:
- 1950 – Romuald Czystaw, polski piosenkarz rockowy, wokalista zespołu Budka Suflera (zm. 2010)
- 1952 – Andrzej Grabowski, polski aktor
- 1953:
- 1954:
- 1957 – Katarzyna Hall, polska nauczycielka, działaczka oświatowa i społeczna, polityk
- 1959:
- 1960 – Janusz Piechociński, polski polityk, poseł na Sejm RP, wicepremier
- 1961 – Max Julen, szwajcarski narciarz alpejski
- 1962 – Markus Merk, niemiecki sędzia piłkarski
- 1964:
- 1965 – Swietłana Miedwiediewa, rosyjska była pierwsza dama
- 1966:
- 1967 – Roman Kotliński, polski dziennikarz
- 1968 – Sabrina, włoska piosenkarka
- 1969 – Timo Kotipelto, fiński wokalista
- 1970 – Derek Parra, amerykański łyżwiarz szybki
- 1971 – Penny Lancaster, angielska modelka
- 1971 – Todd Agnew, amerykański wokalista, autor piosenek
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Anders Andersson, szwedzki piłkarz
- 1975:
- 1976 – Abhay Deol, indyjski aktor
- 1977:
- 1978:
- 1980:
- 1981:
- 1984 – Olivier Jean, kanadyjski łyżwiarz szybki
- 1985:
- 1987 – Karrar Jassim, irański piłkarz
- 1988 – Sebastián Blanco, argentyński piłkarz
- 1989 – Elsina Hidersha, albańska piosenkarka (zm. 2011)
- 1993
- 44 p.n.e. – Juliusz Cezar, wódz i polityk rzymski (ur. 102 p.n.e. lub 100 p.n.e.)
- 493 – Odoaker, wódz germański, król Italii (ur. 433)
- 1242 – Wisław z Kościelca, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)
- 1522 – (lub 14 marca) Anna Radziwiłłówna, księżna mazowiecka (ur. 1476)
- 1820 – Klemens Maria Hofbauer, czeski duchowny katolicki, redemptorysta, święty (ur. 1751)
- 1822 – Fryderyk Albert Lessel, polski architekt (ur. 1767)
- 1842 – Luigi Cherubini, włoski kompozytor (ur. 1760)
- 1898 – Henry Bessemer, angielski inżynier, wynalazca (ur. 1813)
- 1900:
- 1907 – Manuel Barillas, gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali (ur. 1845)
- 1921 – Mehmet Talaat, turecki polityk (ur. 1874)
- 1933 – Paul Féval (syn), francuski pisarz (ur. 1860)
- 1937:
- 1938 – ofiary wielkiego terroru:
- 1941 – Aleksiej Jawlensky, rosyjski malarz tworzący w Niemczech (ur. 1864)
- 1943:
- 1944 – Eduard Zirm, austriacki lekarz okulista (ur. 1863)
- 1947 – Jan Tyranowski, polski mistyk chrześcijański, Sługa Boży, kierownik duchowy Karola Wojtyły (ur. 1901)
- 1948 – Jan Balicki, błogosławiony, polski duchowny katolicki (ur. 1869)
- 1961 – Akiba Rubinstein, polski szachista pochodzenia żydowskiego (ur. 1882)
- 1962 – Arthur Compton, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1892)
- 1967 – Curt Löwgren, szwedzki aktor (ur. 1908)
- 1970:
- 1975:
- 1978:
- 1981 – René Clair, francuski reżyser filmowy (ur. 1898)
- 1987 – Bogusław Kogut, polski pisarz (ur. 1925)
- 1991 – Stanisław Lorentz, polski historyk sztuki, muzeolog (ur. 1899)
- 1996:
- 2003 – Andrzej Leszek Szcześniak, polski historyk, pisarz (ur. 1932)
- 2004:
- 2005 – Ewa Skarżanka, polska aktorka (ur. 1944)
- 2006:
- 2007:
- 2008 – Fabian Kiebicz, polski aktor (ur. 1920)
- 2009 – Ron Silver, amerykański aktor (ur. 1946)
- 2011:
- 2012 – Włodzimierz Pasternak, polski działacz partyjny i państwowy, wojewoda kielecki (ur. 1938)
- 2013 – Felipe Zetter, meksykański piłkarz (ur. 1923)
Przypisy
