16 Dywizja Pancerna (III Rzesza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy niemieckiej 16 Dywizji Pancernej. Zobacz też: 16 Dywizja Pancerna - stronę ujednoznaczniającą.
16 Dywizja Pancerna
16. Panzer-Division
Ww2 GermanDivision Panzer 16.png
Znak taktyczny
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie 1940
Rozformowanie 1945
Dowódcy
Pierwszy gen. płk Hans-Valentin Hube
Ostatni płk Kurt Treuhaupt
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj wojsk wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład patrz tekst

16 Dywizja Pancerna (niem. 16. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sformowana rozkazem z dnia 1 listopada 1940 roku z przeformowania 16 Dywizji Piechoty i 2 pułku pancernego z 1 Dywizji Pancernej. Początkowo formowana na terenie Niemiec w grudniu 1940 roku zostaje przerzucona na teren Rumunii, gdzie dokończono jej organizację.

W trakcie kampanii bałkańskiej znajdowała się w odwodzie 12 Armii, lecz ostatecznie nie wzięła udziału w walkach.

W czerwcu 1941 roku licząca 158 czołgów dywizja została została włączona w skład 1 Armii Pancernej (Grupa Armii Południe), w składzie której wzięła udział w ataku na ZSRR, walcząc w rejonie Żytomierza i Kijowa. W 1942 roku walczyła pod Taganrogiem i Charkowem.

W sierpniu 1942 roku weszła w skład 6 Armii wzięła udział w natarciu na Stalingrad. W wyniku ofensywy radzieckiej zostaje otoczona wraz z innymi oddziałami 6 Armii w Stalingradzie. Walczyła tam do stycznia 1943 roku, gdy została zniszczona a jej resztki skapitulowały przed wojskami radzieckimi.

W marcu 1943 roku podjęto decyzję o jej odtworzeniu, co nastąpiło na terenie północnej Francji. W związku z lądowaniem aliantów na Sycylii w czerwcu 1943 roku została przerzucona do Włoch. Początkowo walczyła z Brytyjczykami pod Tarentem, a we wrześniu 1943 roku z wojskami amerykańskimi, które wylądowały pod Salerno. Na początku października kontratakowała brytyjskie pozycje pod Termoli.

W październiku 1943 roku została przerzucona na front wschodni. Początkowo walczyła na terenie Ukrainy, a następnie wycofała się na teren Polski. Od sierpnia 1944 roku walczyła w rejonie przyczółka baranowsko sandomierskiego broniąc odcinka frontu między Kurozwękami a Łagowem[1]. Znajdowała się tam do stycznia 1945 roku, kiedy została rozbita po rozpoczęciu ofensywy styczniowej wojsk radzieckich. Miejscem postoju sztabu dywizji w czasie walk na przyczółku była wieś Potok[2].

Po wycofaniu z linii frontu została skoncentrowana w rejonie Głogowa i Lubania, wchodząc w skład 4 Armii Pancernej, wtedy też została częściowo uzupełniona. Następnie walczyła z wojskami radzieckimi i polskimi, które sforsowały Nysę Łużycką. Wzięła udział w bitwie pod Budziszynem. Następnie wycofała się na teren Czechosłowacji, koncentrując się w rejonie Ostrawy. Tam też w maju 1945 roku skapitulowała, część oddziałów wycofało się na teren Austrii i poddało się wojskom amerykańskim.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

  • gen. płk Hans-Valentin Hube (1940 – 1942)
  • gen. por. Günther Angern (1942 – 1943)
  • gen. mjr Burkhart Müller-Hillebrand (1943)
  • gen. mjr Rudolf Sieckenius (1943)
  • gen.. mjr Hans-Ulrich Back (1943 – 1944)
  • gen. por. Dietrich von Müller (1944 – 1945)
  • płk Kurt Treuhaupt (1945)

Skład[edytuj | edytuj kod]

1941[edytuj | edytuj kod]

  • 2 pułk pancerny (Panzer-Regiment 2)
  • 16 Brygada Strzelców (Schützen-Brigade 16)
    • 64 pułk strzelców (Schützen-Regiment 64)
    • 79 pułk strzelców (Schützen-Regiment 79)
    • 16 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 16)
  • 16 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 16)
  • 16 batalion rozpoznawczy (Aufklärungs-Abteilung 16)
  • 16 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 16)
  • 16 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 16)
  • 16 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 16)

1943[edytuj | edytuj kod]

  • 2 pułk pancerny (Panzer-Regiment 2)
  • 64 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 64)
  • 79 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 79)
  • 16 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 16)
  • 16 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 16)
  • 16 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 16)
  • 274 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 274)
  • 16 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 16)
  • 16 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 16)
  • 16 pancerny batalion łączności (Panzer-Nachrichten-Abteilung 16)

1945[edytuj | edytuj kod]

  • 2 pułk pancerny (Panzer-Regiment 2)
  • 64 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 64)
  • 79 pułk grenadierów pancernych (Panzer-Grenadier-Regiment 79)
  • 16 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 16)
  • 16 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 16)
  • 274 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 274)
  • 4 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 4)
  • 16 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 16)
  • 16 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 16)

Przypisy

  1. Wojciech Borzobohaty, Jodła. Okręg radomsko-kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa 1988, s.465,466,
  2. Wojciech Borzobohaty, Jodła. Okręg radomsko-kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa 1988, s.465,

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 83-86209-67-4.
  • Chris Bishop: Niemieckie wojska pancerne w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2009. ISBN 9788311113916.
  • Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna 1939-1945. Warszawa: Wyd. Lampart, 1998. ISBN 83-867-7636-6.
  • Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06556-7.
Wikimedia Commons