1709

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1709 / MDCCIX XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1707 « 1708 « 1709 » 1710 » 1711

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

12 kwietnia – III wojna północna: w bitwie pod Lachowcami hetman wielki litewski Kazimierz Jan Sapieha pokonał hetmana Grzegorza Ogińskiego sprzyjającego carowi Piotrowi I.
5 października – August II spotkał się w Toruniu z Piotrem I, tam też podpisano traktat sojuszniczy między oboma władcami.
20 października – król August II i car Piotr Wielki zawarli I traktat w Toruniu.
August II Mocny ponownie został obrany królem Polski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

12 lutego – marynarz-rozbitek Alexander Selkirk odnaleziony na bezludnej wyspie Juan Fernandez, na której spędził 5 lat (od 1703 roku). Zdarzenie posłużyło za pierwowzór motywu powieści Robinson Crusoe, którą napisze Daniel Defoe w 1719 roku.
14 lutego – Alain-René Lesage wystawił sztukę: Turcaret, która była satyrą na finansistów francuskich. Komedia wywołała oburzenie kół rządzących.
17 marca – Pierre Rouillé de Marbeuf szefem francuskiej Wielkiej Rady Państwowej (Grand Conseil).
12 kwietnia – Richard Steele i Joseph Addison zaczęli wydawać gazetę the Tatler.
Maj – próba negocjacji pokojowych francusko-holenderskich (Jean-Baptiste Colbert de Torcy i Anthonie Heinsius).
Maj – korsarz René Duguay-Trouin nobilitowany.
9 maja – Michel Chamillart popadł w niełaskę francuskiego dworu.
8 lipca – Piotr Wielki zadał pod Połtawą decydującą klęskę Karolowi XII i jego sojusznikowi hetmanowi Iwanowi Mazepie. 11 lipca niedobitki kierowane przez Löwenhaupta kapitulowały w Perewłocznej.
9 lipca – zbrojne powstanie protestanckie w Vivarais (Francja).
8 sierpnia – Bartolomeu de Gusmão dokonał pierwszej udokumentowanej próby z balonem wypełnionym gorącym powietrzem.
3 września – pierwsza duża grupa kolonistów niemieckich i szwajcarskich dotarła do Ameryki (Karolina Północna i Karolina Południowa).
11 września – wojna o sukcesję hiszpańską: połączone armie Wielkiej Brytanii, Holandii i Austrii pokonały Francję w bitwie pod Malplaquet - rzeź 40 000 ludzi.
12 października – założenie miasta Chihuahua (Meksyk).
20 października – wojna o sukcesję hiszpańską: wojska austriacko-brytyjskie zajęły Mons w Niderlandach.
29 października – opactwo "heretyckie" w Port-Royal rozpędzone. Rozkaz wydał Ludwik XIV.
Surowa zima w Europie płn. - głód.
1709-1711 Duńczycy bezskutecznie próbowali odzyskać prowincję Skania z rąk szwedzkich.
Saksonia: Johann Friedrich Böttger wynalazł porcelanę.
Kryzys gospodarczy, mróz i głód we Francji. Mróz zabił 24 000 Paryżan. Zamarzło wybrzeże Atlantyku i Sekwana.
Paryż: reprezentanci Comédie-Française zdemolowali loże teatru Saint-Genaine. Szkody naprawiono.
Parlament Flandrii przeniósł się z Tournai do Cambrai.
Akcyza na pieprz w Wielkiej Brytanii.
Pierwszy Copyright Act w Wielkiej Brytanii.
Prusy po raz pierwszy zaproponowały Rosji rozbiór Polski. Piotr Wielki odpowiedział negatywnie: Es sei nicht praktikabel.
Miasta i gminy: Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt i Friedrichstadt zostały zjednoczone w miasto Berlin.
Kolonia: woda kolońska wynaleziona przez Johanna Marię Farina.
Neapol: pierwsza opera buffa.
Wiedeń: manufaktura luster.
W Rosji wydrukowano pierwszy kalendarz.
Francuzi zburzyli brytyjska kolonię Saint John's.