1714
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1714 / MDCCXIV
stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek
lata: 1704 « 1709 « 1710 « 1711 « 1712 « 1713 « 1714 » 1715 » 1716 » 1717 » 1718 » 1719 » 1724
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 22 kwietnia – podpisano polsko-turecki traktat pokojowy potwierdzający pokój w Karłowicach z 1699 roku.
- 26 maja – druga lokacja Ostrowa Wlkp.
- Wrzesień – August II Mocny odwiedził Wersal.
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 7 stycznia – Henry Mill otrzymał patent na wynalazek maszyny do pisania. Zbudował ją jednak dopiero po wielu latach.
- 15 lutego – parlament Paryża akceptuje papieską bullę Unigenitus z restrykcjami jakie wprowadził przewodniczący Henri François d'Aguesseau.
- 19 lutego – III wojna północna: bitwa pod Storkyro zwycięstwo Szwedów nad Rosjanami.
- 21 lutego – siły morskie Hiszpanii nazwane oficjalnie " Armada Real".
- Luty księżna du Maine Anne-Louise Bénédicte de Bourbon-Condé zorganizowała wielki bal maskowy w Sceaux.
- 5 marca – Sorbona akceptuje przytłaczającą większością głosów bullę Unigenitus.
- 7 marca – pokój w Rastatt między Austrią a Francją. Austria otrzymała Austriackie Niderlandy, które Karol VI Habsburg chciał wymienić na Bawarię, ale ani Francja, ani mediatorzy W.Brytania, Holandia) nie wyraziły na to zgody.
- 24 marca – Konstantyn Brincoveanu zdjęty z tronu przez sułtana tureckiego i wysłany do Stambułu na ścięcie.
- 29 kwietnia – w Londynie założono Scriblerus Club, do którego należeli: John Arbuthnot, Jonathan Swift, Thomas Parnell i Alexander Pope.
- 8 lipca – brytyjski parlament powołał Komisję Długości Geograficznej.
- 14 lipca – III wojna północna: Rosjanie pokonali znacznie silniejszą flotę szwedzką pod Aland.
- 27 lipca – III wojna północna: bitwa morska pod Hanko, pierwsze w historii poważne zwycięstwo floty rosyjskiej.
- 1 sierpnia
- Jerzy I został królem Wielkiej Brytanii.
- ze śmiercią królowej Anny, w Wielkiej Brytanii władzę przejmują Wigowie, wśród nich wybitną pozycję zajmuje James Stanhope.
- 2 sierpnia – Ludwik XIV podpisuje swój testament, ustanawiający po śmierci radę regencyjną.
- 7 września – pokój w Baden (niem: Friede von Baden) między cesarzem a książętami Rzeszy, którzy występowali przeciw niemu w hiszpańskiej wojnie sukcesyjnej - pacyfikacja Niemiec.
- 11 września – James FitzJames, 1. książę Berwick zdobywa Barcelonę, co pozwala Filipowi V wdrożyć reformy centralizacyjne w tym rejonie przewidziane w Nueva Planta. Katalonia zostaje w ten sposób ukarana za dotychczasowe popieranie Habsburgów.
- 29 września – Gubernator Nowej Francji Philippe de Rigaud de Vaudreuil zaplanował ufortyfikowanie Montrealu i Québec. Montréal zostanie ufortyfikowany dopiero w końcu lat trzydziestych, a Quebec dekadę wcześniej.
- 20 października – w opactwie westminsterskim koronowano Jerzego I na króla Wielkiej Brytanii i Irlandii.
- 24 listopada – Order św. Katarzyny Męczennicy na cześć żony Piotra Wielkiego Katarzyny. Odznaczenie było przewidziane tylko dla kobiet.
- 30 grudnia – Francja zaanektowała dolinę Ubaye.
- Gabriel Fahrenheit wynalazł termometr rtęciowy.
- Dom Pérignon wynalazł szampan.
- Dziennikarz Richard Steele został wyrzucony z Izby gmin za tekst the Crisis.
- Nowy władca W. Brytanii Jerzy I Hanowerski odwiedzi swój rodzinny Elektorat Hanoweru pięciokrotnie w latach swego panowania (1714-1727). W tym roku umiera elektorka Zofia. Zamieszki w stolicy przed i po koronacją.
- Próba desantu francuskiego wspierającego szkotów została udaremniona jeszcze na wodach Kanału przez Royal Navy.
- Parlament brytyjski ustanowił nagrodę dla tego, kto dokładnie zmierzy długość geograficzna. Nagrodę tę odbierze dopiero John Harrison w 1764 roku.
- Parlament brytyjski uchwalił schism act i first indemnity act przeciw dysydentom religijnym.
- Wielka Brytania rozpoczyna okupację wyspy Minorka.
- Thomas Maddox zostaje historiografem królewskim.
- Parlament Szkocki próbując się usamodzielnić od wpływów Londynu odrzucił brytyjsko-francuski układ handlowy.
- Budowa kościoła St Mary-le-Strand w Londynie rozpoczęta. Architekt - James Gibbs.
- W latach 1714-1780 (wg. Pierre Chaunu) podwoiła się liczba umiejących czytać we Francji.
- Filip V Burbon ożenił się powtórnie. Jego wybranką była ambitna Elżbieta Farnese (Parma), która namawia króla do polityki odzyskania ziem utraconych we Włoszech; w tym dawnego wasala Hiszpanii - Parmy - jej ojczyzny. wpływy na dworze zdobywa protegowany Elżbiety Giulio Alberoni.
- Republika Wenecka zostaje zaatakowana przez Imperium Osmańskie w swych greckich posiadłościach.
- Reformy jakie wdrożył w Mediolanie Karol VI Habsburg przekształcają Lombardię w najlepiej rządzony kraj Italii. Kwitną sztuki i nauki. Zaczyna się mówić o Lombardii jako o "Atenach", a o Sabaudii-Piemoncie jako o "Beocji" Italii XVIII wieku.
- Księstwo Sabaudii staje się królestwem - "Królestwo Sardynii".
- Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern wziął Szczecin w sekwestr.
- Dania zajmuje wyspę Helgoland i oblega Stralsund, nieco wcześniej opuszczony przez szwedzkiego króla Karola XII.
- Rosjanie zajmują Finlandię.
- Piotr Wielki zniósł przeżytki dawnych rozwiązań administracyjnych: pomiestja i podział kraju na wołczyny.
- Piotr Wielki założył "Oktiabar", do dziś istniejącą firmę farmaceutyczną.
- Louis Juchereau założył fort St. Jean Baptiste na miejscu dzisiejszego Natchitoches (Luizjana).
- Budowa traktu pocztowego w Bronx.
Urodzili się [edytuj]
- 12 lutego – Sebastian Sailer, niemiecki pisarz (zm. 1777)
- 6 czerwca – Józef I Reformator, król Portugalii (zm. 1777)
- 2 lipca – Christoph Willibald Gluck, niemiecki kompozytor (zm. 1787)
Zmarli [edytuj]
- 1 sierpnia zmarła Anna Stuart, królowa Wielkiej Brytanii
Święta ruchome [edytuj]
- Tłusty czwartek: 8 lutego
- Ostatki: 13 lutego
- Popielec: 14 lutego
- Niedziela Palmowa: 25 marca
- Wielki Czwartek: 29 marca
- Wielki Piątek: 30 marca
- Wielka Sobota: 31 marca
- Wielkanoc: 1 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 2 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 10 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 20 maja
- Boże Ciało: 31 maja
