1716
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1716 / MDCCXVI
stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek
lata: 1706 « 1711 « 1712 « 1713 « 1714 « 1715 « 1716 » 1717 » 1718 » 1719 » 1720 » 1721 » 1726
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- Styczeń – negocjacje w Rawie Ruskiej między reprezentantem Saksonii Flemingiem a konfederatami sandomierskimi. Konfederaci odrzucili proponowaną przez dwór kontrybucję pieniężną i zwrócili się do Piotra Wielkiego o mediację.
- 13 kwietnia – reprezentant Rosji Grigorij Dołgruki nadzoruje dalsze rozmowy sasko-konfederackie. Rozmowy te zostały zerwane z powodu aresztowania i stracenia szlachcica konfederackiego, który uprowadził konie załodze saskiej w Sandomierzu.
- 24 lipca – wielka wojna północna: konfederaci tarnogrodzcy zdobyli Poznań.
- 3 października – Sasi pokonali konfederatę Chryzostoma Gniazdowskiego (bitwa pod Kowalewem).
- 5 października – Wojska saskie Augusta II pokonały konfederatów tarnogrodzkich w bitwie pod Kowalewem.
- 3 listopada – konfederaci i dwór sasko-polski podpisali traktat warszawski.
- Projekt kandydatury księcia de Chartres na tron polski.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- Styczeń
- Guillaume Dubois został radcą stanu Francji (conseiller d’État).
- napięcie hiszpańsko-francuskie regent Francji Filip II Burbon-Orleański zakazuje flocie francuskiej powrotu z Hiszpanii (by mieć Hiszpanów na oku). Charles Auguste d'Allonville de Louville próbuje negocjować z władcą Hiszpanii Filipem V.
- 2 stycznia – biblioteka królewska w Madrycie zostaje przekształcona w Bibliotekę Narodową (Biblioteca Nacional de España).
- 13 stycznia – Stefan II Cantacuzino Hospodar Wołoszczyzny oskarżony o spiskowanie z Austriakami i zdjęty z tronu przez tureckiego sułtana, który zastąpił go Mikołajem III Mavrocordatem. Stefan został stracony 24 czerwca w Stambule.
- 16 stycznia – na mocy dekretów Nueva Planta Aragonia traci fueros (przywileje administracji lokalnej).
- 4 lutego – Jakub III Stuart odpłynął do Francji. Koniec powstania Szkotów przeciw władzy Hanowerczyków.
- 25 lutego-19 kwietnia – Karol XII zaatakował Norwegię i zajął miasto Christiania (dzisiejsze Oslo).
- 17 marca – Ippolito Desideri dotarł do miasta Lhasa (Tybet). Wracał w 1721 roku.
- 1 kwietnia – André Hercule de Fleury nauczycielem króla Ludwika XV.
- 8 kwietnia – jedna z armii szwedzkich skapitulowała w Wismarze.
- 13 kwietnia – Karol VI Habsburg wypowiedział wojnę Turcji.
- 2 maja – John Law stworzył we Francji Bank Generalny (Banque générale) z prawem emisji banknotów (pierwszych w historii Europy) i przeprowadzania manipulacji monetarnych.
- 29 maja – Carl Piper (więzień spod Połtawy - 1709) umarł w rosyjskiej niewoli.
- 5 czerwca – Austria i Wielka Brytania podpisały Traktat Westminsterski.
- 19 czerwca – Japonia: Yoshimune Tokugawa siogunem.
- 8 lipca
- wojna wenecko-turecka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Korfu.
- III wojna północna: flota duńsko-norweska pokonała Szwedów pod Dynekilen.
- 19 lipca-11 sierpnia – wojna wenecko-turecka: oblężenie Korfu
- Sierpień – początek konfliktu Piotra Wielkiego z jego synem Aleksym, którego cesarz Karol VI Habsburg ukrył w październiku w Królestwie Neapolu.
- 5 sierpnia – Bitwa pod Petrovaradinem - Eugeniusz Sabaudzki pokonał Turków.
- 26 sierpnia – Eugeniusz Sabaudzki rozpoczął oblężenie miasta Temesvar, które skapitulowało w połowie października. Hrabia de Mercy zostaje gubernatorem Banatu.
- 6 września – Karol XII zakłada swą kwaterę główną w Lund.
- 9 października – traktat obronny brytyjsko-francuski.
- 11 października – Leibniz zmarł w zapomnieniu w Hanowerze.
- 22 listopada – hrabina Anna Konstancja Cosel, faworyta króla Polski i elektora Saksonii Augusta Mocnego, została aresztowana jako zdrajczyni i następnie dożywotnio osadzona w zamku w Stolpen.
- 10 grudnia – w Lipsku powstało stowarzyszenie studentów Sorabija.
- 1716-1731 – era brytyjsko-francuskiego arbitrażu w Europie.
- Wielka Brytania uchwalenie Septennial Act (parlament ma być wybierany odtąd co 7 lat a nie co 3).
- 1716-1717 – John Lombe podpatrzył w Italii technikę maszyn skręcających jedwabne nici i zaadaptował metody te w Anglii.
- Pozaeuropejski handel brytyjski to odpowiednio w latach 1716 i 1789 - 20 i 40% całości handlu Wielkiej Brytanii.
- Nowa dyscyplina sportu wioślarstwo wymyślone w Londynie.
- Powstaje francuski mit Ameryki "pełnej diamentów" (por: Manon Lescaut).
- Powstał francuski Zarząd Dróg i Mostów.
- We Francji grasował zbój Cartouche.
- Monteskiusz zastąpił ojca na stanowisku prawnika parlamentu w Bordeaux.
- Bruksela wydaliła wszystkich Żydów, którzy mieszkali w tym mieście.
- Janseniści złożyli apelacje przeciw papieskiej bulli Unigenitus.
- Król Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern podarował carowi Piotrowi I bursztynowy gabinet przyszłą Bursztynową Komnatę jako dowód przyjaźni i potwierdzenie zawartego sojuszu między Prusami a Rosją. W zamian za to dostał 55 wysokich Rosjan do pruskiego królewskiego "pułku olbrzymów".
- Meklemburgia Rosjanie wkroczyli do Księstwa i zadomowili się tam. Wywołuje to niezadowolenie w Hanowerze, które to państwo uzyskało od cesarza i Austrii zgodę na zajęcie Meklemburgii.
- Karol VI Habsburg opłakuje śmierć swego syna i jedynego męskiego następcy Leopolda, który zmarł jako dziecko.
- Władca Wołoszczyzny Mikołaj III Mavrocordat zaaresztowany przez Austriaków.
- Cosimo III de' Medici ustalił rejony, gdzie można uprawiać winorośl.
- Georg Heinrich von Görtz mianowany przez Karola XII szefem finansów szwedzkich. Görtz negocjował pokój w Holandii i Francji.
- Christopher Polhem i Emanuel Swedenborg założyli pierwsze szwedzkie pismo naukowe Daedalus hyperboreus (potem Den nordlige Daidalos).
- Wychodzi szwedzkie pismo Les Anecdotes de Suède.
- Powstają letnie ogrody Peterhofu. Zbudował je Jean-Baptiste Alexandre Le Blond.
- Rosjanie próbowali doprowadzić do niepodległości Księstwa Holsztynu, co wywołało zaniepokojenie Wielkiej Brytanii i Elektoratu Hanoweru.
- 1716-1717 – dyplomatyczna podróż cara Piotra po Europie. Wizyta min. w Prusach, Danii i we Francji.
- Piotr I Wielki rozkazał zlikwidować sektę raskolników.
- Franciszkanie założyli misję Concepción na terenie dzisiejszego Teksasu. Hiszpania zajmuje teren całego dzisiejszego stanu.
- Luizjana przyjęła pierwszych czarnych niewolników.
- Pierwsza latarnia morska w historii USA zbudowana w Bostonie.
- Duńczycy osiedlają się na wyspie Św. Jana.
- 1716-1718 – pirat "Blackbeard" grasował na Karaibach.
- Algier - trzęsienie ziemi w mieście zabiło 20 000 osób.
- Początek upraw kawy na wyspie Cejlon.
[edytuj] Urodzili się
- 20 stycznia - Karol III Burbon, król Hiszpanii, Neapolu i Sycylii
- 26 lutego - Jan de Witte, polski architekt holenderskiego pochodzenia
- 5 marca - Mikołaj Pacassi, austriacki architekt (zm. 1790)
- 29 maja - Louis Jean Daubenton, francuski przyrodnik
- 14 czerwca - Peter Harrison, amerykański architekt
- 1 grudnia - Étienne-Maurice Falconet, francuski rzeźbiarz
- 26 grudnia - Thomas Gray, angielski poeta
- Yosa Buson, japoński malarz i poeta
[edytuj] Zmarli
- 17 stycznia – Maria Kazimiera d'Arquien, królowa Polski, żona Jana III Sobieskiego (ur. 1641)
- 28 kwietnia – Ludwik Maria Grignion de Montfort, francuski ksiądz, święty katolicki (ur. 1673)
- 2 listopada – Engelbert Kämpfer, niemiecki lekarz i podróżnik
- 14 listopada – Gottfried Wilhelm Leibniz, niemiecki filozof i matematyk (ur. 1646)
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 20 lutego
- Ostatki: 25 lutego
- Popielec: 26 lutego
- Niedziela Palmowa: 5 kwietnia
- Wielki Czwartek: 9 kwietnia
- Wielki Piątek: 10 kwietnia
- Wielka Sobota: 11 kwietnia
- Wielkanoc: 12 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 13 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 21 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 31 maja
- Boże Ciało: 11 czerwca
