1843
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1843 / MDCCCXLIII
stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek
dziesięciolecia: 1810–1819 • 1820–1829 • 1830–1839 • 1840–1849 • 1850–1859 • 1860–1869 • 1870–1879
lata: 1833 « 1838 « 1839 « 1840 « 1841 « 1842 « 1843 » 1844 » 1845 » 1846 » 1847 » 1848 » 1853
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 15 sierpnia – do Szczecina wjechał pierwszy pociąg z Berlina, inaugurując kolej na Pomorzu.
- 29 października – otwarto linię kolejową Wrocław-Świebodzice.
- Emisariusze Towarzystwa Demokratycznego Polskiego założyli w Krakowie Komitet Rewolucyjny, współpracujący z Centralizacją Poznańską.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 2 stycznia – w Dreźnie odbyła się prapremiera opery Richarda Wagnera Latający Holender.
- 3 stycznia – w Théâtre Italien w Paryżu odbyła się premiera opery Don Pasquale Gaetana Donizettiego.
- 17 lutego – bitwa o Miani; zwycięstwo brytyjskie nad wojskami emirów prowincji Sindh (Indie).
- 4 maja – Brytyjczycy utworzyli kolonię Natalu w południowo-wschodniej Afryce.
- 17 czerwca – w Nowej Zelandii doszło do pierwszego poważnego starcia między Maorysami a osadnikami brytyjskimi (incydent w Dolinie Wairau).
- 15 sierpnia – w Kopenhadze otwarto Ogrody Tivoli.
- 3 września – w Grecji doszło do rebelii wojskowej, w wyniku której przywrócono monarchię konstytucyjną.
- 11 listopada – ukazała się baśń H. Ch. Andersena Brzydkie kaczątko.
- 19 grudnia – ukazała się Opowieść wigilijna Charlesa Dickensa.
- Soren Kierkegaard wydał "Enten-eller" ("Albo, albo")
[edytuj] Urodzili się
- 25 stycznia – Karl Hermann Amandus Schwarz, matematyk niemiecki (zm. 1921)
- 15 kwietnia – Henry James, amerykańsko-brytyjski pisarz, krytyk i teoretyk literatury (zm. 1916)
- 16 kwietnia – Stanisław Teofil Rybicki, polski lekarz, filantrop (zm.1920)
- 17 kwietnia - Camillo Sitte, austriacki urbanista, architekt i malarz (zm. 1903)
- 21 maja – Charles-Albert Gobat, szwajcarski prawnik i polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 9 czerwca – Bertha von Suttner, austriacka pacyfistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 15 czerwca – Edvard Hagerup Grieg, kompozytor, pianista i dyrygent norweski (zm. 1907)
- 23 sierpnia - Viktor Lorenc, inżynier, pierwszy czeski taternik, autor pierwszych wejść w Tatrach (zm. 1915)
- 4 września – Ján Levoslav Bella, słowacki ksiądz katolicki i teolog, kompozytor i dyrygent (zm. 1936)
- 24 października – Henryk Siemiradzki, polski malarz (zm. 1902)
- 11 grudnia – Heinrich Hermann Robert Koch, niemiecki lekarz i bakteriolog (zm. 1910)
- 24 grudnia - Lydia Koidula, estońska poetka, dramatopisarka, jedna z bardziej znanych postaci estońskiego „Przebudzenia narodowego” (zm. 1886)
- Piotr Liu Ziyu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- Zhang Huailu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
[edytuj] Zmarli
- 12 grudnia – Wilhelm I, król Niderlandów i wielki książę Luksemburga (ur. 1772)
- Stanisław Wodzicki, przywódca krakowskiego stronnictwa arystokratycznego (ur. 1746)
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 23 lutego
- Ostatki: 28 lutego
- Popielec: 1 marca
- Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
- Wielki Czwartek: 13 kwietnia
- Wielki Piątek: 14 kwietnia
- Wielka Sobota: 15 kwietnia
- Wielkanoc: 16 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 17 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 25 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
- Boże Ciało: 15 czerwca
