1922

1 stycznia – wprowadzono pokojową strukturę Marynarki Wojennej i utworzono w Warszawie Kierownictwo Marynarki Wojennej.
8 stycznia – odbyły się wybory do Sejmu Litwy Środkowej.
21 stycznia – utworzono Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego.
22 stycznia – założono w Warszawie Korporację Akademicką Respublica.
25 stycznia – kardynał Achille Ratti, ówczesny nuncjusz apostolski w Polsce (późniejszy papież Pius XI), został odznaczony przez Naczelnika Państwa Orderem Orła Białego.
Luty – minister spraw wojskowych, gen. Kazimierz Sosnkowski wydał dyrektywę dot. marynarki wojennej, nakazując przenieść punkt ciężkości z sił morskich na flotylle rzeczne (do końca 1926 nie zakupiono ani jednego morskiego okrętu bojowego).
1 lutego – w Wilnie na inauguracyjnym posiedzeniu zebrał się Sejm Litwy Środkowej.
7 lutego – wybór Marii Skłodowskiej-Curie na członka francuskiej Akademii Medycyny.
16 lutego – część Górnego Śląska przyłączono do Polski.
20 lutego – Sejm Wileński przyjął uchwałę o przyłączeniu Litwy Środkowej do Polski.
2 marca – planowane (ale niezrealizowane w tym terminie) przyjęcie uchwały przez Sejm RP o włączeniu Litwy Środkowej do Polski.
5 marca – dymisja pierwszego rządu Antoniego Ponikowskiego (skutkiem odrzucenia uchwały o inkorporacji Litwy Środkowej w planowanym przez rząd kształcie).
5-6 marca – Zjazd Założycielski Młodzieży Wszechpolskiej.
10 marca – powołano drugi rząd Antoniego Ponikowskiego.
17 marca – w Warszawie odbył się I Zjazd Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej.
19 marca – oficjalne powstanie polskiego klubu piłkarskiego – Lecha Poznań, wtedy pod nazwą Lutnia Dębiec.
3 kwietnia – zarządzenie Rady Ministrów o organizacji i kompetencjach władz marynarki wojennej (Dz. U. z 1922 r. Nr 30, poz. 243)
6 kwietnia – Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę „O objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską”; Litwa Środkowa została włączona do Polski.
7 kwietnia – fabryka Fablok sprzedała pierwszy wyprodukowany w Polsce parowóz serii Tr21.
9 kwietnia – uruchomiono podmiejską, parową linię tramwajową Łódź – Ozorków.
Kwiecień – bójka posłów na posiedzeniu Sejmu podczas debaty o nadużyciach gospodarczych (Warszawa).
30 kwietnia – oficjalne powstanie polskiego klubu piłkarskiego – Dyskobolia Grodzisk, wtedy KS Dyskobolia.
10 maja – powstała Stocznia Marynarki Wojennej.
14 maja – drugi, międzypaństwowy mecz polskich piłkarzy (Kraków): Polska – Węgry 0:3.
15 maja – Polska i Niemcy podpisały tzw. konwencję górnośląską. Przewidywała ona pozostawienie na terenie Górnego Śląska ustawodawstwa niemieckiego. Polska część Górnego Śląska otrzymała autonomię („Statut organiczny województwa śląskiego”).
16 maja – uchwalono ustawę o urlopach.
20 maja – powstał Instytut Chemii Przemysłowej we Lwowie.
6 czerwca – dymisja drugiego rządu Antoniego Ponikowskiego.
28 czerwca – powołano rząd Artura Śliwińskiego.
czerwiec – uchwalenie autokefalii Cerkwi prawosławnej w Polsce.
4 lipca – w Rybniku podpisano protokół przejęcia przez Polskę przyznanej części Górnego Śląska.
6 lipca – wprowadzono polskie tablice rejestracyjne w miejsce tablic państw zaborczych.
7 lipca – dymisja rządu Artura Śliwińskiego.
9 lipca – otwarto schronisko PTTK na Stożku w Beskidzie Śląskim.
26 lipca – Sejm uchwalił ustawę o regulaminie Zgromadzenia Narodowego, które miało dokonać wyboru prezydenta państwa.
31 lipca – powołano rząd Juliana Nowaka.
13 sierpnia – założenie klubu „IKS Polonia Iłża” (piłka nożna).
16 sierpnia – powstał blok wyborczy Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (pot. Chjena).
27 sierpnia – w Niemczech powstał Związek Polaków w Niemczech, który za swój symbol przyjął później rodło.
wrzesień – uruchomiono połączenie lotnicze Warszawa – Lwów.
13 września – uchwała Sejmu w sprawie budowy portu w Gdyni.
16 września – otwarto linię kolejową Reda – Hel.
22 września – założono Obywatelski Komitet Obrony Przeciwgazowej (OKOP).
23 września – w związku z problemami z korzystaniem z portu w Wolnym Mieście Gdańsku, Sejm upoważnił rząd do budowy portu morskiego w Gdyni.
24 września – odbyły się wybory do Sejmu Śląskiego.
30 września-1 października – w Parku Sobieskiego (Warszawa) odbyły się III Mistrzostwa Polski w lekkoatletyce (wielokrotni złoci medaliści: Bronisława Szmendziuk: 60 m, sztafeta 4 x 50 m i skok w dal, Stefan Piątkowski: 100 m i 200 m, Stanisław Świętochowski: 400 m i 800 m, Stanisław Ziffer: 1500 m i 5000 m, Sławosz Szydłowski: dysk i oszczep).
1 października – prawa miejskie uzyskała osada Zabrze (nosząca wówczas nazwę „Hindenburg O.S.”).
3 listopada – powstało Towarzystwo z Ograniczoną Poręką „Stocznia w Gdyni”.
5 listopada – odbyły się wybory do Sejmu I kadencji.
6 listopada – Toruń: utworzono Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.
12 listopada – pierwsze w historii wybory do Senatu (w wyborach do Sejmu głosowano 5 listopada).
25 listopada – założono klub sportowy Unia Tczew.
27 listopada – marszałek Wojciech Trąmpczyński poprowadził ostatnie, 342. posiedzenie Sejmu Ustawodawczego, ustępującego po 20 miesiącach od uchwalenia Konstytucji marcowej.
1 grudnia:
- na 2. posiedzeniu Sejmu otwartym przez marszałka seniora Kazimierza Brownsforda na Marszałka Sejmu wybrany został Maciej Rataj; kontrkandydatem był Eugeniusz Śmiarowski.
- na 2. posiedzeniu Senatu otwartym przez marszałka seniora Bolesława Limanowskiego na Marszałka Senatu wybrany został Wojciech Trąmpczyński; kontrkandydatem był Ksawery Prauss.
7 grudnia – Władysław Jabłoński został prezydentem Warszawy.
9 grudnia – inżynier Gabriel Narutowicz, minister spraw zagranicznych w rządzie Juliana Nowaka, został przez Zgromadzenie Narodowe wybrany na pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej głosami PSL „Piast” przeciw kandydatowi prawicy, Maurycemu Zamoyskiemu – największemu w Polsce obszarnikowi.
10 grudnia:
- utworzenie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
- powstanie pisma Awangardy Krakowskiej o nazwie „Zwrotnica”.
11 grudnia – w na pół pustej (z powodu zbojkotowania uroczystości przez endecję) sali obrad, przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym złożył Gabriel Narutowicz, wybrany dwa dni wcześniej pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
12 grudnia – po niepotrafiącym zapobiec zamieszkom w dniu zaprzysiężenia prezydenta Gabriela Narutowicza Antonim Kamieńskim obowiązki ministra spraw wewnętrznych przejął Ludwik Darowski.
13 grudnia – Józef Piłsudski wraz z rodziną przeprowadził się z Belwederu do Kamienicy Próchnickich przy ul. Koszykowej w Warszawie.
14 grudnia:
- dymisja rządu Juliana Ignacego Nowaka.
- Gabriel Narutowicz przyjechał do Belwederu, gdzie uroczyście odbył się akt przekazania władzy przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego – Prezydentowi.
16 grudnia:
- w atmosferze rozpętanej przez prawicę nagonki przeciw wybranemu tydzień wcześniej prezydentowi, endecki fanatyk Eligiusz Niewiadomski trzema strzałami w plecy zamordował Gabriela Narutowicza.
- obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej objął zastępczo Marszałek Sejmu Maciej Rataj, który powierzył generałowi Władysławowi Sikorskiemu utworzenie nowej Rady Ministrów, ta zaś wprowadziła stan wyjątkowy na obszarze miasta stołecznego Warszawy; grożący krwawy odwet radykalnej lewicy i piłsudczyków został powstrzymany przez Ignacego Daszyńskiego, przywódcę PPS.
20 grudnia – Zgromadzenie Narodowe 298 głosami wybrało kandydata lewicy, mniejszości narodowych i ludowców Stanisława Wojciechowskiego na urząd Prezydenta RP (kontrkandydat, zgłoszony przez prawicę prezes PAU Kazimierz Morawski, otrzymał 221 głosów); tego dnia Stanisław Wojciechowski złożył przysięgę i przejął władzę od marszałka Sejmu Macieja Rataja.
31 grudnia – rozpoczął się proces Eligiusza Niewiadomskiego.

Oficjalnie powstał klub Odra Wodzisław Śląski.

Wydarzenia na świecie [edytuj]

7 stycznia – Dáil Éireann, niższa izba parlamentu Irlandii ratyfikowała traktat angielsko-irlandzki, kończący irlandzką wojnę o niepodległość, głosując 64–57 za przyjęciem traktatu.
8 stycznia – w Norwegii powstała organizacja pod nazwą „Socjaldemokratyczna Liga Młodzieży Norwegii” (norw. Norges sosialdemokratiske ungdomsforbund), młodzieżowa przybudówka „Socjaldemokratycznej Partii Pracy Norwegii” (norw. Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti).
10 stycznia – Arthur Griffith został wybrany prezydentem Wolnego Państwa Irlandzkiego (irlandzki: Saorstát Éireann).
11 stycznia – Toronto: pierwsze lecznicze zastosowanie hormonu insuliny, odkrytej w roku 1921.
12 stycznia – rząd Wielkiej Brytanii zwolnił ostatnich pozostających irlandzkich więźniów schwytanych podczas wojny o niepodległość Irlandii.
13 stycznia – epidemia grypy spowodowała śmierć 804 osób w Wielkiej Brytanii.
15 stycznia – Michael Collins stanął na czele tymczasowego rządu Irlandii Południowej.
22 stycznia – na zapalenie płuc zmarł papież Benedykt XV.
24 stycznia – w USA, Christian K. Nelson opatentował wynalazek lodów na patyku (ang. Eskimos Pie).
29 stycznia – unia Kostaryki, Gwatemali, Hondurasu i Salwadoru przestała istnieć.
30 stycznia – w Hadze rozpoczął działalność Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej.
2 lutego – w Paryżu, Sylvia Beach wydała na czterdzieste urodziny pisarza Jamesa Joyce’a, jego powieść pod tytułem Ulisses.
6 lutego:
- kardynał Achille Ratti został obrany papieżem i przyjął imię Piusa XI.
- w Waszyngtonie zawarto układ o zbrojeniach morskich podpisany przez: Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Japonię, Francję i Włochy (stosunek tonażu głównych flot wyniósł – 5:5:3:1,75:1,75).
7 lutego:
- António Maria da Silva został po raz drugi premierem Portugalii.
- u wybrzeży Danii zatonął po zgnieceniu przez lód masowiec SS Kraków. 14-osobowa załoga dotarła po lodzie na brzeg.
8 lutego:
- prezydent USA Warren Harding polecił zainstalować pierwsze radio w Białym Domu.
- w Rosji Radzieckiej Czeka przekształciła się w GPU, które stało się częścią NKWD.
13 lutego – rząd Litwy założył w Kownie Uniwersytet Witolda Wielkiego.
14 lutego – fiński minister spraw wewnętrznych Heikki Ritavuori został zamordowany przez Ernsta Tandefelta.
15 lutego:
- uchwalono Konstytucję Łotwy.
- brytyjski transatlantyk RMS Homeric wypłynął w dziewiczy rejs do Nowego Jorku.
25 lutego – został ścięty na gilotynie francuski seryjny morderca Henri Désiré Landru.
26 lutego – Luigi Facta został premierem Włoch.
27 lutego – wyzwanie dla dziewiętnastej poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, uprawniającej kobiety do głosowania, zostaje odrzucone przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych.
28 lutego – Wielka Brytania akceptuje niepodległość Egiptu.
1 marca:
- wprowadzenie w życie sowieckiego kodeksu karnego.
- kra lodowa na Odrze przełamała tamę we Wrocławiu.
- w Wielkiej Brytanii powstała organizacja zarządzająca cywilnym lotnictwem (ang. British Civil Aviation Authority).
3 marca – włoscy faszyści dokonali zamachu stanu w Wolnym Mieście Rijece.
3/4 marca – w nocy spłonął doszczętnie montrealski ratusz.
11 marca – Mahatma Gandhi zostaje aresztowany w Bombaju za działalność wywrotową.
12 marca – została utworzona Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
15 marca – w niepodległym od Brytyjczyków Egipcie, Fuad I zasiada na tronie jako pierwszy król nowożytnego Egiptu.
18 marca – w Indiach, Mahatma Gandhi został skazany na sześć lat więzienia za działalność wywrotową. Spędził w więzieniu tylko dwa lata.
19 marca – w Szwecji rozegrano 1.narciaski „Bieg Wazów” (85,6 km trasa pokonana została w 7h:03 min..)
20 marca – USS Langley wszedł do służby jako pierwszy lotniskowiec w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych.
22 marca – w Moskwie uruchomiono pierwszą europejską rozgłośnię radiową, realizującą programy dla zagranicy.
23 marca – jeden z siedmiu stanów Związku Australijskiego – Queensland, zniósł radę ustawodawczą (wyższą izbę parlamentu).
3 kwietnia – Józef Stalin został sekretarzem generalnym Wszechrosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) – (RKP(b) – późniejszej KPZR).
7 kwietnia:
- w USA doszło do skandalu (ang. Teapot Dome scandal), kiedy sekretarz Departamentu Zasobów Wewnętrznych podpisał umowę dotyczącą zasobów ropy naftowej na publicznych terenach stanu Wyoming.
- we Francji doszło do pierwszego zderzenia w powietrzu samolotów, jeden należał do „Daimler Airway” a drugi do „Grands Express Arens”. Do zdarzenia doszło nad miejscowością Poix-de-Picardie – zginęło siedem osób.
10 kwietnia-19 maja – w Genui we Włoszech odbyła się konferencja w której wzięły udział 34 państwa. Konferencja ta dotyczyła ustalenia porządku monetarnego i ekonomicznego po I wojnie światowej.
13 kwietnia – prawa stanu Massachusetts zezwoliły kobietom pracować na wszystkich stanowiskach publicznych.
16 kwietnia – Traktat w Rapallo między Niemiecką Republiką Weimarską, a Rosją Radziecką.
5 maja – rozpoczęła się budowa stadionu drużyny baseballowej New York Yankees w dzielnicy Bronx w Nowym Jorku (ang. Yankee Stadium).
10 maja – USA zaanektowały rafę koralową Kingman.
15 maja – w Genewie Polska i Niemcy przyjęły konwencję dotyczącą spraw ludnościowych i własnościowych na Górnym Śląsku po plebiscycie z 1921.
19 maja:
- w Rosji Radzieckiej została założona Organizacja Pionierska imienia W. I. Lenina.
- zakończyła się konferencja genueńska, dotycząca odbudowy gospodarczej środkowej i wschodniej Europy po I wojnie światowej.
30 maja – w Waszyngtonie odsłonięto Pomnik Lincolna.
1 czerwca:
- w Irlandii Północnej powstała Królewska Policja Ulsteru, reprezentująca protestantów.
- Armia Czerwona pokonała siły Tureckich Basmaczy dowodzonych przez Ismailia Envera.
14 czerwca – prezydent Stanów Zjednoczonych Warren G. Harding wygłosił pierwsze przemówienie przez radio.
22 czerwca – agenci Irlandzkiej Armii Republikańskiej dokonali udanego zamachu na brytyjskiego marszałka polowego Henry’ego Hughesa Wilsona w Londynie. 18 lipca zamachowcy zostali skazani na śmierć.
24 czerwca – zginął w zamachu niemiecki minister spraw zagranicznych Walther Rathenau.
26 czerwca – zmarł Albert I Grimaldi – Ludwik II Grimaldi zostaje władcą Księstwa Monako.
28 czerwca – irlandzka wojna domowa: rozpoczęła się bitwa o Dublin.
5 lipca – irlandzka wojna domowa: klęską IRA zakończyła się bitwa o Dublin.
9 lipca – Johnny Weissmuller przepłynął 100 m stylem dowolnym w 58,6 s., pokonując ówczesny rekord świata.
11 lipca – został otwarty amfiteatr w dzielnicy Hollywood w Los Angeles (ang. Hollywood Bowl).
20 lipca – Liga Narodów zatwierdziła ustanowienie brytyjskich i francuskich mandatów w byłych niemieckich koloniach: Kamerun, Togo i Niemiecka Afryka Wschodnia (Tanganika).
24 lipca – Liga Narodów zaakceptowała brytyjski mandat w Palestynie.
4 sierpnia – w okupowanym przez bolszewików Emiracie Buchary w walce z oddziałami Armii Czerwonej poległ turecki wojskowy, przywódca ruchu Młodych Turków, Enver Pasza.
10 sierpnia – odbył się pierwszy sowiecki proces przeciw wrogom ludu. Wytoczono go przeciw socjalrewolucjonistom i 17 z nich skazano na śmierć. Wyrok zawieszono jako gwarancję, że partia zaniecha walki z rządem sowieckim – w przeciwnym razie pozostawieni w więzieniu skazańcy mieli być natychmiast rozstrzelani.
11 sierpnia – pieśń Hoffmanna von Fallersleben „Das Lied der Deutschen” (Deutschland, Deutschland über alles) z melodią autorstwa Josepha Haydna została ustanowiona hymnem Niemiec.
20 sierpnia – w Paryżu:
- Czeszka Marie Mejzlikova II ustanowiła rekord świata w biegu na 60 m wynikiem 7,6 s. (rekord ten przetrwał przez 11 lat – poprawiła go dopiero polska sprinterka Stanisława Walasiewicz).
- Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 12,8 s.
22 sierpnia – podczas irlandzkiej wojny domowej Michael Collins, twórca Irlandzkiej Armii Republikańskiej, zginął w zamachu zorganizowanym przez odłam IRA przeciwny wynegocjowanemu przezeń traktatowi.
23 sierpnia – bunt przeciw Hiszpanom w Maroku.
27 sierpnia:
- założono Związek Polaków w Niemczech.
- referendum w sprawie wprowadzenia prohibicji w Szwecji (51% zagłosowało przeciw).
28 sierpnia – Japonia zgadza się na wycofanie wojsk z Syberii.
30 sierpnia:
- wojna grecko-turecka: miażdżące zwycięstwo Turków w bitwie pod Dumlupinar.
- w Londynie, Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 2:26,6 s.
2 września – wojna grecko-turecka: wojska tureckie zdobyły Eskişehir.
3 września – otwarto tor wyścigowy Monza we Włoszech.
9 września – wojna grecko-turecka: tureckie wojska, ścigając wycofujących się Greków, wkraczają do Smyrny.
11 września:
- Palestyna ogłoszona brytyjskim terytorium mandatowym.
- w Melbourne zaczął wychodzić jeden z poprzedników gazety The Herald Sun – Sun News-Pictorial.
- w Salzburgu powołano Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Współczesnej (ISCM).
12 września – w Sztokholmie, Fin Paavo Nurmi ustanowił rekord świata w biegu na 5000 m wynikiem 14:35,4 s.
13-15 września – pożar najprawdopodobniej zapoczątkowany przez wojsko tureckie w Smyrnie (dzisiaj İzmir), zginęło około 100 tys. osób.
18 września – Węgry przystąpiły do Ligi Narodów.
22 września – Brytyjski Mandat Palestyny został zatwierdzony przez Ligę Narodów.
23 września – Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 26,8 s.
27 września – Król Grecji Konstantyn I Glücksburg abdykował po porażce Grecji w wojnie z Turcją.
2 października – Litwa: została wprowadzona nowa waluta narodowa – lit.
4 października – podpisano Protokoły Genewskie.
8 października – otwarto stadion Rose Bowl w kalifornijskiej Pasadenie.
14 października – w Coburgu, podczas obchodów Dnia Niemieckiego, po raz pierwszy publicznie pojawiła się NSDAP.
18 października – założono BBC.
23 października – niemiecka armia wkracza do Saksonii – koniec władzy komunistów.
25 października – z mocą ustawy parlamentu (Third Dáil) Wolnego Państwa Irlandzkiego wchodzi w życie konstytucja.
27 października – Włochy: rozpoczął się faszystowski zamach stanu zwany marszem na Rzym, w wyniku którego władzę w kraju przejął Benito Mussolini.
28 października:
- we Włoszech faszyści maszerują na Rzym.
- Czerwona Armia wkracza do Władywostoku.
30 października – Benito Mussolini został premierem Włoch.
1 listopada – Imperium osmańskie zostaje obalone, ostatni sułtan Mehmed VI abdykuje.
4 listopada – Howard Carter odkrył grobowiec faraona Tut-Ench-Amona; w chwili śmierci władca miał 20 – 25 lat. Grobowiec składał się z 16 schodów, korytarza, przedsionka, komory bocznej, komory grobowej i skarbca. Popularna stała się ostatnio teoria rzekomej klątwy Tut-Ench-Amona, jednak z naukowego punktu widzenia jest niemożliwa. Howard Carter, a więc (przynajmniej teoretycznie) największy świętokradca, dożył podeszłego wieku. W grobowcu odkryto dużo złota, lecz jego budowa nie pozwoliła stwierdzić niczego o życiu Egipcjan.
6 listopada – dokonano oblotu niemieckiej łodzi latającej Dornier Do J.
14 listopada – Brytyjska Korporacja Nadawcza (ang. British Broadcasting Corporation – BBC) rozpoczyna nadawanie programów radiowych.
15 listopada – Artur Bernardes został prezydentem Brazylii.
17 listopada – były sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed VI udaje się na wygnanie do Włoch.
18 listopada – francuski pisarz Marcel Proust, autor „W poszukiwaniu straconego czasu” (A la recherche du temps perdu) – zmarł.
19 listopada – Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji w Ankarze wybrało Abdülmecida II kalifem.
20 listopada – rozpoczęła się konferencja w Lozannie.
21 listopada – Rebecca Latimer Felton zostaje zaprzysiężona jako pierwsza kobieta zasiadająca w Senacie Stanów Zjednoczonych.
22 listopada – Wilhelm Cuno został kanclerzem Niemiec.
26 listopada – Howard Carter i Lord Carnarvon weszli do wnętrza odkrytego 4 listopada grobowca Tutanchamona.
1 grudnia:
- w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik wprowadzono ruch prawostronny.
- założono klub piłkarski Cerro Montevideo.
2 grudnia – utworzono Saudyjsko-Kuwejcką Strefę Neutralną.
6 grudnia – wszedł w życie traktat angielsko-irlandzki, kończący irlandzką wojnę o niepodległość; powstało Wolne Państwo Irlandzkie.
7 grudnia – w Czechosłowacji ustanowiono Order Białego Lwa.
13 grudnia – powstała Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
30 grudnia – utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR).

Amerykańska stacja Wind & Earth & Air & Fire wyemitowała pierwszą reklamę radiową.

Urodzili się [edytuj]

1 stycznia
- Fritz Hollings, polityk amerykański
- Tadeusz Somogi, polski aktor (zm. 2009)
2 stycznia
- Błaga Dymitrowa, bułgarska pisarka, wiceprezydent Bułgarii (zm. 2003)
- Maurice Faure, francuski polityk
9 stycznia – Har Gobind Khorana, amerykański biolog molekularny pochodzenia pendżabskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)
12 stycznia – Tadeusz Żychiewicz, dziennikarz, historyk sztuki, publicysta religijny, teolog i redaktor Tygodnika Powszechnego, żołnierz AK (zm. 1994)
17 stycznia
- Luis Echeverría, prezydent Meksyku
- Betty White, amerykańska aktorka
19 stycznia – Jerzy Kawalerowicz, polski reżyser (zm. 2007)
20 stycznia
- Ray Anthony, amerykański trębacz
- Janusz Przymanowski polski pisarz, poeta, scenarzysta, dziennikarz (zm. 1998)
- Jerzy Znosko, polski geolog
21 stycznia
- Franciszek Postawka, polski kierowca i pilot rajdowy, mistrz Polski (zm. 1985)
- Telly Savalas, amerykański aktor i producent filmowy pochodzenia greckiego (zm. 1994)
- Paul Scofield, angielski aktor (zm. 2008)
24 stycznia – Daniel Boulanger, francuski pisarz
25 stycznia – Luigi Luca Cavalli-Sforza, włoski genetyk
28 stycznia – Robert W. Holley, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
1 lutego – Renata Tebaldi, włoska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 2004)
2 lutego – Maria Kościałkowska, polska aktorka
6 lutego
- Jocelyn Burdick, amerykańska polityk
- Patrick Macnee, angielski aktor
8 lutego
- Jurij Awerbach, rosyjski szachista
- Tadeusz Gajcy – poeta czasu wojny zginął w powstaniu warszawskim (zm. 1944)
- Ignazio Mancini, włoski franciszkanin
10 lutego – Árpád Göncz, polityk węgierski, prezydent Węgier
11 lutego – Svenn Stray, norweski polityk (zm. 2012)
12 lutego – Zbigniew Józef Kraszewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawsko-praski (zm. 2004)
13 lutego – Gordon Tullock, ekonomista amerykański
16 lutego – Henri Sensever, francuski kolarz
19 lutego – Władysław Bartoszewski, historyk, publicysta i polityk
20 lutego – Zofia Garbaczewska-Pawlikowska, polska pisarka i malarka
21 lutego
- Louis Anthony DeSimone, amerykański duchowny katolicki
- Wiktor Tołkin, polski rzeźbiarz
24 lutego – Richard Hamilton, brytyjski malarz (zm. 2011)
26 lutego – William Baumol, ekonomista amerykański
1 marca – Icchak Rabin, premier i polityk izraelski, były generał, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
4 marca – Xenia Stad-de Jong, holenderska lekkoatletka (zm. 2012)
5 marca – Pier Paolo Pasolini, włoski pisarz, poeta i reżyser filmowy (zm. 1975)
6 marca – Maria Cytowska, polska badaczka kultury antycznej, filolog klasyczny, tłumaczka i edytor literatury klasycznej (zm. 2007)
9 marca – Lechosław Marszałek, polski reżyser filmów animowanych (zm. 1991)
12 marca
- Jack Kerouac, amerykański powieściopisarz, poeta i artysta, jeden z najwybitniejszych członków Beat Generation (zm. 1969)
- Lane Kirkland, amerykański działacz związkowy (zm. 1999)
13 marca – Józef Szajna, malarz, scenograf, reżyser (zm. 2008)
19 marca – Józef Zwisłocki, polski fizyk
20 marca
- Stanisława Grabska, polski teolog, publicystka, artysta plastyk (zm. 2008)
- Carl Reiner, amerykański aktor
21 marca – Russ Meyer, amerykański reżyser (zm. 2004)
23 marca – Henryk Gaertner, polski lekarz, historyk i muzyk
25 marca – Stephen E. Toulmin, brytyjski filozof (zm. 2009)
26 marca – Bengt af Kleen, szwedzki curler (zm. 2003)
29 marca – Stanisław Santor, polski skrzypek (zm. 1999)
3 kwietnia – Carlo Lizzani, włoski reżyser
4 kwietnia – Elmer Bernstein, amerykański kompozytor (zm. 2004)
5 kwietnia – Tom Finney, angielski piłkarz
9 kwietnia – Maria Białobrzeska, polska aktorka
12 kwietnia – Audrey Long, amerykańska aktorka
13 kwietnia
- Julius Nyerere, polityk tanzański, prezydent Tanzanii (zm. 1999)
- Barbara Rachwalska, polska aktorka (zm. 1993)
15 kwietnia – Jan Sztern, polski poeta
16 kwietnia
- Kingsley Amis, angielski pisarz, poeta i krytyk literacki (zm. 1995)
- Leo Tindemans, belgijski polityk, premier
18 kwietnia – Alina Margolis-Edelman, polska lekarka i działaczka społeczna (zm. 2008)
20 kwietnia
- Gunvor Björhäll, szwedzka curlerka (zm. ?)
- Tadeusz Kryska-Karski, polski historyk
- Anna Pawełczyńska, polska socjolog
22 kwietnia – Charles Mingus, amerykański kontrabasista jazzowy, kompozytor, dyrygent i pianista (zm. 1979)
25 kwietnia – George Cottier, szwajcarski kardynał
27 kwietnia – Jack Klugman, amerykański aktor (zm. 2012)
28 kwietnia
- Alistair MacLean, pisarz szkocki (zm. 1987)
- Alfonso Montemayor, meksykański piłkarz (zm. 2012)
29 kwietnia – Toots Thielemans, belgijski muzyk
8 maja – Alfred Schreyer, polski skrzypek
12 maja – Roy Salvadori, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 2012)
14 maja – Franjo Tuđman, generał i polityk chorwacki, pierwszy prezydent Chorwacji (zm. 1999)
15 maja – Piotr Guzy, polski pisarz
17 maja – Anna Kochanowska, polska dziennikarka radiowa
18 maja – Zygmunt Sulistrowski, polski reżyser
25 maja
- Enrico Berlinguer, polityk włoski (zm. 1984)
- Kitty Kallen, amerykańska piosenkarka
26 maja – Wanda Gosławska, polska artystka plastyk, ceramiczka i rzeźbiarka
28 maja – Lou Duva, amerykański trener bokser
27 maja
- Otto Carius, niemiecki wojskowy
- Christopher Lee, aktor brytyjski
29 maja – Janis Ksenakis, grecki kompozytor muzyki współczesnej i architekt (zm. 2001)
31 maja – Denholm Elliott, brytyjski aktor (zm. 1992)
3 czerwca
- Wiesław Michnikowski, polski aktor
- Alain Resnais, francuski reżyser
6 czerwca – Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (zm. 1993)
7 czerwca – Aleksander Krawczuk, polski historyk
10 czerwca – Judy Garland, amerykańska aktorka i piosenkarka zm. 1969)
11 czerwca
- Jadwiga Grześkowiak, polska ekonomistka i działaczka społeczna
- Wiktor Jassem, polski językoznawca
13 czerwca
- Tadeusz Włodzimierz Barucki, polski architekt
- Anker Jørgensen, duński polityk
18 czerwca – Claude Helffer, pianista francuski (zm. 2004)
19 czerwca – Aage Niels Bohr, duński fizyk, w 1975 roku laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
20 czerwca – Grzegorz Kurkiewicz, polski dziennikarz i publicysta
26 czerwca
- Eleanor Parker, amerykańska aktorka
- Dick Smith, amerykański charakteryzator filmowy
- Antoni Strzelbicki, polski kapitan żeglugi wielkiej, publicysta, pisarz, reportażysta, tłumacz literatury pięknej (zm. 2002)
30 czerwca – Miron Białoszewski, polski pisarz (zm. 1983)
1 lipca – Józef Para, polski aktor i reżyser
2 lipca – Eugen Corrodi, piłkarz szwajcarski
6 lipca
- Czesław Borecki, funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL (zm. 1978)
- William Schallert, amerykański aktor
7 lipca – Pierre Cardin, francuski projektant mody
10 lipca – Ewald-Heinrich von Kleist-Schmenzin, niemiecki wojskowy (zm. 2013)
12 lipca – Michael Ventris, brytyjski architekt i językoznawca, jako pierwszy, wraz z Johnem Chadwickiem, odczytał pismo linearne B (zm. 1956)
14 lipca
- Jerzy Maj, polski farmakolog (zm. 2003)
- Kevin Roche, amerykański architekt, laureat Nagrody Pritzkera
15 lipca – Leon Max Lederman, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
16 lipca – George McGovern, amerykański polityk (zm. 2012)
18 lipca
- Thomas Joseph Connolly, amerykański duchowny katolicki
- Thomas Kuhn, amerykański badacz nauki, twórca pojęcia paradygmatu naukowego (zm. 1996)
21 lipca – Kay Starr, amerykańska aktorka
22 lipca
- Patricia Canning Todd, amerykańska tenisistka
- Ferdynand Jarocha, polski rzeźbiarz
23 lipca – Damiano Damiani, włoski reżyser (zm. 2013)
24 lipca – Bernard Ładysz, polski śpiewak, bas
26 lipca
- Gilberto Agustoni, szwajcarski duchowny katolicki, kardynał
- Blake Edwards, amerykański reżyser, aktor i scenarzysta filmowy (zm. 2010)
- Andrzej Koszewski, polski kompozytor
30 lipca – Eliasz Kuziemski, wybitny aktor (zm. 2000)
31 lipca – Lorenzo Antonetti, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2013)
4 sierpnia – Luis Aponte Martínez, portorykański duchowny katolicki, kardynał (zm. 2012)
7 sierpnia – René Bader, piłkarz szwajcarski
8 sierpnia – Eugeniusz Cieśla, polski geolog
12 sierpnia
- Miloš Jakeš, czechosłowacki polityk
- Leopold Unger, polski dziennikarz i publicysta (zm. 2011)
13 sierpnia – Jan Szymborski, polski ksiądz katolicki
22 sierpnia
- Ivry Gitlis, izraelski skrzypek
- Andrzej Grzegorczyk, polski matematyk i filozof
23 sierpnia
- Roland Dumas, francuski polityk
- Zofia Mrozowska, polska aktorka (zm. 1983)
24 sierpnia – René Lévesque, kanadyjski polityk i publicysta, premier prowincji Quebec (zm. 1987)
27 sierpnia – Sōsuke Uno, japoński polityk, premier (zm. 1998)
29 sierpnia – Henk Faanhof, holenderski kolarz
30 sierpnia – Regina Resnik, amerykańska śpiewaczka operowa
1 września – Vittorio Gassman, włoski aktor teatralny i filmowy oraz reżyser (zm. 2000)
2 września – Tanja Masalitinowa, aktorka bułgarska
3 września – Bronisław Basza, polski działacz społeczny
4 września – Bogdan Celichowski, polski architekt
7 września – David Croft, brytyjski reżyser, kompozytor i aktor (zm. 2011)
8 września
- Sid Caesar, amerykański aktor
- Lyndon LaRouche, amerykański działacz polityczny
9 września
- Hans Georg Dehmelt, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1989r
- Zdzisław Lipiński, polski ksiądz i wykładowca
12 września – Andrzej Tomczak, polski historyk
13 września – Jolanta Sell, polska tłumaczka literatury francuskiej (zm. 2006)
15 września – Jackie Cooper, amerykański aktor i reżyser (zm. 2011)
16 września
- Guy Hamilton, brytyjski reżyser
- Janis Paige, amerykańska aktorka
19 września - Natalia Astafiewa, rosyjska poetka i tłumaczka poezji polskiej
17 września – Agostinho Neto, angolski polityk i poeta, pierwszy prezydent Angoli (zm. 1979)
19 września – Dana Zátopková, czeska lekkoatletka
23 września – Tadeusz Tuczapski, polski generał broni, członek WRON (zm. 2009)
25 września
- Hammer DeRoburt, naurański polityk (zm. 1992)
- Roger Etchegaray, francuski duchowny katolicki, kardynał
27 września – Arthur Penn, amerykański reżyser (zm. 2010)
28 września – Edward Zajicek, polski kierownik produkcji
29 września – Lizabeth Scott, amerykańska aktorka
1 października – Chen Ning Yang, amerykański fizyk pochodzenia chińskiego, laureat Nagrody Nobla w 1957
4 października
- Gianna Beretta Molla, święta Kościoła Katolickiego (zm. 1962)
- Adam Hollanek, polski pisarz i publicysta (zm. 1998)
5 października – Jose Froilan Gonzalez, argentyński kierowca wyścigowy
8 października – Eileen Essell, brytyjska aktorka
11 października – Jożef Marek, polski rzeźbiarz
15 października – Luigi Giussani, włoski duchowny katolicki, założyciel międzynarodowego ruchu katolickiego Comunione e Liberazione (zm. 2005)
18 października – Zofia Romanowiczowa, polska pisarka i tłumaczka (zm. 2010)
19 października – Jack Anderson, dziennikarz amerykański, laureat Nagrody Pulitzera (zm. 2005)
20 października – Roman Orłow, polski kompozytor i malarz
21 października – Liliane Bettencourt, francuska menedżerka, główny akcjonariusz L’Oréal
24 października – Thaddée Matura, kanadyjski biblista, pisarz, franciszkanin
26 października – Hans Peterson, szwedzki pisarz, autor książek dla dzieci
27 października
- Poul Bundgaard, duński aktor (zm. 1998)
- Michel Galabru, francuski aktor
29 października – Zbigniew Wójcik, polski historyk
31 października
- Barbara Bel Geddes, amerykańska aktorka (zm. 2005)
- Norodom Sihanouk, kambodżański polityk (zm. 2012)
4 listopada – Stanisław Fijałkowski, polski malarz i grafik
6 listopada – Artur Międzyrzecki, polski poeta, prozaik i tłumacz (zm. 1996)
8 listopada
- Conrad Ahlers, niemiecki dziennikarz i polityk (zm. 1980)
- Christiaan Barnard, południowoafrykański kardiochirurg (zm. 2001)
9 listopada – Dorothy Dandridge, amerykańska aktorka (zm. 1965)
10 listopada – Irena Poznańska, polska dziennikarka
11 listopada – Kurt Vonnegut, amerykański pisarz (zm. 2007)
12 listopada
- André Acquart, francuski malarz i scenograf
- Tadeusz Borowski, polski poeta wojenny, zginął śmiercią samobójczą (zm. 1951)
- Mieczysław Zajfryd, polski polityk
13 listopada – Wojciech Morawiecki, polski prawnik
14 listopada
- Boutros Boutros-Ghali, polityk egipski, Sekretarz Generalny ONZ
- Roberto Lovera, piłkarz urugwajski
15 listopada
- Wojciech Fangor, polski malarz i rzeźbiarz
- Francesco Rosi, włoski reżyser
16 listopada
- Gene Amdahl, amerykański informatyk
- Henryk Markiewicz, polski historyk i teoretyk literatury
- Janusz Morgenstern, polski reżyser i producent filmowy (zm. 2011)
- José Saramago, portugalski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 2010)
17 listopada – Stanley Cohen, biochemik amerykański, laureat Nagrody Nobla
20 listopada – Johnny Leach, amerykański tenisista
22 listopada – Fikret Amirow, azerski kompozytor (zm. 1984)
23 listopada – Manuel Fraga Iribarne, hiszpański polityk konserwatywny (zm. 2012)
29 listopada – Saturnina Wadecka, polska pisarka
4 grudnia – Gérard Philipe, francuski aktor teatralny i filmowy (zm. 1959)
6 grudnia – Guy Thys, belgijski piłkarz, trener (zm. 2003)
10 grudnia – Jerzy Roman Krzyżanowski, polski pisarz i publicysta
11 grudnia – Józef Kolasa, polski generał
14 grudnia – Nikołaj Basow, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2001)
19 grudnia
- Marian Biskup, polski historyk (zm. 2012)
- Niels Holst-Sørensen, duński wojskowy
21 grudnia – Paul Winchell, amerykański aktor dubbingowy (zm. 2005)
23 grudnia – Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka i pianistka (zm. 2001)
24 grudnia
- Ava Gardner, amerykańska aktorka (zm. 1990)
- Jonas Mekas, litewski reżyser, pisarz i kustosz
- Stefan Raszeja, polski lekarz
28 grudnia – Stan Lee, amerykański scenarzysta, producent filmowy i rysownik komiksowy
29 grudnia – William Gaddis, pisarz amerykański (zm. 1998)
31 grudnia – Halina Czerny-Stefańska, polska pianistka (zm. 2001)

Zmarli [edytuj]

5 stycznia – Ernest Shackleton, irlandzki podróżnik, badacz Antarktyki (ur. 1874)
20 stycznia – Max Westram, nadburmistrz Raciborza
22 stycznia
- Benedykt XV, właśc. Giacomo della Chiesa, papież (ur. 1854)
- Fredrik Bajer, duński działacz pokojowy, publicysta, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1837)
23 stycznia – Arthur Nikisch, węgierski dyrygent (ur. 1855)
27 stycznia
- Nellie Bly, amerykańska dziennikarka (ur. 1864)
- Giovanni Verga, włoski pisarz (ur. 1840)
1 lutego – William Taylor, amerykański aktor (ur. 1872)
1 marca – Rafael Moreno Aranzadi, znany jako Pichichi, hiszpański piłkarz (ur. 1892)
12 marca – Aniela Salawa, błogosławiona, polska mistyczka (ur. 1881)
1 kwietnia – Karol I Habsburg, ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (ur. 1887)
2 kwietnia – Hermann Rorschach, szwajcarski psychiatra i psychoanalityk (ur. 1884)
17 maja – Georg von Hauberrisser, austriacko-niemiecki budowniczy i architekt (ur. 1841)
18 maja – Charles Laveran, francuski parazytolog, lekarz wojskowy, laureat Nagrody Nobla (ur. 1845)
6 czerwca – Lillian Russell, amerykańska aktorka (ur. 1860)
18 czerwca – Jacobus Kapteyn, holenderski astronom (ur. 1851)
26 czerwca – Albert I, książę Monako (ur. 1848)
6 lipca – Maria Ledóchowska, założycielka klawerianek, błogosławiona katolicka (ur. 1863)
20 lipca – Andriej Markow, matematyk rosyjski (ur. 1856)
2 sierpnia – Alexander Graham Bell, szkocki wynalazca telefonu i kilkudziesięciu innych wynalazków telekomunikacyjnych (ur. 1847)
12 sierpnia – Arthur Griffith, irlandzki przywódca narodowy i polityk (ur. 1872)
22 sierpnia – Michael Collins, irlandzki przywódca rewolucyjny, uczestnik powstania wielkanocnego (ur. 1890)
wrzesień – Helena Dłuska, polska taterniczka (ur. 1892)
5 września – Sarah Lockwood Winchester, amerykańska milionerka, właścicielka domu, który miał odstraszać złe duchy (ur. 1839)
28 września – William Joseph Seymour, amerykański kaznodzieja i ewangelista zielonoświątkowy (ur. 1870)
30 września – Paul Barth, niemiecki filozof i pedagog (ur. 1858)
18 listopada – Marcel Proust, francuski pisarz (ur. 1871)
16 grudnia – Gabriel Narutowicz, polski polityk, prezydent Polski (ur. 1865)

Zdarzenia astronomiczne [edytuj]

21 września – całkowite zaćmienie Słońca

Nagrody Nobla [edytuj]

z fizyki – Niels Bohr
z chemii – Francis William Aston
z medycyny – Archibald Vivian Hill, Otto Meyerhof
z literatury – Jacinto Benavente
nagroda pokojowa – Fridtjof Nansen

Zobacz też [edytuj]

Święta ruchome [edytuj]

Tłusty czwartek: 23 lutego
Ostatki: 28 lutego
Popielec: 1 marca
Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
Wielki Czwartek: 13 kwietnia
Wielki Piątek: 14 kwietnia
Wielka Sobota: 15 kwietnia
Wielkanoc: 16 kwietnia
Poniedziałek wielkanocny: 17 kwietnia
Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
Boże Ciało: 15 czerwca

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
1922

1922

Spis treści

Wydarzenia w Polsce [edytuj]

Wydarzenia na świecie [edytuj]

Urodzili się [edytuj]

Zmarli [edytuj]

Zdarzenia astronomiczne [edytuj]

Nagrody Nobla [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Święta ruchome [edytuj]

Menu nawigacyjne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach