1931
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1931 / MCMXXXI
stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
dziesięciolecia: 1900–1909 • 1910–1919 • 1920–1929 • 1930–1939 • 1940–1949 • 1950–1959 • 1960–1969
lata: 1921 « 1926 « 1927 « 1928 « 1929 « 1930 « 1931 » 1932 » 1933 » 1934 » 1935 » 1936 » 1941
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 6 stycznia – w Collegium Novum UJ rozpoczął się Zjazd Delegatek Stowarzyszenia Kobiet z Wyższym Wykształceniem.
- 8 stycznia – krakowska policja zlikwidowała redakcję komunistycznego pisma „Przegląd Społeczny”. Aresztowano trzy osoby, w tym wydawcę.
- 13 stycznia – krakowska policja rozproszyła demonstrację bezrobotnych przed magistratem.
- 14 stycznia – przed Collegium Novum UJ w Krakowie odbył się wiec studencki w sprawie brzeskiej. Pochód młodzieży przeszedł pod pomnik Mickiewicza niosąc transparenty z napisami protestacyjnymi oraz kukłę płk. Kostka-Biernackiego.
- 2 lutego – Antoni Olbromski został naczelnikiem ZHP.
- 22 lutego:
- w krakowskim Domu Katolickim odbył się wiec protestacyjny przeciw szerzącej się w prasie, literaturze i teatrze pornografii. W wiecu uczestniczyli m.in. bp Adam Sapieha i Karol Hubert Rostworowski.
- przebywająca w domu zakonnym w Płocku siostra Faustyna Kowalska miała pierwsze objawienie Chrystusa.
- 1 marca – Tadeusz Banachiewicz zaprezentował pierwsze obliczenia orbity Plutona.
- 2 marca – w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie wystąpiła Hanka Ordonówna.
- 7 marca – Hans Adolf von Moltke został posłem niemieckim w Polsce.
- 13 marca – Sejm RP uchwalił ustawę znoszącą wszystkie przywileje lub ograniczenia związane z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią sprzed 1918.
- 15 marca – z połączenia PSL „Piast”, PSL „Wyzwolenie” i Stronnictwa Chłopskiego powstało Stronnictwo Ludowe.
- 21 marca – w Warszawie rozbił się prototyp hydroplanu PZL.12. Zginął pilot.
- 23 marca – Józef Piłsudski zakończył trzymiesięczny wypoczynek na Maderze.
- 30 marca – założono Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe w Katowicach.
- 13 kwietnia – powstał rząd Aleksandra Prystora.
- 21 kwietnia – ukazało się pierwsze wydanie krakowskiego tygodnika sportowego Raz, Dwa, Trzy.
- 18 maja – strajk 35 tysięcy górników z Zagłębia Dąbrowskiego spowodowany zapowiedzią obniżki płac.
- 19 maja – w Jaworznie podczas krwawych starć górników z policją zginęło 5 osób.
- 23 – 25 maja – w Krakowie odbył się XXII Kongres PPS
- 24 maja – w Raszynie uruchomiono najsilniejszą w Europie stację radiofoniczną (moc 120 kW), która swym zasięgiem objęła całą Polskę.
- 27 maja – utworzenie rządu Aleksandra Prystora.
- Maj – demonstracje bezrobotnych Polaków.
- 13 czerwca – w Warszawie, sprinter Edward Trojanowski ustanowił rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 10,7 s.
- 11-12 lipca – XII Mistrzostwa Polski Mężczyzn w lekkiej atletyce. Trzy zwycięstwa odniósł Janusz Kusociński 1500 m - 4.00,0 s.; 5000 m - 15.03,5 s.; 8 km przełaje - 27.25,0 s.
- 12 lipca – w Uzdowie odsłonięto pomnik bitwy pod Grunwaldem.
- 16 lipca – Rada Miasta wybrała na prezydenta Krakowa Władysława Belinę-Prażmowskiego. Kandydaturę twórcy legionowej kawalerii zaproponował prof. Kazimierz Kumaniecki.
- 20 lipca – w okolicach Lublina przeszło silne tornado.
- 28 sierpnia – powołanie Naczelnego Komitetu do spraw Bezrobocia.
- 30 sierpnia – w Bydgoszczy, na torze regatowym, rozegrano Mistrzostwa Polski w pływaniu długodystansowym. Na dystansie 5000 m (temp. wody +15 °C) triumfowali: p.Antkowiakówna - 2.01:14,8 s. i R.Kratochwil - 1.39:31,8 s.
- 2 września – Polska podpisała Traktat Spitsbergeński.
- 12 września – w Poznaniu, biegacz Klemens Biniakowski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 49,6 s.
- 17 września:
- rozpoczęto seryjną produkcję samolotu Lublin R.XIII.
- w Stoczni Gdynia odbyło się wodowanie pierwszej samodzielnie zaprojektowanej i wykonanej jednostki - stalowej motorówki „Samarytanka”.
- 19 września – premiera filmu Dziesięciu z Pawiaka.
- 26 października – rozpoczął się proces brzeski przywódców Centrolewu (trwał do 13 stycznia 1932).
- 27 października – pilot Franciszek Jach dokonał w Dęblinie oblotu pierwszego polskiego szybowca wyczynowego NN-1.
- 31 października – wszedł do służby okręt podwodny ORP Wilk.
- 1 listopada – powstał Polski Związek Tenisa Stołowego.
- 22 listopada – Dar Pomorza pierwszy raz przepłynął równik.
- 6 grudnia – oddano do użytku gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie.
- 9 grudnia – przeprowadzono Drugi Powszechny Spis Ludności.
- 12 grudnia – we Lwowie powstała korporacja akademicka Slavia.
- 15 grudnia – ukazało się pierwsze wydanie miesięcznika Kuźnia Młodych.
- 30/31 grudnia – w willi architekta Henryka Zaremby pod Lwowem, w nocy doszło do zabójstwa podczas snu jego 17-letniej córki Elżbiety. Proces oskarżonej o dokonanie zbrodni guwernantki Rity Gorgonowej był jednym z najgłośniejszych w II RP. W 1977 roku na postawie tej historii nakręcono film fabularny Sprawa Gorgonowej w reż. Janusza Majewskiego z Ewą Dałkowską w roli tytułowej.
- Grudzień – powstał Komitet Porozumiewawczy Towarzystw Naukowych.
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 2 stycznia – amerykański fizyk Ernest Lawrence zbudował cyklotron i użył go po raz pierwszy w eksperymentach.
- 4 stycznia – niemiecka pilotka Elly Beinhorn rozpoczęła lot do Afryki.
- 6 stycznia – Thomas Edison złożył ostatnią aplikację na patent.
- 8 stycznia – otwarto Port lotniczy Piarco pod Port of Spain (Trynidad i Tobago).
- 21 stycznia – Isaac Isaacs jako pierwszy Australijczyk został gubernatorem generalnym Australii.
- 22 stycznia – Isaac Isaacs, jako pierwszy w historii gubernator generalny Australii urodzony w tym kraju, został zaprzysiężony na to stanowisko.
- 25 stycznia – Mahatma Gandhi zostaje ponownie zwolniony z aresztu.
- 27 stycznia – we Francji Pierre Laval sformował nowy rząd.
- 30 stycznia – premiera filmu Światła wielkiego miasta.
- 3 lutego – trzęsienie ziemi o sile 7,8 w skali Richtera zniszczyło miasto Napier w Nowej Zelandii - zginęło 162 mieszkańców miasta.
- 10 lutego – Nowe Delhi staje się stolicą Indii.
- 12 lutego – rozpoczęło działalność Radio Watykańskie.
- 14 lutego – premiera niemieckiego filmu Dracula - tytułową rolę zagrał Bela Lugosi.
- 16 lutego – Pehr Evind Svinhufvud został wybrany prezydentem Finlandii.
- 19 lutego – Abchaska SRR została, jako republika autonomiczna, przyłączona do Gruzińskiej SRR.
- 20 lutego – stan Kalifornia uzyskuje fundusze przyznane przez Kongres Stanów Zjednoczonych na rozpoczęcie budowy mostu nad Zatoką San Francisco łączącego Oakland z San Francisco (ang. San Francisco - Oakland Bay Bridge).
- 21 lutego – peruwiańscy rewolucjoniści porwali trzy silnikowy samolot (Ford Trimotor) i zażądali od pilota rozrzucenia propagandowych ulotek nad Limą.
- 24 lutego – s/s Niemen jako pierwszy polski statek handlowy przepłynął równik.
- 1 marca:
- Pehr Evind Svinhufvud został prezydentem Finlandii.
- amerykański pancernik USS Arizona, po gruntownej przebudowie, ponownie rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych.
- 3 marca – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił rezolucję ustanawiającą The Star-Spangled Banner oficjalnym hymnem Stanów Zjednoczonych.
- 4 marca – podpisano układ między Gandhim a wicekrólem Indii lordem Irvingiem.
- 5 marca – powstała Komunistyczna Partia Wenezueli (PCV).
- 7 marca – w Helsinkach, została oddana do użytku nowa siedziba parlamentu Finlandii (Eduskunta).
- 8 marca – podpisano porozumienie radziecko-tureckie o ograniczaniu flot na Morzu Czarnym.
- 11 marca:
- w Związku Radzieckim wprowadzono program usportowienia społeczeństwa pod nazwą „Gotowi do pracy i do obrony ZSRR” (ros. Готов к труду и обороне СССР).
- David Samanez Ocampo został tymczasowym prezydentem Peru.
- 17 marca – w Nevadzie zostają zalegalizowane gry hazardowe.
- 23 marca – liderzy powstania za niezależność Indii: Bhagat Singh, Rajguru i Sukhdev, zostają powieszeni przez brytyjskie władze kolonialne.
- 26 marca – założono linie lotnicze Swissair.
- 31 marca – trzęsienie ziemi w Managui stolicy Nikaragui pozbawiło życia 2 tys. osób.
- 1 kwietnia – rozpoczęło działalność Międzynarodowe Nansenowskie Biuro do spraw Uchodźców.
- 2 kwietnia – w Pietermaritzburgu Marjorie Clark ustanowiła rekord świata w biegu płotkarskim na 80 m wynikiem 11,8 s.
- 6 kwietnia – rząd Portugalii ogłosił stan wojenny na Maderze i na wyspach Azorskich ze względu na próbę militarnego przewrotu w mieście Funchal.
- 9 kwietnia – w Argentynie wykonano wyrok śmierci na anarchiście Severino Digiovanni.
- 14 kwietnia:
- Druga Republika Hiszpańska (hisz. Segunda República Española) została proklamowana w Hiszpanii.
- proklamowano Republikę Katalońską.
- 15 kwietnia – udany zamach na przywódcę jednej z frakcji mafii amerykańskiej Joe Masseria, kończy okres wojny (ang. Castellemmarese War) o przywództwo tej organizacji przestępczej. Na krótko Salvatore Maranzano zostaje capo di tutti i capi - „szefem wszystkich szefów”. W niecałe sześć miesięcy Maranzano zostaje zamordowany, co prowadzi do powstania przywództwa złożonego z pięciu rodzin mafijnych.
- 21 kwietnia – utworzono Polsko-Francuskie Towarzystwo Kolejowe.
- 22 kwietnia – Austria, Dania, Niemcy, Szwecja, USA, Wielka Brytania i Włochy uznają powstanie republiki w Hiszpanii.
- 1 maja – prezydent Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building w Nowym Jorku.
- 4 maja – Mustafa Kemal Atatürk został ponownie wybrany prezydentem Turcji.
- 5 maja – Stanisław Skarżyński i Andrzej Markiewicz zakończyli udany lot dookoła Afryki - 26 000 km polskim samolotem PZL Ł-2.
- 11 maja:
- Hiszpania: powszechne wystąpienia przeciwko Kościołowi. W Madrycie i innych miastach doszło do podpaleń i plądrowań kościołów i klasztorów. Władze powstałej republiki (14 kwietnia 1931) zniosły naukę religii w szkołach i nakazały konfiskatę dóbr należących do szlachty i kleru.
- Creditanstalt, największy bank Austriacki, zbankrutował. Bankructwo to zapoczątkowało upadek wielu banków w Centralnej Europie i przyczyniło się do upadku systemu finansowego na świecie.
- premiera filmu M - Morderca.
- 13 maja – Paul Doumer został wybrany prezydentem Francji.
- 15 maja – papież Pius XI wydał encyklikę Quadragesimo anno.
- 19 maja – w ZSRR ogłoszono drugi plan pięcioletni.
- 27 maja – Auguste Picard i Paul Kipfer jako pierwsi ludzie dotarli do stratosfery wznosząc się balonem na wysokość 15 281 metrów.
- 5 czerwca – niemiecki kanclerz Heinrich Brüning w czasie wizyty w Londynie ostrzegł premiera brytyjskiego Ramsay’a MacDonald’sa, że upadek austriackiego systemu bankowego, spowodowany bankructwem Creditanstalt, stawia cały system bankowości w Niemczech na granicy upadłości.
- 14 czerwca – przepełniony wycieczkowy statek „Saint-Philibert”, powracajcy do portu w Nantes z wyspy Île de Noirmoutier, zatonł u ujścia rzeki Loary we Francji – ponad 450 osób straciło życie.
- 15 czerwca – w Waszyngtonie podpisano traktaty przyjaźni, handlowy i konsularny między Polską i Stanami Zjednoczonymi.
- 19 czerwca – pierwsze drzwi otwierane przez fotokomórkę.
- 20 czerwca – prezydent USA Herbert Hoover zaproponował roczne moratorium na spłaty niemieckich reparacji wojennych dla Francji i dla tych krajów zwycięskich w I wojnie światowej, które miały długi względem USA. Była to nieudana próba powstrzymania kryzysu bankowego w Europie Środkowej (ang. Hoover Moratorium).
- 24 czerwca – przedłużenie radziecko-niemieckiego układu o neutralności.
- 28 czerwca – w Hiszpanii odbyły się wybory parlamentarne.
- Lipiec – wynalazca John Haven Emerson z Cambridge w stanie Massachusetts udoskonalił Żelazne płuco tuż przed wybuchem epidemii choroby Heinego-Medina.
- Lipiec-sierpień – powódź w centralnych Chinach. Była to ze względu na liczbę ofiar największa klęska żywiołowa w historii cywilizacji. Zginęło szacunkowo (w zależności od źródeł - niektóre źródła podają 4 mln ofiar) od 400 tys. do 3,7 mln osób.
- 1 lipca:
- Senat Wolnego Miasta Gdańska wypowiedział umowę o porcie macierzystym polskich okrętów wojennych.
- oficjalnie otwarto największy dworzec kolejowy Mediolanu, i jeden z największych w Europie - Milano Centrale.
- 4 lipca – Amerykanin Percy Beard ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. wynikiem 14,2 s.
- 5 lipca – na gliwickim lotnisku wieczorem wylądował sterowiec Graf Zeppelin. Ponad 200 tys. osób z napięciem przyglądało się temu wydarzeniu.
- 16 lipca – cesarz Haile Selassie I podpisał pierwszą konstytucję w Etiopii, przekształcając kraj w monarchię konstytucyjną.
- 26 lipca – Badacze Pisma Świętego wybrali na zjeździe w mieście Columbus w stanie Ohio nazwę dla swego związku wyznaniowego - Świadkowie Jehowy.
- sierpień – Karl Guthe Jansky odkrył promieniowanie radiowe Drogi Mlecznej.
- 24 sierpnia:
- parafowano układ o nieagresji między Francją a ZSRR.
- brytyjski rząd mniejszościowy z ramienia Partii Pracy premiera Ramsay’a MacDonald’sa podał się do demisji. Zastąpił go rząd koalicyjny, premierem został ponownie Ramsay MacDonald.
- 31 sierpnia – wylew rzeki Jangcy spowodował że około 23 miliony ludzi w Chinach zostało bez dachu nad głową.
- 5 września – Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze odrzucił projekt unii celnej między Niemcami i Austrią.
- 9 września – Austriak Friedrich Schmiedl przeprowadził pierwszą udaną próbę poczty rakietowej.
- 10 września – najgorszy cyklon tropikalny w historii Belize pozbawił życia około 1,5 tys. osób.
- 15 września – doszło do strajku marynarzy marynarki wojennej Wielkiej Brytanii z powodu pomniejszenia ich płacy (ang. Invergordon Mutiny).
- 17 września – pierwszy pokaz tzw. wolnoobrotowej płyty gramofonowej.
- 18 września:
- Incydent mukdeński: Japońska prowokacja, będąca pretekstem dla aneksji Mandżurii.
- Geli Raubal znaleziono martwą z raną postrzałową serca w apartamencie Hitlera w Monachium.
- 21 września – funt szterling został wycofany z systemu waluty złotej.
- 23 września – Meksyk wstąpił do Ligi Narodów.
- 24 września – podpisano pierwszą międzynarodową konwencję ograniczającą połowy wielorybów.
- 28 września – otwarto ogród zoologiczny w Pradze.
- 1 października:
- w Niemczech założono nazistowską organizację kobiet BDM.
- przyznanie kobietom praw wyborczych w Hiszpanii.
- 11-12 października – Harzburg (Niemcy): konferencja z udziałem niemieckich organizacji nacjonalistycznych zakończona ich połączeniem.
- 12 października – w Rio de Janeiro odsłonięto pomnik Chrystusa Odkupiciela.
- 24 października – Al Capone został skazany na karę więzienia za przestępstwa podatkowe.
- 27 października – podczas zawodów w Tokio Chūhei Nambu ustanowił rekord świata w skoku w dal (7,98 m), a Mikio Oda rekord świata w trójskoku (15,58 m).
- 6 listopada:
- Moskwa: na centralnym lotnisku im. M.W. Frunze otwarto pierwszy w kraju port lotniczy.
- indyjski mistrz duchowy Meher Baba po raz pierwszy przybył do USA.
- 8 listopada:
- francuska policja rozpoczęła zakrojoną na szeroką skalę akcję przeciwko korsykańskim przestępcom.
- Hans-Thilo Schmidt przekazał Francuzom dokumentację wojskowej wersji Enigmy.
- Kanał Panamski został zamknięty na dwa tygodnie, powodem były uszkodzenia spowodowane przez serię trzęsień ziemi.
- 9 listopada – w Hollywood (USA) zaprezentowano film trójwymiarowy.
- 10 listopada – odbyła się 4. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 21 listopada:
- firma AT&T wprowadziła pierwszy na świecie teleks.
- odbyła się premiera filmu Frankenstein.
- 5 grudnia – wysadzono w powietrze moskiewską Cerkiew Chrystusa Zbawiciela w celu zbudowania na jej miejscu gigantycznego gmachu Pałacu Rad, którego budowy jednak nigdy nie ukończono.
- 8 grudnia:
- Carl Friedrich Goerdeler został mianowany Głównym Komisarzem w Niemczech, do walki z inflacją, w rządzie kanclerza Heinricha Brüninga.
- Luis Miguel Sánchez Cerro został prezydentem Peru.
- 9 grudnia – uchwalono Konstytucję Republiki Hiszpańskiej. Hiszpania stała się republiką.
- 10 grudnia:
- ogłoszenie konstytucji Hiszpanii.
- Niceto Alcalá-Zamora został wybrany prezydentem Drugiej Republiki Hiszpańskiej.
- uruchomiono kombinat hutniczy w Magnitogorsku.
- 11 grudnia:
- Niceto Alcalá-Zamora został pierwszym prezydentem Drugiej Republiki Hiszpańskiej.
- uchwalono Statut Westminsterski regulujący działanie Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
- 13 grudnia – premier japoński Reijirō Wakatsuki podał się do dymisji.
- 14 grudnia – firma Bentley Motors Limited została kupiona przez Rolls-Royce’a.
- 15 grudnia – Lin Sen został prezydentem Republiki Chińskiej.
- 16 grudnia:
- wyburzono Cerkiew Odkupienia w Moskwie.
- koalicja demokratycznych partii i organizacji niemieckich utworzyła tzw. Front Żelazny.
- 29 grudnia:
- Harold Clayton Urey poinformował o odkryciu ciężkiej wody, czyli tlenku deuteru.
- amerykański botanik Cyrus Lundell odkrył z powietrza Calakmul, jedno z największych starożytnych miast Majów na Jukatanie w Meksyku.
- Deuter został odkryty przez Harolda Claytona Ureya, chemika z Uniwersytetu Columbia, laureata Nagrody Nobla w 1934.
- Jeden z najsłynniejszych obrazów Salvadora Dali „Trwałość pamięci” został po raz pierwszy wystawiony w Paryżu w galerii Pierre Colle.
- W USA powstała komisja (ang. National Committee for Modification of the Volstead Act), której celem było uchylenie ustawy o prohibicji.
- Nazwa osady Ust'-Abakansk została zmieniona na Abakan.
- Zalegalizowano kasyna w Nevadzie.
- Grupa norweskich polarników pod dowództwem Halvarda Devolda dokonała „prywatnej” okupacji niezamieszkanej wsch. części Grenlandii w imieniu króla Norwegii Haakona VII.
Urodzili się [edytuj]
- 5 stycznia
- Alvin Ailey, amerykański tancerz i choreograf (zm. 1989)
- Robert Duvall, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent
- Guido Messina, włoski kolarz
- 6 stycznia
- Juan Goytisolo, hiszpański pisarz
- Edgar Laurence Doctorow, amerykański pisarz, wykładowca uniwersytecki
- 7 stycznia – Zbigniew Ciok, polski polityk
- 9 stycznia – Henryk Kluba, polski aktor (zm. 2005)
- 13 stycznia – Witold Filler, polski pisarz, teatrolog, krytyk, satyryk, dziennikarz (zm. 2009)
- 14 stycznia
- Witold Tokarski, polski aktor
- Caterina Valente, francuska piosenkarka
- 15 stycznia – Jan Błoński, eseista, krytyk literacki, tłumacz literatury francuskiej, profesor UJ (zm. 2009)
- 16 stycznia – Johannes Rau, niemiecki polityk, prezydent Niemiec (zm. 2006)
- 17 stycznia – James Earl Jones, amerykański aktor
- 18 stycznia
- Chun Doo-hwan, południowokoreański generał
- Zbigniew Landau, polski historyk
- 19 stycznia - Jerzy Adam Marszałkowicz, polski duchowny katolicki
- 20 stycznia – David Morris Lee, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 22 stycznia – Sam Cooke, amerykański kompozytor i piosenkarz (zm. 1964)
- 25 stycznia
- Günter Biermann, niemiecki polityk (zm. 1997)
- Joseph Anthony Fiorenza, amerykański duchowny katolicki
- 26 stycznia
- Lothar Meister, niemiecki kolarz
- Bernard Panafieu, francuski duchowny katolicki, kardynał
- 27 stycznia
- Ernst Kozlicek, piłkarz austriacki
- Mordecai Richler, kanadyjski pisarz (zm. 2001)
- 28 stycznia – Lucia Bosé, włoska aktorka
- 29 stycznia
- Ferenc Mádl, węgierski polityk, prezydent Węgier (zm. 2011)
- Włodzimierz Scisłowski, polski satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1994)
- 1 lutego
- Madeleine Berthod, szwajcarska narciarka
- Borys Jelcyn (ros. Борис Николаевич Ельцин), rosyjski polityk, prezydent Rosji (zm. 2007)
- Zdzisław Soczewiński, polski bokser
- 4 lutego – Isabel Perón, prezydent Argentyny
- 5 lutego – Józef Karol Siciak, polski matematyk
- 6 lutego
- Mamie Van Doren, amerykańska aktorka
- Rip Torn, właśc. Elmore Ruel Torn Jr, amerykański aktor filmowy i telewizyjny, laureat nagrody Emmy
- Ricardo Vidal, filipiński duchowny katolicki, kardynał
- 8 lutego
- James Dean, właśc. James Byron, amerykański aktor (zm. 1955)
- Bohdan Butenko, polski ilustrator i grafik
- Tadeusz Woźniakowski, polski piosenkarz, śpiewak operetkowy i kompozytor muzyki rozrywkowej
- 9 lutego
- Thomas Bernhard, austriacki pisarz i dramaturg (zm. 1989)
- Imanuel Geiss, niemiecki historyk (zm. 2012)
- Josef Masopust, piłkarz czechosłowacki
- 15 lutego - Claire Bloom, brytyjska aktorka
- 18 lutego – Toni Morrison, amerykańska powieściopisarka i eseistka, laureatka Nagrody Nobla
- 19 lutego
- Ludwik Maźnicki, polski polityk
- Camillo Ruini, włoski duchowny katolicki, kardynał
- 21 lutego
- Andrzej Ajnenkiel, polski historyk, profesor
- Ingrid Appelquist, szwedzka curlerka
- Anna Milewska, polska aktorka
- 22 lutego – Zbigniew Doda, polski szachista (zm. 2013)
- 23 lutego – Gustaw-Adolf Schur, niemiecki kolarz
- 24 lutego – Uri Orlev, izraelski prozaik
- 28 lutego – Gavin MacLeod, amerykański aktor
- 2 marca – Michaił Gorbaczow (Михаил Сергеевич Горбачёв), radziecki polityk, przywódca ZSRR, laureat Nagrody Nobla
- 4 marca – William Henry Keeler, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Baltimore, kardynał
- 6 marca – Hal Needham, amerykański reżyser i kaskader
- 8 marca
- Heinz Mack, niemiecki malarz i rzeźbiarz
- Neil Postman, amerykański filozof (zm. 2003)
- Szałwa Amonaszwili, gruziński pedagog i psycholog
- 11 marca
- Janosch, pisarz niemiecki
- Rupert Murdoch, australijski wydawca
- 12 marca – Józef Tischner, polski ksiądz, filozof (zm. 2000)
- 13 marca – Czesław Banach, polski pedagog,
- 14 marca – Anna Strońska, polska reporterka, pisarka i publicystka (zm. 2007)
- 17 marca – Eugeniusz Robaczewski, polski aktor (zm. 2003)
- 19 marca - Alan Newton, brytyjski kolarz
- 22 marca
- Robert William Donnelly, amerykański duchowny katolicki
- Burton Richter, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- William Shatner, kanadyjski aktor
- 23 marca
- Wiktor Korcznoj, szwajcarski szachista
- Jerzy Krzysztoń, polski pisarz (zm. 1982)
- 24 marca – Janusz Komender, polski lekarz i polityk
- 26 marca – Leonard Nimoy, amerykański aktor, reżyser, poeta i muzyk
- 29 marca
- Aleksiej Gubariew (ros. Алексей Александрович Губарев), kosmonauta radziecki
- Norman Tebbit, brytyjski polityk
- 1 kwietnia
- Rolf Hochhuth, niemiecki powieściopisarz i dramaturg
- Helena Pilejczyk, polska łyżwiarka szybka, brązowa medalistka olimpijska
- 4 kwietnia – Bobby Inman, amerykański wojskowy
- 7 kwietnia – Ted Kotcheff, kanadyjski reżyser
- 8 kwietnia – John Gavin, amerykański aktor i polityk
- 9 kwietnia
- Daniel Ellsberg, amerykański ekonomista
- Heisuke Hironaka, japoński matematyk
- 11 kwietnia – Sergio Sebastiani, włoski duchowny katolicki, kardynał
- 12 kwietnia - Władysław Gołąb, polski prawnik
- 13 kwietnia
- Dan Gurney, amerykański kierowca wyścigowy
- Jan Stryczyński, polski lekarz radiolog, jednocześnie wybitny taternik i alpinista (zm. 2010)
- 15 kwietnia – Tomas Tranströmer, szwedzki poeta, pisarz i tłumacz
- 19 kwietnia – Fred Brooks, informatyk amerykański
- 21 kwietnia
- Barnaba (Kiedrow), rosyjski duchowny prawosławny
- Ferdynand Matysik, polski aktor
- 27 kwietnia
- Krzysztof Komeda, właśc. Krzysztof Komeda-Trzciński, polski pianista i kompozytor jazzowy (1969)
- Janusz Zawadzki, polski hokeista
- Wiesław Zdort, polski operator filmowy
- 29 kwietnia – Wanda Polańska, polska śpiewaczka operetkowa
- 30 kwietnia - Eugene John Gerber, amerykański duchowny katolicki
- 1 maja – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka, wicemistrzyni olimpijska i mistrzyni świata (zm. 2004)
- 2 maja – Zdeno Zibrín, słowacki taternik, alpinista, ratownik górski i meteorolog (zm. 2004)
- 3 maja – Jiřina Bohdalová, czeska aktorka
- 4 maja
- Giovanni Moioli, teolog włoski (zm. 1984)
- Giennadij Rożdiestwienski, rosyjski dyrygent
- 6 maja – Willie Mays, amerykański baseballista
- 7 maja
- Teresa Brewer, amerykańska aktorka, wokalista jazzowa i popowa (zm. 2007)
- Gene Wolfe, amerykański pisarz
- 8 maja – Walter Rudolf, niemiecki naukowiec
- 11 maja - Olgierd Buczek, polski piosenkarz
- 13 maja – Jim Jones, amerykański kaznodzieja, założyciel i lider apokaliptycznej sekty Świątynia Ludu (zm. 1978)
- 15 maja - Paweł Fuks, polski ekonomista
- 16 maja
- Blasco Francisco Collaço, indyjski duchowny katolicki
- Kunwar Natwar Singh, polityk indyjski
- 19 maja – Alfred Schmidt, niemiecki filozof i socjolog (zm. 2012)
- 20 maja – Bernard Krawczyk, polski aktor
- 23 maja – Barbara Barrie, amerykańska aktorka i pisarka
- 24 maja – Michael Lonsdale, francuski aktor
- 25 maja
- Włodzimierz Denysenko, polski śpiewak operowy
- Gieorgij Grieczko (ros. Георгий Михайлович Гречко), kosmonauta radziecki
- Krystyna Kersten, polski historyk dziejów najnowszych, publicystka (zm. 2008)
- 26 maja – Antoni Jan Dziatkowiak, lekarz polski, kardiochirurg
- 27 maja – Philip Kotler, amerykański ekonomista
- 28 maja
- Carroll Baker, amerykańska aktorka
- Gordon Willis, amerykański operator filmowy
- 30 maja
- Stanisław Makowski, polski filolog, wykładowca, autor prac poświęconych literaturze polskiego romantyzmu (zm. 2008)
- Jan Strelau, polski psycholog
- 31 maja
- Zvi Hecker, izraelski architekt
- Bogumił Kobiela, polski aktor (zm. 1969)
- Walery Pisarek, polski językoznawca
- John Robert Schrieffer, amerykański fizyk, noblista
- 3 czerwca
- Raúl Castro, kubański polityk i rewolucjonista
- Anthony Harvey, brytyjski montażysta i reżyser
- Lindy Remigino, amerykański lekkoatleta
- Vincenzo Zucconelli, włoski kolarz
- 5 czerwca
- Zygmunt Apostoł, polski aktor, kompozytor i pianista
- Jerzy Prokopiuk, polski pisarz
- 8 czerwca – Wiesław Andrzejewski, polski pisarz (zm. 1993)
- 10 czerwca – João Gilberto, brazylijski muzyk
- 13 czerwca – Mieczysław Gajda, polski aktor
- 14 czerwca – Klaus Zernack, niemiecki historyk
- 15 czerwca – Jerzy Chromik, polski lekkoatleta, biegacz, złoty medalista Igrzysk Olimpijskich (zm. 1987)
- 16 czerwca – Robert Stando, polski reżyser i scenarzysta
- 17 czerwca – Ignacy Gogolewski, polski aktor, scenarzysta, kompozytor i reżyser
- 18 czerwca – Fernando Henrique Cardoso, brazylijski polityk
- 20 czerwca
- Olympia Dukakis, amerykańska aktorka
- Janusz Kotlarczyk, polski geolog
- Urszula Kozioł, polska poetka
- 21 czerwca
- Joseph Leopold Imesch, amerykański duchowny katolicki
- Jan Trąbka, polski lekarz (zm. 2012)
- 22 czerwca - Ian Browne, australijski kolarz
- 23 czerwca – Ola Ullsten, szwedzki polityk
- 24 czerwca – Rudolf Müller, niemiecki duchowny katolicki
- 26 czerwca – Colin Wilson, brytyjski pisarz i filozof
- 27 czerwca – Martinus J.G. Veltman, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 28 czerwca – Adam Zieliński, polski prawnik
- 29 czerwca – Alina Obidniak, polska reżyserka teatralna
- 1 lipca – Leslie Caron, francuska aktorka filmowa i tancerka
- 2 lipca – Janusz Odrowąż-Pieniążek, polski historyk
- 4 lipca – Stephen Boyd, irlandzki actor, laureat Złotego Globu (zm. 1977)
- 5 lipca
- Janusz Domagalik, polski pisarz (zm. 2007)
- Bohdan Petecki, polski pisarz
- 6 lipca
- Vladimír Blucha, czeski historyk i geograf
- Della Reese, amerykańska aktorka i piosenkarka
- Rudolf Szanwald, piłkarz austriacki (zm. 2013)
- 10 lipca – Alice Munro, kanadyjska pisarka
- 11 lipca
- Tab Hunter, amerykański aktor, piosenkarz i pisarz
- Jerzy Rudnicki, polski alpinista i taternik (zm. 1988)
- 13 lipca – Horst Lademacher, historyk niemiecki
- 15 lipca – Clive Cussler, amerykański pisarz
- 16 lipca – Jan Prokop, polski poeta
- 17 lipca – Caroline Graham, angielska pisarka
- 22 lipca – Stanisław Sparażyński, polski aktor
- 23 lipca
- Te Atairangikaahu, królowa maoryska (zm. 2006)
- Arata Isozaki, japoński architekt
- Jan Troell, szwedzki reżyser
- 26 lipca – Zdzisław Kuźniar, polski aktor
- 28 lipca – Karl-Friedrich Haas, niemiecki lekkoatleta
- 29 lipca – Czesław Jaroszyński, polski aktor
- 30 lipca
- Ursula Donath, niemiecka lekkoatletka
- Dominique Lapierre, francuski pisarz i działacz społeczny
- 31 lipca
- Nick Bollettieri, amerykański trener
- Kenny Burrell, amerykański gitarzysta
- James Patrick Keleher, amerykański duchowny katolicki
- 1 sierpnia
- Eugeniusz Bajkowski, polski dziennikarz, publicysta ekonomiczny, działacz polonijny
- Dino Da Costa, brazylijski piłkarz
- 4 sierpnia
- Ernie Richardson, kanadyjski curler
- Tadeusz Werno, polski duchowny, biskup koszalińsko-kołobrzeski
- 5 sierpnia – Janusz Majewski, polski reżyser
- 8 sierpnia – Roger Penrose, angielski fizyk i matematyk
- 9 sierpnia – Mário Zagallo, brazylijski piłkarz i trener piłkarski
- 10 sierpnia - Tadeusz Wojtych, polski aktor
- 12 sierpnia – William Goldman, amerykański scenarzysta
- 13 sierpnia – Leopold Matuszczak, polski aktor
- 14 sierpnia - Robert Anthony Brucato, amerykański duchowny katolicki
- 15 sierpnia – Richard Heck, amerykański chemik
- 16 sierpnia – Alessandro Mendini, włoski architekt i designer
- 18 sierpnia
- Jerzy Jarosz, polski generał
- Krzysztof Kozłowski, polski dziennikarz i filozof (zm. 2013)
- 19 sierpnia – Wincenty Grabarczyk, polski aktor i reżyser teatralny
- 20 sierpnia – Don King, amerykański promotor boksu
- 23 sierpnia
- Ryszard Danecki, polski poeta
- Hamilton Othanel Smith, amerykański mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla
- 25 sierpnia
- Tadeusz Federowski, polski perkusista
- Regis Philbin, amerykański prezenter telewizyjny
- 27 sierpnia – Piotr Skubiszewski, polski historyk
- 30 sierpnia – John Swigert, astronauta amerykański (zm. 1982)
- 31 sierpnia – Pupo Gimenez, brazylijski trener piłkarki
- 1 września – Michael O. Rabin, izraelski informatyk
- 4 września – Riz Ortolani, włoski kompozytor
- 7 września - Stanisław Ziemiański, polski jezuita, filozof i kompozytor
- 9 września
- Vincent Michael Rizzotto, amerykański duchowny katolicki
- Waldemar Świerzy, polski grafik
- 10 września – Bohdan Sienkiewicz, polski dziennikarz
- 12 września
- Ian Holm, brytyjski aktor
- George Jones, amerykański piosenkarz (zm. 2013)
- 13 września
- Barbara Bain, amerykańska aktorka
- Andrzej Biernacki, polski krytyk literacki, felietonista, badacz i historyk literatury współczesnej, edytor
- Erny Brenner, piłkarz luksemburski
- Marjorie Jackson, australijska lekkoatletka i polityk
- Ksawery Jasieński, polski spiker i lektor
- 14 września – Ivan Klíma, czeski prozaik i dramatopisarz
- 16 września – Tadeusz Gocłowski, polski biskup katolicki
- 17 września
- Anne Bancroft, aktorka amerykańska (zm. 2005)
- Jean-Claude Carrière, francuski scenarzysta filmowy, pisarz, dramaturg i aktor
- 20 września
- Haya Harareet, izraelska aktorka i scenarzystka
- Malachy McCourt, amerykański aktor, pisarz i polityk
- 21 września
- Larry Hagman, amerykański aktor (zm. 2012)
- Oscar Hugh Lipscomb, amerykański duchowny katolicki
- 22 września – George Younger, brytyjski arystokrata i polityk (zm. 2003)
- 23 września – Halina Bortnowska, polska filozof, teolog i publicystka
- 29 września
- Victor Herman Balke, amerykański duchowny katolicki
- James Cronin, amerykański fizyk jądrowy, laureat Nagrody Nobla
- Anita Ekberg, szwedzka aktorka i modelka
- Wiesława Grochowska, polska aktorka
- 30 września
- Angie Dickinson, amerykańska aktorka telewizyjna i filmowa
- Franciszek Gąsienica Groń, polski narciarz
- Zdzisław Rynkiewicz, polski fotografik
- 3 października – Samir Amin, egipski socjolog i politolog
- 4 października
- Thane Baker, amerykański lekkoatleta
- Jurand Jarecki, polski architekt
- Stan Brittain, brytyjski kolarz
- 6 października – Riccardo Giacconi, astrofizyk amerykański pochodzenia włoskiego, laureat Nagrody Nobla
- 7 października
- Lowell Fitzsimmons, amerykański trener koszykówki (zm. 2004)
- Desmond Tutu, anglikański biskup południowoafrykański, laureat Nagrody Nobla
- 8 października
- Maria Broniewska, polska aktorka
- Elżbieta Kilarska, polska aktorka (zm. 2013)
- 12 października – Paul Depaepe, belgijski kolarz
- 13 października
- Dritëro Agolli, albański poeta
- Raymond Kopaszewski, francuski piłkarz polskiego pochodzenia
- 14 października
- Rinus Bennaars, piłkarz holenderski
- Heinz Fütterer, niemiecki lekkoatleta
- Rafael Puyana, kolumbijski klawesynista (zm. 2013)
- Sylva Hnátková-Kysilková, czeska taterniczka i alpinistka (zm. 2013)
- 15 października
- Francisco Faus, hiszpański duchowny katolicki, poeta kataloński
- A.P.J. Abdul Kalam, inżynier i naukowiec, polityk, prezydent Indii
- Nicola Mancino, włoski polityk
- 16 października – James Chace, amerykański historyk (zm. 2004)
- 19 października – John le Carré, brytyjski pisarz
- 20 października – Zeke Bratkowski, amerykański futbolista
- 21 października – Jadwiga Janus, polska rzeźbiarka
- 23 października
- Jim Bunning, sportowiec i polityk amerykański
- Diana Dors, brytyjska aktorka (zm. 1984)
- 24 października
- Sofia Gubajdulina, rosyjska kompozytorka
- Marian Orzechowski, polski polityk
- 31 października – Dan Rather, amerykański dziennikarz
- 1 listopada – Gustaw Zemła, polski rzeźbiarz
- 3 listopada
- Michael Fu Tieshan (chin. upr. 傅铁山, chin. trad.: 傅鐵山), chiński duchowny katolicki, biskup (zm. 2007)
- Monica Vitti, włoska aktorka
- 4 listopada – Bernard Francis Law, amerykański duchowny katolicki, kardynał
- 5 listopada
- Charles Taylor, kanadyjski filozof
- Ike Turner, amerykański muzyk, producent i poszukiwacz talentów (zm. 2007)
- 6 listopada – Mike Nichols, amerykański reżyser
- 8 listopada – Eugeniusz Kamiński, polski aktor
- 9 listopada - Erling Larsen, piłkarz duński
- 11 listopada - Tommy Shardelow, południowoafrykański bokser
- 12 listopada
- Józef Filipek, polski prawnik
- Norman Mineta, polityk amerykański
- 15 listopada
- Mwai Kibaki, polityk kenijski, prezydent Kenii
- Pascal Lissouba, prezydent Konga
- 16 listopada – Hubert Sumlin, amerykański wokalista i gitarzysta (zm. 2011)
- 18 listopada – Wolfgang Wickler, niemiecki zoolog i etolog
- 20 listopada – Bohdan Drozdowski, polski poeta, prozaik, publicysta, tłumacz, autor sztuk scenicznych (zm. 2013)
- 26 listopada
- Adolfo Pérez Esquivel, argentyński architekt i rzeźbiarz, obrońca praw człowieka, laureat Nagrody Nobla
- Adrianus Johannes Simonis, holenderski duchowny katolicki, kardynał
- 28 listopada
- Arie van Houwelingen, holenderski kolarz
- Hope Lange, amerykańska aktorka (zm. 2003)
- 31 listopada (!) – Jan Himilsbach, polski aktor, pisarz i scenarzysta (zm. 1988)
- 11 grudnia
- Ronald Dworkin, amerykański prawnik, filozof (zm. 2013)
- Bogusław Gdowski, polski matematyk (zm. 2009)
- Rita Moreno, portorykańska aktorka, nagrodzona Oscarem
- Kazimierz Wiśniak, polski malarz, scenograf
- 12 grudnia – Halina Janaszek-Ivaničková, polska eseistka, tłumaczka, filolog i historyk
- 13 grudnia - James Henry Garland, amerykański duchowny katolicki
- 15 grudnia – Klaus Rifbjerg, duński pisarz, dramaturg i poeta
- 17 grudnia – Krystyna Boglar, polska pisarka
- 18 grudnia – Gunnel Lindblom, szwedzka aktorka
- 20 grudnia – Ike Skelton, polityk amerykański
- 22 grudnia – Gisela Birkemeyer, niemiecka lekkoatletka
- 24 grudnia
- Walter Abish, amerykański pisarz
- Mauricio Kagel, argentyńsko-niemiecki kompozytor, dyrygent, librecista i reżyser (zm. 2008)
- 25 grudnia – Konrad Löw, niemiecki prawnik i politolog
- 26 grudnia
- Jerzy Kmita, polski filozof (zm. 2012)
- Roger Piantoni, francuski piłkarz
- 27 grudnia – Scotty Moore, amerykański gitarzysta
- 29 grudnia – Edward Etler, polski reżyser i dziennikarz
- 30 grudnia - András Róna-Tas, węgierski uczony, historyk i językoznawca
- 31 grudnia – Bob Shaw, irlandzki pisarz science fiction (zm. 1996)
- Jerzy Łukaszewicz, polski polityk (zm. 1983)
Zmarli [edytuj]
- 23 stycznia – Anna Pawłowa – rosyjska gwiazda baletu (ur. 1881)
- 23 lutego – Nellie Melba, australijska śpiewaczka (ur. 1861)
- 26 lutego – Otto Wallach, niemiecki chemik pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla (ur. 1847)
- 7 marca – Akseli Gallen-Kallela, malarz fiński (ur. 1865)
- 11 marca – Friedrich Wilhelm Murnau, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1888)
- 27 marca – Arnold Bennett, angielski pisarz (ur. 1867)
- 8 kwietnia – Erik Axel Karlfeldt, szwedzki poeta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1864)
- 10 kwietnia – Dżubran Chalil Dżubran (arab. جبران خليل جبران), libański pisarz, poeta i malarz (ur. 1883)
- 9 maja – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk polskiego pochodzenia, laureat Nagrody Nobla (ur. 1852)
- 12 lipca – Nathan Söderblom, szwedzki arcybiskup i teolog protestancki, laureat Nagrody Nobla (ur. 1866)
- 6 sierpnia – Bix Beiderbecke, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1903)
- 7 września – Ignacy Kłopotowski, polski ksiądz, założyciel loretanek, błogosławiony katolicki (ur. 1866)
- 18 września – Hazrat Babadżan, muzułmańska święta (ur. ?)
- 18 października – Thomas Alva Edison, genialny wynalazca amerykański (ur. 1847)
- 4 listopada – Artur Oppman (pseud. Or-Ot), poeta i publicysta (ur. 1867)
- 22 listopada – Jan Zagleniczny, polski przemysłowiec i polityk (ur. 1866)
- 13 grudnia – Gustave Le Bon, francuski socjolog i psycholog (ur. 1841)
Nagrody Nobla [edytuj]
- z fizyki – nagrody nie przyznano
- z chemii – Carl Bosch, Friedrich Bergius
- z medycyny – Otto Warburg
- z literatury – Erik Axel Karlfeldt
- nagroda pokojowa – Jane Addams, Nicholas Butler
Zobacz też [edytuj]
- 1931 w filmie
- 1931 w literaturze
- 1931 w muzyce
- 1931 w nauce
- Olimpiada szachowa 1931
- Oscary w roku 1931
Święta ruchome [edytuj]
- Tłusty czwartek: 12 lutego
- Ostatki: 17 lutego
- Popielec: 18 lutego
- Niedziela Palmowa: 29 marca
- Wielki Czwartek: 2 kwietnia
- Wielki Piątek: 3 kwietnia
- Wielka Sobota: 4 kwietnia
- Wielkanoc: 5 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 6 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
- Boże Ciało: 4 czerwca