1962

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1962 / MCMLXII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1960 « 1961 « 1962 » 1963 » 1964

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

8 stycznia – Instytut Literacki w Paryżu rozpoczął edycję „Zeszytów Historycznych”.
15 stycznia – została uruchomiona latarnia morska Kikut.
15 lutego – Sejm uchwalił ustawę o obywatelstwie. Zakaz posiadania podwójnego obywatelstwa odbiera obywatelstwo polskie emigrantom.
22 lutego – uruchomiono rurociąg Przyjaźń, łączący Związek Radziecki, Polskę i NRD.
9 marca – premiera filmu Nóż w wodzie.
24 marca – w gdańskim klubie „Żak” odbył się pierwszy występ grupy Niebiesko-Czarni.
1 kwietnia – oficjalnie rozpoczął nadawanie Program III Polskiego Radia.
24 kwietnia – dokonano oblotu samolotu PZL-104 Wilga.
6 czerwca – w Warszawie otwarto pierwszy w kraju Supersam.
1 lipca – Wisła uzyskała prawa miejskie.
7 lipca – Czarna Wieś otrzymała prawa miejskie i nazwę Czarna Białostocka.
18 lipca – 36 miejscowości otrzymało prawa miejskie.
20 lipca – w Warszawie, sprinterka Teresa Ciepły ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 11,5 s.
27 lipca – powstał klub piłkarski Narew Ostrołęka.
2 września – biegacz Jerzy Kowalski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 46,0 s.
9 września – konsekracja katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim.
16 września
- biegaczka Janina Piórko ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 55,7 s.
- biegaczka Krystyna Nowakowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 2:05,8 s.
2 października – Telewizja Polska wyemitowała pierwszą dobranockę, Jacek i Agatka.
9 października
- podczas Wielkiej Parady Wojsk Układu Warszawskiego w Szczecinie doszło do tragicznego wypadku, polski czołg rozjechał gąsienicami siedmioro dzieci i poranił 21 osób.
- katastrofa kolejowa pod Piotrkowem Trybunalskim: 34 osoby zginęły, a 67 zostało rannych w wyniku zderzenia dwóch pociągów pośpieszych.
12 października – uruchomiono pierwszy blok elektrowni Halemba.
12 listopada – premiera filmu O dwóch takich, co ukradli księżyc.
13 listopada – powstała Liga Obrony Kraju.
15 listopada – Warszawa: oddano do użytku odbudowaną po wojnie zachodnią Halę Mirowską.
1 grudnia – Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie, w związku z budową trasy W-Z i poszerzaniem ulicy Leszno (w tym czasie Al. gen. K. Świerczewskiego), w nocy z 30 listopada na 1 grudnia został przesunięty o 21 metrów do tyłu.
4 grudnia – we Wrocławiu rozpoczął się proces 6 sprawców napadu na bank w Wołowie.
29 grudnia – ukazał się pierwszy tom „Wielkiej Encyklopedii Powszechnej”, wydawanej przez PWN i obliczonej na 13 tomów.
Powstały kluby sportowe: GKS Jastrzębie, Pogoń Leżajsk i KS Toruń.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia
- Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- Samoa Zachodnie uzyskało niepodległość (od Nowej Zelandii).
3 stycznia – papież Jan XXIII ekskomunikował Fidela Castro.
15 stycznia – Stany Zjednoczone zgłosiły propozycję utworzenia Wspólnoty Atlantyckiej.
31 stycznia
- Kuba została usunięta z Organizacji Państw Amerykańskich.
- w „The Star Club” w Hamburgu odbył się ostatni koncert zespołu The Beatles, zarejestrowany na dwuśladowym magnetofonie, wydany potem na płycie „The Beatles Live! At The Star Club In Hamburg, Germany”.
2 lutego – w ZSRR dokonano podziemnej próby atomowej.
3 lutego – w Christchurch Nowozelandczyk Peter Snell ustanowił rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 1:44,3 s.
7 lutego – USA wprowadziło embargo na handel z Kubą.
8 lutego – paryska policja zamordowała 9 związkowców uczestniczących w demonstracji przeciwko OAS.
13 lutego – Heinrich Harrer, Temple, Kippax i Huizenga dokonali pierwszego wejścia na najwyższy szczyt Oceanii – Puncak Jaya (4 884 m n.p.m.).
20 lutego – do pierwszego amerykańskiego lotu orbitalnego wystartowała misja Mercury-Atlas 6. John Glenn został trzecim amerykańskim astronautą.
2 marca
- Wilt Chamberlain zdobył 100 punktów w meczu NBA z New York Knicks.
- generał Ne Win dokonał zamachu stanu i przejął władzę w Birmie.
3 marca – w Perth, Australijka Dixie Willis ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 2:01,2 s.
15 marca – Bell Canada jako pierwsza firma na świecie zaoferowała komercyjne połączenia faksowe.
29 marca – José María Guido został prezydentem Argentyny.
6 kwietnia – został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Kosmos 2.
9 kwietnia – odbyła się 34. ceremonia wręczenia Oscarów.
12 kwietnia – premiera filmu Przylądek strachu.
14 kwietnia – Georges Pompidou został premierem Francji.
23 kwietnia – została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Ranger 4.
24 kwietnia – został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Kosmos 3.
26 kwietnia
- NASA: sonda Ranger 4 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.
- został wystrzelony pierwszy międzynarodowy, amerykańsko-brytyjski satelita Ariel 1.
6 maja
- Operacja Frigate Bird: okręt podwodny USS Ethan Allen po raz pierwszy i jedyny w historii przeprowadził pełny test amerykańskiego systemu balistycznego Polaris.
- Marcin de Porrès został kanonizowany przez papieża Jana XXIII.
11 maja – powstało Radio Białoruś nadające programy dla zagranicy.
14 maja – odbył się ślub księcia Jana Karola i księżniczki greckiej i duńskiej Zofii, późniejszej hiszpańskiej pary królewskiej.
19 maja – podczas imprezy z okazji zbliżających się 45-tych urodzin prezydenta Johna F. Kennedy’ego, odbywającej się w Madison Square Garden w Nowym Jorku, Marilyn Monroe wykonała dedykowany mu utwór Happy Birthday to You.
24 maja – odbył się lot Mercury-Atlas 7 z czwartym amerykańskim astronautą, Scottem Carpenterem.
30 maja
- w Chile rozpoczęły się VII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
- dokonano oblotu myśliwca Su-15.
31 maja
- w Izraelu powieszono Adolfa Eichmanna, zbrodniarza hitlerowskiego.
- została rozwiązana Federacja Indii Zachodnich.
1 czerwca – wybuchł bunt robotników w Nowoczerkasku, krwawo stłumiony przez wojsko.
3 czerwca – należący do Air France samolot pasażerski Boeing 707 rozbił się krótko po starcie z paryskiego lotniska, zginęło 130 osób.
7 czerwca – Mongolia wstąpiła do RWPG.
10 czerwca – Zgromadzenie Ogólne ONZ potępiło rasistowską politykę apartheidu stosowaną przez rząd RPA.
11 czerwca – doszło do najsłynniejszej próby ucieczki trzech więźniów z Alcatraz.
13 czerwca – na Cyprze wykonano trzy ostatnie wyroki śmierci.
22 czerwca – 112 osób zginęło w katastrofie francuskiego Boeinga 707 na Gwadelupie.
28 czerwca – 81 osób zginęło w katastrofie samolotu An-10 pod Soczi.
30 czerwca – 84 osoby zginęły w katastrofie samolotu Tu-104A pod Krasnojarskiem.
1 lipca
- Włochy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
- Burundi i Rwanda uzyskały niepodległość od Belgii.
3 lipca – zakończyła się wojna o niepodległość Algierii.
5 lipca – w wyniku powszechnego referendum Algieria uzyskała niepodległość.
6 lipca – w wyniku próbnego wybuchu jądrowego na poligonie w Nevadzie powstał widoczny z kosmosu krater Sedan.
7 lipca – 94 osoby zginęły w katastrofie lotu Alitalia 771 w okolicach miasta Junnar w Indiach.
10 lipca – wyniesiono w kosmos pierwszego komercyjnego satelitę telekomunikacyjnego, Telstar 1.
11 lipca – pierwsza transatlantycka transmisja telewizji satelitarnej.
12 lipca – w Londynie odbył się pierwszy koncert grupy The Rolling Stones.
14 lipca – ukończono drążenie tunelu pod Mont Blanc.
22 lipca – amerykańska sonda wenusjańska Mariner 1, z powodu zboczenia z kursu rakiety nośnej, została zniszczona krótko po starcie.
23 lipca
- pierwszy transkontynentalny (Francja-Stany Zjednoczone) przekaz obrazu telewizyjnego przy użyciu satelity telekomunikacyjnego (Telstar 1).
- zakończyła się konferencja genewska w sprawie Laosu.
28 lipca – 81 osób zginęło w katastrofie samolotu An-10 w Soczi.
5 sierpnia – Nelson Mandela został osadzony w więzieniu, gdzie pozostał aż do roku 1990.
6 sierpnia – Jamajka uzyskała niepodległość.
11 sierpnia – rozpoczęła się trzecia radziecka załogowa misja kosmiczna Wostok 3.
12 sierpnia – został wystrzelony Wostok 4 z czwartym radzieckim kosmonautą.
16 sierpnia
- Algieria została członkiem Ligi Państw Arabskich.
- perkusista Pete Best został wyrzucony z grupy The Beatles.
22 sierpnia – na przedmieściach Paryża doszło do nieudanego zamachu OAS na prezydenta Charles’a de Gaulle’a.
25 sierpnia – została wystrzelona sonda wenusjańska Sputnik 19. Z powodu awarii rakiety pozostała na orbicie okołoziemskiej.
27 sierpnia – została wystrzelona amerykańska sonda wenusjańska Mariner 2.
31 sierpnia – Trynidad i Tobago otrzymał niepodległość od Wielkiej Brytanii.
2 września – w katastrofie samolotu Tu-104 pod Chabarowskiem zginęło 86 osób.
8 września – Rosjanie rozpoczęli rozlokowywanie rakiet na Kubie.
12 września – wystrzelono niedoszłą sondę wenusjańską Sputnik 21.
18 września – Burundi, Jamajka, Rwanda oraz Trynidad i Tobago zostały członkami ONZ.
25 września – na inauguracyjnym posiedzeniu Zgromadzenia Narodowego proklamowano Ludowo-Demokratyczną Republikę Algierii.
26 września – proklamowano Jemeńską Republikę Arabską.
29 września – pierwszy kanadyjski satelita Alouette 1 rozpoczął swą misję.
1 października – wystartowała pierwsza sonda marsjańska Mars 1, wystrzelona przez ZSRR.
2 października – w zakładach w Hanowerze został wyprodukowany milionowy Volkswagen Transporter.
3 października
- Walter Schirra na pokładzie statku Mercury-Atlas 8 jako trzeci Amerykanin odbył lot w kosmos.
- w Nigerii spadł meteoryt Zagami pochodzenia marsjańskiego.
5 października
- odbyła się premiera filmu Doktor No.
- ukazał się pierwszy singiel grupy The Beatles – Love Me Do.
8 października – Algieria została członkiem ONZ.
9 października – Uganda uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
11 października – papież Jan XXIII otworzył sobór watykański II.
14 października – amerykański samolot zwiadowczy wykrył na Kubie radzieckie rakiety średniego zasięgu.
15 października – początek kryzysu kubańskiego.
18 października – została wystrzelona amerykańska sonda księżycową Ranger 5.
19/ 20 października – wojna chińsko-indyjska: w nocy wojska chińskie przystąpiły do ofensywy odrębnie w dwóch kierunkach: w Aksai Chin i w NEFA.
22 października
- kryzys kubański: prezydent John F. Kennedy wprowadził blokadę morską Kuby.
- pod zarzutem szpiegostwa na rzecz USA i Wielkiej Brytanii aresztowano Olega Pieńkowskiego, wysokiego oficera radzieckiego wywiadu wojskowego GRU.
24 października
- nieudana próba wystrzelenia sondy marsjańskiej Sputnik 22.
- James Brown nagrał album „Live At The Apollo”.
25 października
- kryzys kubański: podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ amerykański ambasador Adlai Stevenson przedstawił zdjęcia radzieckich instalacji rakietowych na Kubie.
- Uganda została członkiem ONZ.
26 października – premiera filmu Co się zdarzyło Baby Jane?
27 października – nad Kubą zestrzelono amerykański samolot rozpoznawczy U-2. Pilot Rudolf Anderson został jedyną ofiarą śmiertelną kryzysu kubańskiego, wyłączając zabitych w wypadkach.
28 października – kryzys kubański: Nikita Chruszczow ogłosił, że zostaną wycofane radzieckie wyrzutnie rakietowe z Kuby.
1 listopada – ZSRR: wystrzelono międzyplanetarną sondę kosmiczną Mars 1.
8 listopada – premiera filmu Bunt na Bounty.
11 listopada – uchwalono konstytucję Kuwejtu.
12 listopada – na japońskiej wyspie Honsiu utworzono Park Narodowy Hakusan.
17 listopada – otwarto Port lotniczy Waszyngton-Dulles.
20 listopada
- z Kuby usunięte zostały radzieckie rakiety. Koniec kryzysu kubańskiego. Stany Zjednoczone zniosły blokadę Kuby.
- zakończyła się wojna chińsko-indyjska.
21 listopada
- zawieszenie broni w wojnie chińsko-indyjskiej.
- założono miasto Arad w Izraelu.
27 listopada
- Todor Żiwkow został premierem Bułgarii.
- w katastrofie brazylijskiego Boeinga 707 w Limie zginęło 97 osób.
29 listopada – podpisano francusko-brytyjską umowę o budowie samolotu Concorde.
30 listopada – birmański polityk U Thant został wybrany na sekretarza generalnego ONZ.
9 grudnia
- francuski ksiądz Piotr Julian Eymard został kanonizowany przez papieża Jana XXIII.
- utworzono Park Narodowy Skamieniałego Lasu w Arizonie.
14 grudnia – NASA: sonda Mariner 2 jako pierwszy ziemski obiekt zbliżyła się do Wenus.
24 grudnia – Kuba wymieniła ze Stanami Zjednoczonymi 1100 więźniów zatrzymanych podczas inwazji w Zatoce Świń na produkty żywnościowe.
28 grudnia – trzęsienie ziemi w Pakistanie pochłonęło około 5000 ofiar.

[edytuj] Urodzili się

Styczeń

4 stycznia – Harlan Coben, amerykański pisarz
17 stycznia – Jim Carrey, aktor amerykański
21 stycznia – Marie Trintignant, francuska aktorka filmowa i telewizyjna (zm.2003)
24 stycznia – Dorota Rutkowska, polska dziennikarka i polityk
29 stycznia – Olga Tokarczuk, pisarka, eseistka, autorka scenariuszy, poetka
30 stycznia – Abd Allah ibn Husajn, Abdullah II – Król Jordanii od 1999roku

Luty

2 lutego – Kazimierz Moskal, polski polityk
5 lutego – Jennifer Jason Leigh, amerykańska aktorka
6 lutego – Axl Rose, wokalista zespołu Guns N' Roses
7 lutego – Ryszard Matuszewski (Mohan), lider Bractwa Zakonnego Himavanti
10 lutego – Cliff Burton, basista zespołu Metallica (zm. 1986)
11 lutego – Sheryl Crow, amerykańska piosenkarka
12 lutego – Nana Ioseliani, gruzińska szachistka;
22 lutego
- Steve Irwin, australijski przyrodnik (zm. 2006)
23 lutego
- David Hay, szkocki curler
- Michael Wilton amerykański gitarzysta

Marzec

2 marca – Jon Bon Jovi, wokalista zespołu Bon Jovi
3 marca – Jackie Joyner-Kersee, amerykańska lekkoatletka (siedmiobój i skok w dal)
21 marca – Matthew Broderick, amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
22 marca – Katarzyna Figura, polska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna
26 marca – Eric Allan Kramer, amerykański aktor

Kwiecień

8 kwietnia – Izzy Stradlin, amerykański gitarzysta, znany z występów w Guns N' Roses
12 kwietnia – Carlos Sainz, hiszpański kierowca rajdowy WRC
19 kwietnia – Pål Trulsen, norweski curler
23 kwietnia – John Hannah, brytyjski aktor

Maj

1 maja – Aleksander Grad, polski polityk
9 maja – Dave Gahan, wokalista zespołu Depeche Mode
12 maja – Emilio Estevez, amerykański aktor
22 maja – Wiesław Rygiel, polski polityk
23 maja – Grzegorz Sztolcman, polski polityk
24 maja – Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz i choreograf (zm. 2003)
28 maja – Zofia Grabczan, polska polityk

Czerwiec

10 czerwca
- Kazimierz Gwiazdowski, polski polityk
- Ahmed Khaled Towfik, egipski nowelista
- Vincent Pérez, francuski aktor filmowy
13 czerwca – Cezary Pazura, polski aktor filmowy
29 czerwca – Joan Laporta, od 2003 roku prezes klubu FC Barcelona

Lipiec

3 lipca – Tom Cruise, aktor, producent, scenarzysta i reżyser filmowy
9 lipca – Zsolt Gömöri, węgierski klawiszowiec zespołu Omega
17 lipca – Glenn Howard, kanadyjski curler
19 lipca – Anthony Edwards, amerykański aktor
23 lipca – Eriq La Salle, amerykański aktor i reżyser
31 lipca – Wesley Snipes, amerykański aktor i producent filmowy

Sierpień

5 sierpnia – Patrick Ewing, były zawodowy koszykarz, grający w lidze NBA
14 sierpnia
- Rıdvan Dilmen, turecki piłkarz
- Krzysztof Gadowski, polski polityk
19 sierpnia
- Valérie Kaprisky, francuska aktorka filmowa
- Michael Massimino, amerykański astronauta
- Ulrik Schmidt, duński curler
30 sierpnia – Aleksandr Litwinienko, były podpułkownik KGB/FSB, emigrant rosyjski (zm. 2006)

Wrzesień

1 września – Ruud Gullit, holenderski piłkarz, wielka gwiazda futbolu lat 80. i 90
3 września – Izabela Leszczyna, polska polityk
21 września – Zbigniew Matuszczak, polski polityk
30 września – Frank Rijkaard, holenderski piłkarz i trener piłkarski

Październik

9 października – Bogdan Lisiecki, polski polityk
12 października – Branko Crvenkovski, polityk, od 2004 prezydent Macedonii
16 października – Michael Balzary, basista zespołu Red Hot Chili Peppers, grywa także na trąbce
25 października – Chad Smith, perkusista zespołu Red Hot Chili Peppers

Listopad

1 listopada – Anthony Kiedis, amerykański muzyk rockowy, wokalista zespołu Red Hot Chili Peppers
2 listopada – Ron McGovney, amerykański muzyk, basista zespołu Metallica
6 listopada – Przemysław Czapliński, polski krytyk literacki, profesor literatury współczesnej
10 listopada – Andrzej Orzechowski, polski polityk
11 listopada
- Demi Moore, amerykańska aktorka filmowa
- Mic Michaeli, szwedzki muzyk, pianista, od 1985 związany z grupą Europe
- Thierry Goudet, francuski piłkarz
18 listopada – Kirk Hammett, gitarzysta zespołu Metallica
25 listopada – Elżbieta Zakrzewska, polska polityk

Grudzień

8 grudnia – Marty Friedman, gitarzysta, znany głownie z występów w zespole Megadeth
22 grudnia – Ralph Fiennes, brytyjski aktor filmowy

[edytuj] Zmarli

10 lutego – Władysław Broniewski, polski poeta (ur. 1897)
14 lutego – Stefan Miler, legionista, pedagog, założyciel ogrodu zoologicznego w Zamościu (ur. 1888)
15 marca – Arthur Holly Compton, amerykański fizyk, laureat w 1927 Nagrody Nobla (ur. 1892)
24 marca – August Piccard, szwajcarski naukowiec i wynalazca, konstruktor batyskafu i balonu stratosferycznego (ur. 1884)
7 kwietnia – gen. Walerian Czuma, dowódca obrony Warszawy w 1939 roku (ur. 1890)
10 kwietnia – Michael Curtiz – amerykański reżyser węgierskiego pochodzenia (wyreżyserował m.in. Casablancę) (ur. 1886)
28 kwietnia – św. Gianna Beretta Molla (ur. 1922)
9 maja – Jerzy Marr, polski aktor (ur. 1901)
28 maja – Kazimiera Alberti, polska poetka, powieściopisarka, działaczka kulturalna (ur. 1898)
6 czerwca – Yves Klein, francuski artysta intermedialny, malarz i rzeźbiarz (ur. 1928)
11 czerwca – Józef Berger, polski duchowny ewangelicki, teolog, działacz społeczny i polityczny na Zaolziu okresu Pierwszej Republiki Czechosłowackiej i II RP (ur. 1901)
19 czerwca – Volkmar Andreae, szwajcarski kompozytor (ur. 1879)
6 lipca – William Harrison Faulkner, amerykański powieściopisarz i nowelista, w 1949 roku laureat literackiej Nagrody Nobla (ur. 1897)
29 lipca – Ronald Aylmer Fisher, angielski statystyk i genetyk (ur. 1890)
1 sierpnia – Leon Kruczkowski, polski dramaturg, powieściopisarz (ur. 1900)
5 sierpnia – Marilyn Monroe (właściwie Norma Jean Mortenson-Baker), aktorka amerykańska (ur. 1926)
8 sierpnia – Hermann Hesse, pisarz niemieckojęzyczny (ur. 1877)
12 sierpnia – Max Fabiani, słoweńsko-włoski architekt i urbanista (ur. 1865)
31 sierpnia – Felicjan Sławoj Składkowski, premier ostatniego przedwojennego rządu (ur. 1885)
7 września – Karen Blixen, duńska pisarka, autorka Pożegnania z Afryką (ur. 1885)
29 września – Jan Marian Czerwiński, inżynier technolog, senator RP (ur. 1878)
18 listopada – Niels Bohr, fizyk duński, laureat w 1922 Nagrody Nobla (ur. 1885)
2 grudnia – Nikołaj Anosow – rosyjski kompozytor i dyrygent (ur.1900)
21 grudnia – Gary Hocking – kierowca motocyklowy i wyścigowy, podwójny mistrz świata kategoriach 500cc i 350cc w MotoGP z 1961 roku (ur. 1937)