1963

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1963 / MCMLXIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1961 « 1962 « 1963 » 1964 » 1965

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

11 stycznia – odbyła się premiera filmu Jak być kochaną.
15 lutego – premiera filmu Gangsterzy i filantropi.
17 marca – w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku został uruchomiony reaktor jądrowy „Anna”.
18 marca – powstało Towarzystwo Przyjaciół Warszawy.
20 marca – Piotr Kaczkowski wystąpił pierwszy raz na antenie radiowej.
22 marca – premiera filmu Zerwany most.
5 kwietnia – premiera filmu Czerwone berety.
8 kwietnia – rozpoczął funkcjonowanie Zakład Karny Jastrzębie-Zdrój.
12 kwietnia – premiera filmu Godzina pąsowej róży.
10 czerwca – premiera filmu Daleka jest droga.
15 czerwca – w Bydgoszczy, sprinterka Elżbieta Szyroka ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 11,4 s.
16 czerwca – uruchomiono pierwszy polski laser w Instytucie Fizyki PAN w Warszawie.
19 czerwca – odbył się I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu.
30 czerwca – Jastrzębie-Zdrój i Władysławowo uzyskały prawa miejskie.
8 lipca – premiera filmu Zbrodniarz i panna.
15 lipca – ogłoszono we Wrocławiu pogotowie przeciwepidemiczne – początek epidemii ospy (do 19 września).
6 sierpnia – premiera filmu Ostatni kurs.
16 sierpnia – Tamara Miansarowa z ZSRR i Simone Langlois z Francji wygrały ex-aequo konkurs międzynarodowy na 3. Festiwalu Piosenki w Sopocie.
30 sierpnia – premiera filmu Pamiętnik pani Hanki.
7 września – premiera filmu Milczenie.
15 września – Bogusław Gierajewski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 51,2 s.
17 września – 5 osób zginęło podczas lotu testowego samolotu PZL MD-12.
18 września – na Stadionie Śląskim, podczas meczu PEMK Górnik Zabrze-Austria Wiedeń (1:0), został ustanowiony stadionowy rekord frekwencji (120 tys. widzów).
19 września – zniesiono blokadę Wrocławia spowodowaną wybuchem epidemii czarnej ospy w mieście.
20 września – premiera filmu Pasażerka.
12 października
- FSC w Lublinie rozpoczęła produkcję transportera opancerzonego SKOT.
- w Warszawie odsłonięto Pomnik Żołnierza 1. Armii Wojska Polskiego.
13 października – Mistrzostwa Europy w Koszykówce we Wrocławiu: polscy koszykarze zdobyli srebrne medale, po porażce w meczu finałowym z ZSRR 45:61.
21 października – w obławie SB i MO zginął Józef Franczak – ostatni żołnierz podziemia.
30 października – ukazała się drukiem „Historia farmacji”.
3 listopada – w Kołobrzegu odsłonięto pomnik Zaślubin Polski z Morzem.
1 grudnia – w Ursusie wyprodukowano 100-tysięczny ciągnik.
Nałęczów uzyskał prawa miejskie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Luksemburg objął prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
22 stycznia – Konrad Adenauer i Charles de Gaulle podpisali tzw. Traktat Elizejski pomiędzy RFN a Francją.
26 stycznia – Szach Iranu Mohammed Reza Pahlawi ogłosił program modernizacji kraju.
29 stycznia – francuskie veto uniemożliwiło przyjęcie Zjednoczonego Królestwa do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej.
8 marca – Partia Baas przejęła władzę w Syrii.
13 marca – Ernesto Miranda ukradł w Phoenix (Arizona) 8 dolarów. Późniejsza sprawa sądowa zaowocowała Prawami Mirandy.
21 marca – zamknięte zostało federalne więzienie na wyspie Alcatraz.
22 marca – The Beatles wydali swój pierwszy album Please Please Me.
28 marca – premiera filmu Ptaki.
30 marca – w Gwatemali miał miejsce przewrót wojskowy.
2 kwietnia – została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 4.
7 kwietnia – proklamowano Socjalistyczną Republikę Jugosławii. Josip Broz Tito został dożywotnim prezydentem.
8 kwietnia – odbyła się 35. ceremonia wręczenia Oscarów.
10 kwietnia – na Oceanie Atlantyckim zatonął w wyniku awarii amerykański okręt podwodny USS Thresher (SSN-593) z napędem atomowym. Zginęła cała 129-osobowa załoga okrętu.
11 kwietnia – papież Jan XXIII opublikował encyklikę Pacem in Terris.
20 kwietnia – w Sao Paulo rozpoczęły się IV Igrzyska panamerykańskie.
22 kwietnia – Lester Pearson został premierem Kanady.
24 kwietnia – została przyjęta Konwencja wiedeńska o stosunkach konsularnych.
28 kwietnia – został wystrzelony radziecki satelita Kosmos 16.
1 maja – Zalman Szazar został prezydentem Izraela.
14 maja – Kuwejt wstąpił do ONZ.
15 maja – Gordon Cooper odbył lot kosmiczny na pokładzie statku Mercury-Atlas 9, ostatni w ramach Programu Merkury.
17 maja – został utworzony Karkonoski Park Narodowy (Czechy).
25 maja – w stolicy Etiopii, Addis Abebie, powołano Organizację Jedności Afrykańskiej.
2 czerwca – Arabia Saudyjska zniosła niewolnictwo.
3 czerwca
- zmarł papież Jan XXIII.
- 101 osób zginęło w katastrofie amerykańskiego samolotu Douglas DC-7 u wybrzeży Alaski.
5 czerwca
- brytyjski sekretarz ds. wojny John Profumo podał się do dymisji, przyznając się do utrzymywania kontaktów z prostytutką powiązaną z radzieckim wywiadem.
- w Iranie doszło do masowych protestów przeciw szachowi, krwawo stłumionych przez armię.
11 czerwca
- buddyjski mnich Thích Quảng Ðức dokonał samospalenia na ulicach Sajgonu. Zrobił to w proteście przeciwko represjonowaniu religii buddyjskiej w Wietnamie Południowym.
- gubernator Alabamy George Wallace osobiście zagrodził drogę dwojgu Murzynom, którzy chcieli się zapisać do stanowego college’u. Ustąpił dopiero po stanowczej interwencji rządu federalnego.
14 czerwca – Walerij Bykowski rozpoczął 5-dniowy lot kosmiczny na pokładzie Wostoka 5.
16 czerwca – z kosmodromu w Bajkonurze (Kazachstan) wystartowała Walentina Tierieszkowa na statku Wostok 6, pierwsza kobieta w przestrzeni kosmicznej.
19 czerwca – na Ziemię powróciła pierwsza kosmonautka Walentina Tierieszkowa.
20 czerwca – USA i ZSRR podpisały w Genewie umowę o zainstalowaniu „gorącej linii”.
21 czerwca – kardynał Giovanni Battista Montini został obrany papieżem i przyjął imię Pawła VI.
24 czerwca – Wielka Brytania przyznała autonomię Zanzibarowi.
26 czerwca
- John Fitzgerald Kennedy w Berlinie wypowiedział słowa „Ich bin ein Berliner” (Jestem Berlińczykiem).
- Lewi Eszkol został premierem Izraela.
1 lipca – Holandia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
3 lipca – w Moskwie poinformowano, że pracownik brytyjskich służb specjalnych i agent radzieckiego wywiadu Kim Philby znajduje się w ZSRR i że otrzymał miejscowe obywatelstwo.
19 lipca – amerykański pilot Joe Walker przekroczył na rakietowym samolocie doświadczalnym X-15 wysokość 100 km, uważaną za granicę kosmosu.
26 lipca
- w trzęsieniu ziemi w Skopje zginęło 1070 osób, 3330 zostało rannych.
- został wystrzelony amerykański, eksperymentalny satelita łącznościowy Syncom 2.
27 lipca – w katastrofie należącego do United Arab Airlines samolotu De Havilland Comet w indyjskim stanie Maharashtra zginęły 63 osoby.
5 sierpnia – w Moskwie USA, ZSRR i Wielka Brytania podpisały układ o zakazie doświadczeń z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod wodą.
6 sierpnia – został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Kosmos 19.
8 sierpnia – Wielka Brytania: „napad stulecia”. Z pociągu pocztowego ukradziono 2,6 mln funtów.
13 sierpnia – w Dakocie Północnej oddano do użytku KVLY/KTHI TV Mast, najwyższy obecnie maszt radiowy na świecie.
16 sierpnia – Alphonse Massamba-Débat został prezydentem Konga.
17 sierpnia – odkryto kometę 59P/Kearns-Kwee.
23 sierpnia – ukazał się singiel She Loves You grupy The Beatles.
28 sierpnia – w USA odbył się Marsz na Waszyngton – demonstracja na rzecz zniesienia segregacji rasowej. Martin Luther King przed 250 tys. Amerykanów wygłosił przemówienie Mam marzenie.
30 sierpnia – w Waszyngtonie i Moskwie zainstalowano tzw. czerwone telefony.
4 września – 80 osób zginęło w katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle lecącego z Zurychu do Genewy.
7 września – w Louvain, Belg Gaston Roelants ustanowił rekord świata w biegu na 3000 m przeszk. (8.29,6 s.)
10 września – afroamerykańscy uczniowie pierwszy raz rozpoczęli naukę w amerykańskiej szkole państwowej w Alabamie.
16 września – powstała Malezja.
17 września – w wyborach parlamentarnych w Iranie po raz pierwszy uczestniczyły kobiety.
25 września – prokomunistyczny prezydent Dominikany Juan Bosch został obalony przez wojsko.
29 września – rozpoczęła się druga sesja obrad Soboru Watykańskiego II.
3 października – prezydent Hondurasu Ramón Villeda Morales został obalony przez wojsko.
7 października – w USA dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Learjet 23.
9 października – katastrofa na Zaporze Vajont w Alpach, runęło zbocze góry Monte Toc, powodując wydostanie się wody ze zbiornika i zniszczenie kilku pobliskich wiosek. Zginęło ok. 2 tys. ludzi.
10 października – odbyła się premiera filmu Pozdrowienia z Rosji.
16 października – Ludwig Erhard został kanclerzem RFN.
18 października – premier Wielkiej Brytanii Harold Macmillan podał się do dymisji.
19 października – Alec Douglas-Home został premierem Wielkiej Brytanii.
24 października
- 29 górników zginęło w katastrofie w kopalni rudy żelaza w Lengede (Dolna Saksonia).
- 8 osób zginęło w pożarze silosu rakiety R-9 na kosmodromie Bajkonur.
- nieudana próba wystrzelenia satelity technologicznego DS-A1 4 z kosmodromu Kapustin Jar.
30 października – pierwsze Lamborghini zeszło z linii produkcyjnej.
1 listopada
- w Portoryko otwarto Obserwatorium Arecibo, gdzie znajduje się największy jak do tej pory radioteleskop.
- odkryto pierwszego kwazara.
2 listopada – został obalony przez armię i zamordowany prezydent Wietnamu Południowego Ngô Đình Diệm.
14 listopada – Islandia: z Atlantyku wyłoniła się wyspa wulkaniczna Surtsey.
17 listopada – w Austrii otwarto Europabrücke, do 2004 roku najwyższy wiadukt w Europie.
22 listopada
- 35. prezydent Stanów Zjednoczonych, John Fitzgerald Kennedy, został zamordowany w Dallas. Jego obowiązki przejął Lyndon B. Johnson.
- ukazał się album With The Beatles grupy The Beatles.
23 listopada – emisja premierowego odcinka brytyjskiego serialu SF pt. Doctor Who.
24 listopada – domniemany zabójca Johna F. Kennedy’ego, Lee Harvey Oswald, zastrzelony przez Jacka Ruby’ego.
25 listopada – na Narodowym Cmentarzu w Arlington został pochowany John F. Kennedy.
29 listopada
- prezydent USA Lyndon B. Johnson powołał komisję śledczą mającą zbadać sprawę zabójstwa Johna F. Kennedy'ego.
- w największej w historii Kanady katastrofie lotniczej w Quebecu zginęło 118 osób.
1 grudnia – w Indiach utworzono stan Nagaland.
4 grudnia – Aldo Moro został pierwszy raz premierem Włoch.
8 grudnia – w katastrofie lotu Pan Am 214 w Filadelfii zginęło 81 osób.
9 grudnia – Zanzibar uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
12 grudnia – Kenia ogłosiła niepodległość.
20 grudnia - 10 sierpnia 1965 – przed zachodnioniemieckim sądem we Frankfurcie nad Menem odbył się drugi proces oświęcimski (pierwszy proces oświęcimski odbył się w Krakowie w dniach 24 listopada - 22 grudnia 1947 r.).
22 grudnia – na statku Lakonia, znajdującego się 330 mil na północ od Madery, doszło do wybuchu. Statek zatonął siedem dni później. Zginęło 128 osób.
29 grudnia – Richard Buckle, recenzent „Sunday Timesa”, oświadczył Anglikom, że John Lennon i Paul McCartney są więksi od Beethovena.
31 grudnia – rozwiązano Federację Rodezji i Niasy.

[edytuj] Urodzili się

styczeń

2 stycznia – Krzysztof Myszkowski, polski muzyk, kompozytor i wokalista zespołu Stare Dobre Małżeństwo
4 stycznia – Till Lindemann, niemiecki muzyk, wokalista zespołu Rammstein
16 stycznia
- Kathy Evison, amerykańska aktorka
- Wojciech Malajkat, polski aktor
19 stycznia – Robert Rozmus, polski aktor
21 stycznia
- Hakeem Olajuwon, amerykański koszykarz
- Mariusz Sabiniewicz, polski aktor (zm. 2007)
- Jacek Swakoń, polski polityk
25 stycznia
- Ryszard Czarnecki, polski polityk, historyk i dziennikarz
- Piotr Ołowski, polski polityk
26 stycznia – José Mourinho, portugalski trener piłkarski

luty

10 lutego – Tony Reno, szwedzki perkusista, w latach 1979-1984 grał w zespole Europe
17 lutego – Michael Jordan, amerykański koszykarz
18 lutego – Grzegorz Schetyna, polski polityk, minister spraw wewnętrznych i administracji
20 lutego – Charles Barkley, amerykański koszykarz
23 lutego – Radosław Sikorski, polski polityk, politolog, dziennikarz, minister obrony narodowej i minister spraw zagranicznych

marzec

1 marca – Thomas Anders, niemiecki piosenkarz, wokalista Modern Talking
4 marca – Jason Newsted, amerykański basista, członek amerykańskiego zespołu thrashmetalowego Metallica
10 marca
- Rick Rubin, amerykański producent muzyczny
- Jeff Ament, amerykański muzyk rockowy, basista, członek zespołu Pearl Jam
12 marca – Kazik Staszewski, polski muzyk
15 marca – Robert Kołakowski, polski polityk
17 marca – Urszula Gacek, polska polityk
19 marca – Bogdan Golik, polski polityk
27 marca – Quentin Tarantino, amerykański reżyser, scenarzysta i aktor
28 marca – Jan Masiel, polski polityk

kwiecień

13 kwietnia – Garri Kasparow, rosyjski szachista pochodzenia ormiańskiego
15 kwietnia – Beata Szydło, polska polityk
17 kwietnia – Ryszard Grobelny, polski działacz samorządowy, prezydent Poznania od 1998 r.
29 kwietnia - Jarosław Frączyk, polski generał brygady Straży Granicznej

maj

1 maja – Jarosław Sellin, polski polityk
4 maja
- Andrzej Augustyński, polski duchowny katolicki, działacz społeczny
- Andrzej Kania, polski polityk
8 maja – Izabela Kloc, polska polityk
11 maja
- Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz, polski senator VII kadencji (zm. 2008)
- Natasha Richardson, brytyjska aktorka (zm. 2009)
13 maja – Andrzej Przewoźnik, polski historyk, działacz państwowy, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (zm. 2010)
21 maja – Paweł Szczesny, polski aktor

czerwiec

1 czerwca – Cezary Urban, polski polityk
6 czerwca – Jason Isaacs, angielski aktor
7 czerwca
- Helena Blach Lavrsen, duńska curlerka
- Wiesław Tupaczewski, polski aktor kabaretowy Kabaretu OT.TO
- Robert Tyszkiewicz, polski polityk
9 czerwca
- Johnny Depp, amerykański aktor
- Sławomir Zawiślak, polski polityk
11 czerwca – Sandra Schmirler, kanadyjska curlerka (zm. 2000)
13 czerwca – Lech Kołakowski, polski polityk
14 czerwca – Jarosław Boberek, polski aktor
24 czerwca – Paweł Kukiz, polski muzyk, lider grupy Piersi
25 czerwca – George Michael, brytyjski muzyk
30 czerwca – Yngwie Malmsteen, szwedzki gitarzysta heavymetalowy, kompozytor

lipiec

2 lipca – Jadwiga Wiśniewska, polska polityk
7 lipca – Edward Siarka, polski polityk
17 lipca – Matti Nykänen, fiński skoczek narciarski
20 lipca – Federico Moccia, włoski pisarz i reżyser
24 lipca – Karl Malone, amerykański koszykarz
26 lipca
- Zbysław Owczarski, polski polityk
- Jeff Stoughton, kanadyjski curler
31 lipca – Fatboy Slim, brytyjski muzyk i producent

sierpień

2 sierpnia
- Kuba Wojewódzki, polski dziennikarz i showman
- Józef Mika, polski aktor
3 sierpnia – James Hetfield, amerykański wokalista, jeden z założycieli thrashmetalowego zespołu Metallica
9 sierpnia – Whitney Houston, amerykańska piosenkarka (zm. 2012)
12 sierpnia
- Robert Makłowicz, polski dziennikarz i krytyk kulinarny
- John Stamos, amerykański aktor
15 sierpnia – Walery Lewoniewski, działacz polityczny i społeczny, były więzień polityczny i więzień sumienia
19 sierpnia – Joey Tempest, szwedzki wokalista, lider grupy Europe
22 sierpnia – Tori Amos, amerykańska wokalistka, pianistka, kompozytorka
31 sierpnia – Robert Gawliński, polski muzyk rockowy, lider zespołu Wilki