Newag 19WE

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 19WE)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
19WE
Skład 19WE
Skład 19WE
Producent Polska Newag Nowy Sącz
Lata budowy 2008–2010
Układ osi Bo’Bo'+2'2'+2'2'+Bo’Bo'
Układ wagonów s+d+d+s
Liczba miejsc siedzących 182
Liczba miejsc ogółem 702 (5 os/m²)
Masa służbowa 190 t
Długość całkowita 85 273 mm
Szerokość 2890 mm
Wysokość 4205 mm
Wysokość wejścia 1157 mm
(od główki szyny)
Średnica kół 920/870 mm
(nowe/zużyte)
Napięcie zasilania 3 kV DC
Liczba i moc silników 8 × 280 kW
Typ silników trakcyjnych asynchroniczne 3-fazowe EMIT SXT315-L4C
Moc ciągła 2240 kW
Przyspieszenie rozruchu 1,2 m/s²
Prędkość konstrukcyjna 160 km/h
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
130 km/h
System hamulca Knorr-Bremse + ED
[1][2][3]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Newag 19WEnormalnotorowy czteroczłonowy elektryczny zespół trakcyjny produkowany w latach 2008-2010 w zakładach Newag w Nowym Sączu. Powstały w sumie 4 sztuki, które są eksploatowane w SKM Warszawa.

Prototyp 19WE po dostawieniu dwóch członów środkowych otrzymał oznaczenie 20WE[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej w Polsce elektryczne zespoły trakcyjne (EZT) produkowane były aż do 1997 roku tylko przez PaFaWag z Wrocławia[4]. Był on producentem m.in. najpopularniejszego w Polsce EZT serii EN57[5]. PaFaWag po prywatyzacji w latach 90. zaprzestał produkcji tego typu pojazdów, a ostatnim wyprodukowanym zespołem był ED73 w 1997[5]. Przez kilka lat w Polsce nie produkowano żadnych EZT.

W tym czasie PKP, a później samorządy kupowały głównie wagony spalinowe i spalinowe zespoły trakcyjne, gdyż w obsłudze linii niezelektryfikowanych dominowały lokomotywy zużywające duże ilości paliwa. Pozwoliło to polskim producentom oraz przewoźnikom na zebranie doświadczenia w produkcji i eksploatacji lekkiego taboru[6]. Dodatkowo modernizowano posiadane przez polskich przewoźników zespoły trakcyjne serii EN57[7].

W 2004 roku Newag we współpracy z firmą Energocontrol Kraków zaprojektował pierwszy EZT własnej konstrukcji – 14WE, do którego produkcji, rozpoczętej rok później, wykorzystywano części ze skasowanych EN57[8]. W 2007 roku we współpracy z tą samą firmą zaprojektowano już całkowicie nowy skład – 19WE[1].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Skład został po raz pierwszy zaprezentowany 10 września 2008 podczas XVIII Forum Ekonomicznego w Krynicy-Zdroju[9], a jego światowa premiera (w skróconej 3-członowej wersji) miała miejsce 23 września podczas targów InnoTrans w Berlinie[10].

W maju 2009 roku odbyły się testy składu w wydłużonej wersji (sześcioczłonowej, oznaczonej 20WE) na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Węglewie koło Żmigrodu[3].

15 czerwca SKM Warszawa zamówiła 4 składy typu 19WE[11]. Do produkcji dwóch pierwszych składów wykorzystano człony z prototypowego 20WE[12].

Zakończenie produkcji[edytuj | edytuj kod]

W kolejnych przetargach dla SKM Warszawa pojawił się wymóg niskopodłogowości, dyskwalifikujący 19WE/20WE[13][14]. Pierwszy z tych przetargów, na 13 EZT, wygrała Pesa, która zaproponowała Elfa[15]. Następny, na 6 EZT, ponownie wygrał Newag, jednakże ze względu na wymóg niskopodłogowości, zaproponowano nowy typ – 35WE, nazwany później Impulsem[14]. Wyjściem do powstania nowej konstrukcji był 19WE, oba pociągi mają część wspólnych rozwiązań[16].

Poza warszawskim węzłem kolejowym wysokie perony występują także w węźle trójmiejskim[10] (na liniach obsługiwanych przez PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście). Nie zdecydowano się tam jednak na zakup nowych składów, a na modernizację już posiadanych[17].

Dodatkowe testy[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2010 roku Koleje Dolnośląskie ogłosiły przetarg na dostawę 5 elektrycznych zespołów trakcyjnych[18]. W specyfikacji przetargu znalazł się wymóg wykazania się dostawą 5 EZT posiadających świadectwo dopuszczenia typu do eksploatacji z prędkością 160 km/h. Newag, który nie spełniał tego wymogu odwołał się do Krajowej Izby Odwoławczej, w wyniku czego zmniejszono wymóg doświadczenia do 3 EZT, nie zmieniając jednak warunku związanego z prędkością[19]. Aby sprostać temu wymogowi, Newag wykonał dodatkowe testy jednego z 19WE po dostawieniu fotela dla pomocnika maszynisty. Rezultatem było otrzymanie dopuszczenia do eksploatacji z prędkością 160 km/h, do której pojazd został konstrukcyjnie przygotowany, lecz nie wymagała jej SKM Warszawa[20]. Ostatecznie, 17 października 2011 Koleje Dolnośląskie podpisały z Newagiem umowę na dostawę 5 EZT[21].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Prototypowa jednostka 20WE

19WE/20WE to odpowiednio cztero-/sześcioczłonowe, wysokopodłogowe składy przeznaczone do obsługi przewozów pasażerskich aglomeracyjnych. Człony skrajne (typ 314B[2]) posiadają po dwie pary odskokowo-przesuwnych drzwi (prześwit 1300 mm[10], produkcji Ultimate[2]) na stronę członu, a środkowe (typ 414B[2]) po trzy pary drzwi tego samego typu[12]. Wejścia dostosowane są do obsługi peronów wysokości od 760 do 1060 mm, przy czym w przypadku niższych peronów rozkładają się stopnie ułatwiające wsiadanie[12]. Dodatkowo, w przedsionkach czołowych, znajdują się stopnie służbowe do wsiadania obsługi z poziomu międzytorza oraz ewakuacji pasażerów[12].

Ze względu na sposób połączenia członów ze sobą (sprzęgi półstałe produkcji Voith połączone sprzęgłem łubkowym) nie jest możliwe skracanie i wydłużanie pojazdu w warunkach eksploatacyjnych, jednakże istnieje możliwość łączenia dwóch pojazdów tego samego typu w trakcję wielokrotną (sterowanie cyfrowe, prod. Medcom) za pomocą chowanego sprzęgu automatycznego (system Scharfenberga, prod. Voith)[1][10][2].

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Wytrzymałość pudła spełnia wymagania normy PN-EN 12663:2002 (kategoria P-II zespoły wagonowe)[2]. Kabina maszynisty jest wyposażona w klatkę bezpieczeństwa[22], a pod kabiną umieszczone są absorbery energii zderzenia[23]. Pojazd zaprojektowano z uwzględnieniem wymagań normy zderzeniowej EN 15227:2008[23].

Pojazdy wyposażone są w standardowe urządzenia automatyki bezpieczeństwa ruchu: czuwak aktywny, samoczynne hamowanie pociągu oraz Radio-Stop[1]. Zastosowano radiotelefon firmy Pyrylandia i rejestrator cyfrowy ATM-RP3G firmy ATM Awionika[1]. Kabina maszynisty wyposażona jest w dwa dodatkowe miejsca dla pomocników maszynisty[1].

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Stosowany jest mieszany układ foteli (prod. Kiel[1]) – w większości składu siedzenia są wzdłuż okien, a jedynie w członach skrajnych w układzie grupowym. Szerokość przejścia w części pasażerskiej to 800 mm. W jednym ze skrajnych wagonów znajdują się po dwa stanowiska do mocowania wózków inwalidzkich oraz podnośnik ułatwiający wsiadanie osobom na wózkach[1][10]. Pojazdy wyposażone są w klimatyzację (produkcji Thermoking), ogrzewanie nawiewne, system informacji pasażerskiej, cztery wieszaki na rowery, system zliczania podróżnych, automaty biletowe, monitoring wideo i monitory reklamowe[1][2][24]. 19WE nie posiadają toalet[24] (producent przewiduje je dla wersji dalekobieżnych[25]).

Parametry napędu
Typ 8 × ANT300-3000
Moc ciągła 2195 kW
Moc godzinowa 2400 kW
Maks. pobór mocy 3500 kW
Moment maksymalny
(odniesiony do wału silnika)
2400 Nm
Przyspieszenie rozruchu
(do 6 km/h)
1,2 m/s²
źródło:[1][2]
Parametry przekładni
Typ SZH 495
Przełożenie 1:5,1757
Maks. ilość wejściowa obrotów 5100/min
Maks. moment rozruchu silnika 2500 Nm
źródło:[1]

Zasilanie i napęd[edytuj | edytuj kod]

Układ zasilania powstał we współpracy z firmą Medcom, która zaprojektowała główny obwód elektryczny i dostarczyła falowniki trakcyjne (FT-300-3000[26] w technologii IGBT[2]), przetwornice statyczne (PSM-60), rozdzielnie wysokiego i niskiego napięcia oraz pulpity sterownicze[27]. W pojazdach zastosowano odbieraki prądu typu DSA 200-PKP (prod. Stemmann)[2].

19WE wyposażony jest w 8 silników asynchronicznych (typ SXT315-L4C, prod. EMIT Żychlin)[1]. Każdy człon oparty jest na dwóch dwuosiowych wózkach. W przypadku członów skrajnych są to wózki napędowe typu 70RSNa, a w przypadku członów środkowych – wózki toczne typu 70RSTa[12]. Wózki napędowe wyposażone są w dwustopniową przekładnię SZH 495 (prod. Voith)[1]. Wózki posiadają dwa stopnie usprężynowania. W ramach pierwszego stopnia zamontowane są amortyzatory hydrauliczne i sprężyny śrubowe, natomiast drugi stopień to amortyzatory hydrauliczne i poduszki pneumatyczne[3].

Układ hamulcowy[edytuj | edytuj kod]

Głównym hamulcem pojazdu w czasie hamowania służbowego jest hamulec elektrodynamiczny, a przy mniejszych prędkościach i podczas postoju dodatkowo wykorzystywany jest hamulec elektropneumatyczny[1]. Średnia energia rekuperowana (oddawana do sieci podczas hamowania) na kilometr to 3,1 kWh/km (przy średnim zużyciu energii na kilometr 10,2 kWh/km)[2].

Pierwsze dwa pojazdy, ze względu na wykorzystanie w nich członów z prototypowego 20WE-01, posiadają dodatkowo hamulce szynowe w członach środkowych[2].

20WE[edytuj | edytuj kod]

Wersja sześcioczłonowa 20WE miała długość 119,82 m. Skład posiadał 282 miejsca siedzące (i ok. 750 stojących (4 os./m²)[10]). Dostawione człony nie posiadały własnego napędu[3].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze składu
Kraj Przewoźnik Liczba Oznaczenie Oznaczenie wg UIC Numer operacyjny
Polska
Polska
SKM Warszawa 4 19WE-01 94 51 2 150 001 ÷ 004 301
19WE-02 94 51 2 150 005 ÷ 008 302
19WE-03 94 51 2 150 009 ÷ 012 303
19WE-04 94 51 2 150 013 ÷ 016 304

15 czerwca 2009 wybrano ofertę konsorcjum Newagu i ING Lease Polska w przetargu na 15-letni leasing 4 elektrycznych zespołów trakcyjnych dla Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie[11].

5 kwietnia 2010 dostarczono pierwszy pojazd[12], który 9 kwietnia rozpoczął on kursowanie na linii S2[22]. Drugi 19WE został dostarczony 26 kwietnia[12], po czym 29 kwietnia rozpoczął kursowanie na linii S2[28]. 18 maja 3. pojazd rozpoczął przewozy również na linii S2[29]. 11 czerwca rozpoczęto eksploatację ostatniego – 4. egzemplarza[30]. 11 grudnia 2011 wszystkie 4 składy zostały skierowane do obsługi linii S1[31].

23 maja 2012 pomiędzy przystankiem Warszawa Zoo, a stacją Warszawa Praga, skład o numerze 303 zderzył się z Elfem Kolei Mazowieckich (EN76-012). W wyniku wypadku ranny został pasażer 19WE i pasażerka Elfa[32]. 8 czerwca pojazd powrócił z naprawy[33].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Dokumentacja techniczno-ruchowa elektrycznego zespołu trakcyjnego typu 19WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 EZT 19 WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 D. Szarek. EZT typu 20WE z Newagu. „Świat Kolei”. 9/2009, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  4. Ryszard Rusak. Od Pafawagu do Bombardiera. 60 lat Państwowej Fabryki Wagonów Pafawag we Wrocławiu. „Świat Kolei”. 10/2005. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  5. 5,0 5,1 Paweł Terczyński. Pafawag – kronika produkcji. „Świat Kolei”. 10/2005. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  6. Paweł Terczyński. Wagony i zespoły spalinowe w obsłudze ruchu regionalnego na PKP. „Świat Kolei”. 9/2008, s. 12-21. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. Bogdan Waga. Elektryczne na start. „Koleje Małe i Duże”. 1/2007, s. 18-27. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. EZT 14 WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
  9. Krynica: Prezentacja 19WE podczas XVIII Forum Ekonomicznego. inforail.pl, 2008-09-12. [dostęp 2012-06-12].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Światowa premiera 19WE podczas targów InnoTrans 2008. inforail.pl, 2008-10-07. [dostęp 2012-06-13].
  11. 11,0 11,1 Warszawa: SKM rozstrzygnęła przetarg na leasing 4 ezetów. rynek-kolejowy.pl, 2009-06-15. [dostęp 2012-06-09].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 Marek Graff. Jednostki 19WE z Newagu dla Warszawskiej SKM. „Świat Kolei”. 5/2010, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  13. Warszawa: SKM zamówi 13 składów. inforail.pl, 2009-04-06. [dostęp 2012-06-12].
  14. 14,0 14,1 Całkiem nowa konstrukcja z Newagu dla SKM Warszawa. inforail.pl, 2011-02-21. [dostęp 2012-06-12].
  15. Za półtora roku koleją na Okęcie. Gazeta Wyborcza, 2010-03-16. [dostęp 2012-01-03].
  16. jm: Nowy pociąg 35WE już w Warszawie. Newag dostarczył go w dwa miesiące (pol.). Rynek Kolejowy, 2013-02-20. [dostęp 2013-02-22].
  17. Umowa na modernizację 21 pociągów SKM Trójmiasto podpisana. rynek-kolejowy.pl, 2012-05-10. [dostęp 2012-06-15].
  18. Wrocław: Koleje Dolnoślaskie kupują pociągi. inforail.pl, 2010-11-16. [dostęp 2013-02-04].
  19. Odwołanie wykonawcy. kolejedolnoslaskie.4bip.pl. [dostęp 2013-02-04].
  20. 5 ezt dla Kolei Dolnośląskich: Newag wygrywa. rynek-kolejowy.pl, 2011-07-22. [dostęp 2013-02-04].
  21. Nowe pociągi dla Kolei Dolnośląskich. koleje.dolnyslask.pl, 2011-10-17. [dostęp 2012-07-24].
  22. 22,0 22,1 19WE już na trasie w barwach SKM. inforail.pl, 2010-04-11. [dostęp 2012-06-09].
  23. 23,0 23,1 jm: Newag po wypadku w Warszawie: Nasz tabor też jest bezpieczny (pol.). Rynek Kolejowy, 2012-05-24. [dostęp 2012-06-18].
  24. 24,0 24,1 VIII. Elementy wyposażenia wnętrza. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-18].
  25. 19WE. newag.pl. [dostęp 2014-02-24].
  26. Lista referencyjna urządzeń trakcyjnych Przetwornice trakcyjne. „Systemy zasilania AC&DC i przetwornice trakcyjne”, s. 68, 2009. medcom.com.pl (pol.). 
  27. Nowy EZT 19WE (pol.). Medcom Sp. z o.o, 2008-10-13. [dostęp 2012-06-18].
  28. Drugi 19 WE wyjechał na trasę SKM. rynek-kolejowy.pl, 2010-04-29. [dostęp 2013-02-04].
  29. Trzeci 19WE już wozi pasażerów. rynek-kolejowy.pl, 2010-05-18. [dostęp 2012-06-09].
  30. Okres gwarancji producenta pojazdów 19WE liczony od daty wprowadzenia do eksploatacji. „Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia”. GZP-351-7/10, s. 15. skm.bip.um.warszawa.pl (pol.). 
  31. Od 11 grudnia nowy rozkład jazdy SKM Warszawa. rynek-kolejowy.pl, 2011-12-08. [dostęp 2012-06-09].
  32. Czołowe zderzenie pociągów w Warszawie. Dwie osoby ranne. rynek-kolejowy.pl, 2012-05-23. [dostęp 2012-05-23].
  33. 19WE po wypadku z powrotem na torach. rynek-kolejowy.pl, 2012-06-08. [dostęp 2012-06-08].