1 Batalion Czołgów Lekkich

1 Batalion Czołgów Lekkich
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1939
Tradycje
Rodowód	3 Batalion Pancerny
Dowódcy
Pierwszy	mjr Adam Kubin
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Podporządkowanie	Armia Prusy
Rodzaj wojsk	Broń pancerna
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

1 Batalion Czołgów Lekkich - pododdział pancerny Wojska Polskiego II RP.

Batalion nie występował w organizacji pokojowej wojska. Był jednostką formowaną w czasie mobilizacji alarmowej, zgodnie z założeniami planu mobilizacyjnego "W". Mobilizację oddziału przeprowadzona została w dniach 24-26 sierpnia 1939, w rejonie Ożarowa i Okuniewa przez 3 Batalion Pancerny. Batalion wyposażony był w czołgi 7-TP.

Działania zbrojne

Przeznaczony do Korpusu Interwencyjnego na Pomorzu i 30 sierpnia przewieziony do Inowrocławia oczekiwał na dalsze rozkazy. 1 września załadowany ponownie na transport kolejowy i przewieziony przez Toruń do Kutna i dalej do Słotwin koło Koluszek. Przydzielony do Armii Odwodowej ("Prusy"), 2 września dotarł w rejon Tomaszowa Mazowieckiego. 4 września znalazł się w Opocznie i patrolował okolice Przedborza. Nie został jednak użyty w boju o Piotrków, a 6 września część batalionu starła się z przeciwnikiem pod Sulejowem. 7 września ostrzelano kolumny pancerne pod Inowłodzem. 8 września prowadził intensywne działania nad rz. Drzewiczką. Pod Odrzywołem 2 kompania zniszczyła wiele czołgów niemieckich a 3 kompania udaremniła próby wdarcia się nieprzyjaciela do miasta Drzewica. Część batalionu współdziałała 10 września z jednostkami 13 DP w czasie przebijania się nad Wisłę, do rejonu Ryczywołu. Po nieudanej próbie przeprawy w bród załogi zatopiły 6 czołgów, po czym skierowały się do Warszawy. Pozostała część batalionu walczyła o Głowaczów oraz w widłach Wisły i Pilicy. Większość batalionu (ponad 20 czołgów, gł. z 3 kompanii) zdołało wycofać się za Wisłę. Skierowana pod Chełm, 13 września osłaniała tyły Armii "Lublin". 15 września oddział dołączył do WBPM i 17 września koło Józefowa skutecznie odparł wypady niemieckich czołgów. 18 września w walkach o Tomaszów Lubelski odniósł zwycięstwo (zniszczono wiele pojazdów wroga, wzięto jeńców, zajęto część miasta). W natarciu podjętym 19-20 września utracono niemal cały sprzęt bojowy. 20 września resztki batalionu złożyły broń.

7-TP - czołg podstawowy batalionu

Obsada personalna

• dowódca — mjr Adam Kubin
• oficer taktyczny i zwiadu — kpt. Kazimierz Rosen-Zawadzki
• adiutant — por. rez. Witold Pajewski
• dowódca plutonu łączności — por. Bohdan Ryłło
• dowódca 1 kompanii— kpt. Antoni Sikorski
  • dowódca 1 plutonu— por. Czesław Rusiecki
  • dowódca 2 plutonu - ppor. rez. Jerzy Orlich
  • dowódca 3 plutonu— ppor. rez. Karol Wróblewski
• dowódca 2 kompanii— kpt. Marian Górski
  • dowódca 1 plutonu— por. Bolesław Palys
  • dowódca 2 plutonu— por. Czesław Chróściel
• dowódca 3 kompanii— kpt. Stefan Kossobudzki
  • dowódca 1 plutonu— por. Józef Radzymiński
  • dowódca 2 plutonu— por. Bazyli Romanow
  • dowódca 3 plutonu— ppor. rez. Zygmunt Trzepałko
• dowódca kompanii technicznej. — kpt. Wacław Mech
  • dowódca plutonu technicznego— por. Jan Filipowski

Bibliografia

• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1989. 
• Adam Jońca: Wrzesień 1939 : pojazdy Wojska Polskiego : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990. 
• Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1.