1 Czechosłowacka Brygada Pancerna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

1 Czechosłowacka Brygada Pancerna (cz. Československá samostatná obrněná brigáda, ang. 1st Czechoslovak Armoured Brigade) – czechosłowacka jednostka wojskowa walcząca u boku aliantów zachodnich podczas II wojny światowej.

Brygada została utworzona 1 września 1943 roku w Wielkiej Brytanii na bazie dotychczas istniejącej 1 Brygady Piechoty. Na jej czele stanął gen. Alois Liška, a jego zastępcą został płk Karel Klapálek. Do lata 1944 roku prowadziła intensywne szkolenie bojowe, kiedy została przeznaczona do lądowania we francuskiej Normandii. Liczyła wówczas ok. 4 tys. ludzi. Po dotarciu w rejon Falaise przeszła do odwodu kanadyjskiej 1 Armii.

Na początku października skierowano ją pod Dunkierkę, gdzie bronił się niemiecki garnizon (226 Pułk Piechoty ze składu 79 DP oraz marynarze Kriegsmarine) pod dowództwem kontradmirała Friedricha Frisiusa. 8-9 października Brygada zmieniła w oblężeniu brytyjską 51 DP. 28 października podjęła nieudaną próbę zaatakowania niemieckich pozycji. Od listopada podlegała brytyjskiej 21 Grupie Armii. Do końca wojny prowadziła wraz z wojskami brytyjskimi i kanadyjskimi oblężenie Dunkierki. Polegało ono na wysyłaniu patroli i okresowych silnych rekonesansach z obu stron oraz ostrzale artyleryjskim miasta i portu. W międzyczasie przydzielono do Brygady francuskie oddziały pochodzące z FFI; od 15 października 1944 roku był to 110 Pułk Piechoty, a od 24 stycznia 1945 roku – 51 Pułk Piechoty.

Wiosną 1945 roku liczebność Brygady wzrosła do ok. 5,9 tys. żołnierzy (doszli Czesi z Francji i służący dotąd w Wehrmachcie). 9 maja przed Brygadą skapitulowało ok. 15,5 tys. Niemców z Dunkierki; zdobyto też duże ilości sprzętu i wyposażenia wojennego, w tym 3 miniaturowe okręty podwodne[potrzebne źródło]. Następnie jednostka została przetransportowana do Czechosłowacji, gdzie brała udział w paradach zwycięstwa w Pradze i Pilźnie.

Brygada była uzbrojona w amerykańskie czołgi lekkie Stuart M5A1 i angielskie czołgi średnie Mk VIII Cromwell. Miała też kilka czołgów M4 Sherman Firefly i Mk VIII Challenger.

Skład organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

Wrzesień 1944 r.

  • 1 Czechosłowacki Batalion Czołgów
  • 2 Czechosłowacki Batalion Czołgów
  • 1 Czechosłowacki Zmotoryzowany Batalion Piechoty (dwie kompanie)
  • Pułk Artylerii (dwa bataliony)
  • Batalion Przeciwpancerny
  • Batalion Zwiadowczy

Maj 1945 r.

  • 1 Czechosłowacki Batalion Czołgów
  • 2 Czechosłowacki Batalion Czołgów
  • 3 Czechosłowacki Batalion Czołgów
  • 1 Czechosłowacki Zmotoryzowany Batalion Piechoty (trzy kompanie)
  • Pułk Artylerii (trzy bataliony)
  • Batalion Przeciwpancerny
  • Batalion Zwiadowczy

Źródła[edytuj | edytuj kod]