1 Szwadron Tatarski
| 1 Szwadron Tatarski | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1936 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Rodowód | Pułk Jazdy Tatarskiej Dywizjon Mahometański |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | rtm. Michał Bohdanowicz |
| Ostatni | rtm. Aleksander Jeljaszewicz |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Nowa Wilejka |
| Podporządkowanie | 13 Pułk Ułanów Wileńskich |
| Rodzaj wojsk | Jazda |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
1 Szwadron Tatarski – szwadron 13 Pułku Ułanów Wileńskich złożony z ułanów pochodzenia tatarskiego, ostatni pododdział jazdy tatarskiej w historii Rzeczypospolitej. Nazwę "Tatarskiego" nadał Minister Spraw Wojskowych rozkazem z 9 czerwca 1936 r.
Początki szwadronu tatarskiego sięgają 1920 r., gdy po rozwiązaniu Pułku Jazdy Tatarskiej im. Mustafy Achmatowicza wielu ułanów trafiło do 13 Pułku Ułanów Wileńskich. Szwadron wraz z pułkiem stacjonował w Nowej Wilejce koło Wilna. Po nadaniu nazwy w 1936 r. zaczęto kierować do niego wszystkich poborowych Tatarów polskich. Podczas uroczystego składania serca marszałka Józefa Piłsudskiego na cmentarzu wileńskim na Rossie 1. szwadron pełnił honorową asystę. W trakcie święta pułkowego 25 lipca 1937 wręczono szwadronowi buńczuk wykonany według wzorów starotatarskich, który ufundowany został przez całą społeczność tatarską Polski.
Spis treści |
Wojna obronna 1939 [edytuj]
W wojnie obronnej 1939 r. 1 Szwadron Tatarski wraz z 13 Pułkiem Ułanów Wileńskich walczył w składzie Wileńskiej Brygady Kawalerii płk. dypl. Konstantego Druckiego-Lubeckiego. Brał udział od 2 do 5 września w zaciętych walkach pod Piotrkowem Trybunalskim. W dniach 9 i 10 września poniósł dotkliwe straty w czasie przeprawy przez Wisłę, na przyczółku pod Maciejowicami. Następnie walczył na Lubelszczyźnie. Rozbity został na przeprawie pod Tomaszowem Lubelskim koło wsi Suchowola. 1 szwadronowi przypisuje się wykonanie jednej z szarż kawaleryjskich przeprowadzonych we wrześniu 1939 r. Doszło do niej pod dowództwem rotmistrza Aleksandra Jeljaszewicza w okolicach Maciejowic 9 lub 10 września. Maciejowicka szarża stanowi symboliczne zamknięcie historii walk oddziałów tatarskich w wojsku polskim. Po bitwie grupa ułanów na czele z rtm. A. Jeljaszewiczem próbowała przebić się bezskutecznie do granicy węgierskiej, a reszta żołnierzy pułku dołączyła do Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie" gen. Franciszka Kleeberga.
Dowódcy [edytuj]
- rtm. Michał Bohdanowicz
- rtm. Bazyli Marcisz
- rtm. Jan Tarnowski (od 5 sierpnia 1938 r.)
- rtm. Aleksander Jeljaszewicz, „Sasza” (od 25 października 1938 r.)
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Zygmunt Kosztyła, Szwadron Ułanów Tatarskich, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (118), Warszawa 1986.
- Henryk Smaczny: Księga Kawalerii Polskiej 1914 – 1947. Warszawa: TESCO, 1989, s. 148. ISBN 83-00-02555-3.
