201 Batalion Schutzmannschaft

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

201 Batalion Schutzmannschaft (niem. Schutzmannschaftsbataillon 201) - batalion policyjny Schutzmannschaft, sformowany 21 października 1941 we Frankfurcie nad Odrą. Złożony był głównie z części byłych ukraińskich żołnierzy batalionów Roland i Nachtigall.

Spis treści

Historia [edytuj]

Po otrzymaniu informacji o aresztowaniu przez Niemców składu rządu Jarosława Stećki żołnierze batalionu "Nachtigall" otwarcie żądali zwolnienia uwięzionych, lub wycofania z frontu. 30 lipca Wilhelm Canaris podjął decyzję o rozwiązaniu batalionu. 13 sierpnia 1941 batalion został wycofany z walk i poprzez Kraków (gdzie go rozbrojono) odtransportowany do Neuhammer, a następnie do Frankfurtu nad Odrą, gdzie skierowano również Batalion "Roland".

1 grudnia 1941 policjanci batalionu podpisali roczny kontrakt na służbę policyjną. Służba była dobrowolna, jedynie 15 członków Nachtigalla (z liczby ok. 300), odmówiło podpisania kontaktów[1]. Dowódcą batalionu w grudniu 1941 został mjr Jewhen Pobihuszczyj, zastępcą dowódcy (i dowódcą 1 kompanii) - kpt. Roman Szuchewycz, dowódcą 2 kompanii - por. Mychajło Brydiger (Bridiger) . Kolejnymi kompaniami dowodzili por. Sydor i por. Pawłyk.

201 Batalion Schutzmannschaft był podporządkowany gen. SS Erichowi von dem Bach-Zelewskiemu[2], odpowiedzialnemu za wiele ludobójczych akcji pacyfikacyjnych na okupowanych terenach Polski i Europy Wschodniej. 16 marca 1942 batalion w sile 650 policjantów, otrzymał rozkaz wymarszu na Wschód (wyruszył z Frankfurtu 19 marca), został skierowany na tereny obecnej Białorusi, gdzie zluzował łotewski batalion policyjny. Za zadanie miał ochronę obiektów (mostów, sztabów itp.)[3] oraz, jako jednostka policyjno-pacyfikacyjna, walkę z radziecką partyzantką.[2] Został rozdzielony pomiędzy 12 umocnionych punktów na terenie o powierzchni około 2400 km2. 2 kompania por. Brydigera została wydzielona do ochrony sztabu w Borowkach. W toku 9-miesięcznych walk żołnierze batalionu zabili ok. 2000-2500 sowieckich partyzantów, tracąc 49 zabitych i 40 rannych.[3][4]

Z uwagi na stosunek strat (40:1) zarówno Grzegorz Motyka[3] jak i Per Anders Rudling[5] uważają, że ofiarą batalionu padała również ludność cywilna, a rzeczą dotychczas nie wyjaśnioną jest jego ewentualny udział w pacyfikacji także białoruskich wsi.[6] Przyczyniła się do tego powojenna praktyka ukraińskich weteranów 201 Batalion Schutzmannschaft, którzy dla uniknięcia odpowiedzialności w swoich wspomnieniach pomijali wiele faktów co do działalności tego bataliony, między innymi lokalizację geograficzną dokładnego położenia w czasie działań na Białorusi, co uniemożliwiało powiązanie batalionu z konkretnymi zbrodniami dokonanymi na ludności cywilnej w danej miejscowości. Zdaniem Per Andersa Rudlinga rzekome anty-partyzanckie działania były de facto kampanią zagłady, gdzie w raportach pod rubryką bandytów wpisywani byli rozstrzelani Żydzi[1][7].

Zdaniem ukraińskiego politologa Ołeksija Martynowa i historyka Adolfa Kondrackiego Batalion 201 wziął udział w represyjno-pacyfikacyjnych akcjach na Wołyniu i na Białorusi w których popełnił zbrodnie na żydowskiej, białoruskiej i ukraińskiej ludności cywilnej. Obaj obarczają batalion winą za pacyfikację ukraińskiej wsi Kortelisy (22 września 1942) i twierdzą, że jego żołnierze spalili tam żywcem 2875 osób[8][9]. Inne źródła podają, że sprawcą tej zbrodni była zapasowa kompania policyjna Nürnberg z III batalionu 15 Pułku Policyjnego SS, a ludność wsi została rozstrzelana[10][11]. Ofiarą tej samej akcji pacyfikacyjnej padły również sąsiednie wsie Borki, Zabłocie i Borysówka[11].

Prof. Frank Golczewski z Uniwersytetu w Hamburgu opisując działania 201 Batalion Schutzmannschaft zaznaczył, że polegały one na walce z partyzantami i mordowaniu Żydów, jednak jak zauważył dr Per Anders Rudling, nie podaje on źródła tej informacji.[4]

W grudniu 1942 większość policjantów odmówiła przedłużenia kończącego się rocznego kontraktu. Batalion został skierowany do Mohylewa, i 6 stycznia 1943 rozformowany. Policjanci-Ukraińcy zostali partiami (od 5 grudnia do 14 stycznia) przewiezieni pod konwojem do Lwowa (Roman Szuchewycz uciekł z konwoju), i tam wypuszczeni. Zawiadomiono ich tam o formowaniu nowej jednostki w Lublinie, jednak informacja nie wzbudziła zainteresowania. Za męstwo w walkach na Białorusi zostali odznaczeni por. Brydiger oraz chorążowie Małyj i Herzig.

Większość byłych policjantów przeszła do podziemia i zasiliła szeregi Ukraińskiej Powstańczej Armii, a część zasiliła później kadry 14 Dywizji Grenadierów SS.

W 1980 roku żyło jeszcze 201 weteranów 201 Batalion Schutzmannschaft, natomiast w 2004 - 4.[4]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Per Anders Rudling, Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942
  2. ↑ 2,0 2,1 Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy: sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993, s. 127, 325
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Grzegorz Motyka Ukraińska partyzantka 1942–1960, Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Wyd. Rytm, Warszawa 2006, ISBN 83-88490-58-3 s. 114-115
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942 - wersja oryginalna w języku angielskim
  5. ↑ Per Anders Rudling, Szkolenie w mordowaniu: Schutzmannschaft battalion 201 i hauptmann Roman Szuchewycz na Białorusi w 1942 r., Ukraińska policyjna kolaboracja w kontekście fałszowania historii II wojny światowej. Wstęp do tematu.[w:]Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946. Wrocław 2011, str. 211, Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942 - wersja oryginalna w języku angielskim
  6. ↑ "The accounts contain no information on reprisal actions by the Schutzmannschaften, even though this was a standard practice." Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942
  7. ↑ Anti-partisanoperations were often carried out as extermination campaigns, or outright massacres.Jewish civilian victims of these massacres were often murdered under the pretense that they were also partisans. The Schutzmannschaftenand their German commanders talliedup massacred Jews as “partisans”
  8. ↑ Aleksiej Martynow, Ukraińska policyjna kolaboracja w kontekście fałszowania historii II wojny światowej. Wstęp do tematu. [w:] "Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946", Wrocław 2011, str. 385-386
  9. ↑ Adolf Kondracki, Wołyńska tragedia oczyma naukowców niepodległej Ukrainy, [w:] "Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946", Wrocław 2011, str. 394-395
  10. ↑ Wolfgang Curilla, Die deutsche Ordnungspolizei und der Holocaust im Baltikum und in Weissrussland, 1941-1944, Paderborn 2006. ISBN 3506717871 za: portal axishistory.
  11. ↑ 11,0 11,1 Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji Wisła, Kraków 2011, s. 75. ISBN 978-83-08-04576-3.

Literatura, linki zewnętrzne [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=201_Batalion_Schutzmannschaft&oldid=35522521”