Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
20 marca jest 79. (w latach przestępnych 80.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 286 dni.
- imieniny obchodzą: Aleksander, Aleksandra, Ambroży, Anatol, Bogusław, Cyriaka, Ermegarda, Eufemia, Fotyna, Hipolit, Irmegarda, Józefa, Klaudia, Klemens, Kutbert, Matrona, Maurycy, Nicetas, Rafał, Wincenty i Wolfram.
- Tunezja – Święto Niepodległości
- międzynarodowe:
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[6][7]:
[edytuj] Wydarzenia z kraju
[edytuj] Wydarzenia ze świata
- 1345 – koniunkcja Marsa, Jowisza i Saturna, przez ówczesnych astrologów łączona z rozpoczętą wkrótce epidemią tzw. "czarnej śmierci" w Europie.
- 1393 – Jan Nepomucen, wikariusz generalny arcybiskupa praskiego, został z rozkazu króla Wacława IV utopiony w Wełtawie.
- 1413 – Henryk V Lancaster został królem Anglii.
- 1525 – wojna chłopska w Niemczech: zebrani w Memmingen przywódcy powstania sformułowali polityczny manifest Dwanaście Artykułów.
- 1600 – w Szwecji dokonano egzekucji 5 stronników Zygmunta III Wazy (krwawa łaźnia w Linköping).
- 1602 – utworzono Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską.
- 1616 – żeglarz i pisarz Walter Raleigh, uwięziony od 13 lat w Tower of London za udział w spisku przeciw królowi Jakubowi I, został uwolniony w celu poprowadzenia drugiej wyprawy do Gujany.
- 1731 – trzęsienie ziemi we włoskiej Foggii zabiło około 2 tys. osób.
- 1760 – pożar w Bostonie strawił 349 budynków.
- 1786 – król Gustaw III założył Akademię Szwedzką.
- 1800:
- 1814 – rozpoczęła się bitwa pod Arcis-sur-Aube, między armiami napoleońską i austriacką.
- 1815 – Napoleon Bonaparte przybył do Paryża po ucieczce z Elby (100 dni Napoleona).
- 1848 – król Bawarii, Ludwik I Wittelsbach, abdykował na rzecz swego syna, Maksymiliana II.
- 1852 – w USA w wydaniu książkowym ukazała się Chata wuja Toma Harriet Beecher Stowe.
- 1861 – ponad 5 tys. osób zginęło w zniszczonym przez trzęsienie ziemi argentyńskim mieście Mendoza.
- 1883 – w Paryżu została podpisana Międzynarodowa Konwencja o Ochronie Własności Przemysłowej.
- 1890:
- 1912 – u wybrzeży Australii Zachodniej zatonął w czasie cyklonu statek pasażersko-towarowy SS Koombana ze 138 osobami na pokładzie.
- 1916 – Albert Einstein opublikował ogólną teorię względności.
- 1917 – Alexandre Ribot został po raz czwarty premierem Francji.
- 1933 – powstał pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny w Dachau.
- 1935 – odbył się pierwszy lot amerykańskiego myśliwca Grumman F3F.
- 1939 – na podwórzu berlińskiej straży pożarnej spalono 1004 obrazy oraz 3825 grafik i akwareli niemieckiego ekspresjonisty Ericha Heckela.
- 1944 – przebywający na emigracji w Londynie król Jugosławii Piotr II ożenił się z księżniczką grecką, Aleksandrą.
- 1945 – II wojna światowa: wojska brytyjskie wyzwoliły Mandalay w Birmie.
- 1948:
- 1952:
- 1956 – Tunezja uzyskała niepodległość (od Francji).
- 1964 – powstała Europejska Organizacja Badań Kosmicznych (ESRO).
- 1965:
- 1969:
- 1972 – premiera filmu Solaris.
- 1974 – ukazał się album Good Times Elvisa Presleya.
- 1978 – Krystyna Chojnowska-Liskiewicz jako pierwsza kobieta opłynęła samotnie jachtem Ziemię.
- 1986:
- 1987 – Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków dopuściła do stosowania lek zwalczający wirusa HIV – AZT.
- 1990:
- 1991:
- 1992 – premiera filmu Nagi instynkt.
- 1993 – w zamachu bombowym IRA w angielskim Warrington zginęło dwoje dzieci, a ponad 50 osób zostało rannych.
- 1995 – sekta Aum Shinrikyō dokonała zamachu gazowego w tokijskim metrze; zginęło 12 osób, ponad 5,5 tysiąca zostało podtrutych.
- 1997 – do Iraku trafił pierwszy transport żywności w ramach programu "Ropa za żywność".
- 1998 – otwarto pierwszą autostradę łączącą afrykańskie wybrzeża Atlantyku i Oceanu Indyjskiego (między Walvis Bay w Namibii a Maputo w Mozambiku).
- 1999 – wszyscy obserwatorzy misji OBWE zostali wycofani z Kosowa po załamaniu się negocjacji jugosłowiańsko-albańskich w Paryżu.
- 2000 – papież Jan Paweł II odwiedził sanktuarium na Górze Nebo w Jordanii.
- 2003 – rozpoczęła się druga wojna w Zatoce Perskiej.
- 2004 – Chen Shui-bian wygrał po raz drugi wybory prezydenckie na Tajwanie.
- 2005 – na skoczni w Planicy norweski skoczek Bjørn Einar Romøren ustanowił rekord w długości skoku (239 m).
- 2006 – w północno-wschodnie wybrzeże Australii (Queensland) uderzył cyklon Larry. Najbardziej ucierpiało miasteczko Innifaill leżące niedaleko miasta Cairns; 22 osoby zostały ranne.
- 2007:
- 2008 – Yves Leterme został premierem Belgii.
- 2009:
[edytuj] Urodzili się
- 43 p.n.e. – Owidiusz, rzymski poeta (zm. 17)
- 1142 – Malcolm IV, król Szkocji (zm. 1165)
- 1680 – Emanuele d'Astorga, hiszpański kompozytor pochodzenia włoskiego (zm. 1757)
- 1725 – Abdulhamid I, sułtan Turcji (zm. 1789)
- 1737 – Buddha Yodfa Chulalok, król Tajlandii (zm. 1809)
- 1743 – Tymoteusz Gorzeński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (zm. 1825)
- 1770 – Friedrich Hölderlin, niemiecki poeta (zm. 1843)
- 1811 – Napoleon II Bonaparte, król Rzymu, książę Reichstadt, cesarz Francuzów (zm. 1832)
- 1828 – Henryk Ibsen, norweski dramaturg (zm. 1906)
- 1836 – Edward Poynter, brytyjski malarz (zm. 1919)
- 1877 – Stanisław Antoni Mueller, polski pisarz (zm. 1944)
- 1878 – Józef Jedlicz, polski pisarz, publicysta (zm. 1955)
- 1881 – Eugène Schueller, francuski chemik, założyciel L'Oréal (zm. 1957)
- 1882 – René Coty, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1962)
- 1890 – Beniamino Gigli, włoski śpiewak operowy (tenor) (zm. 1957)
- 1890 – Anna Wałek-Czernecka, botanik, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (zm. 1978)
- 1891 – Edmund Goulding, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1959)
- 1895 – August Emil Fieldorf, polski generał (zm. 1953)
- 1901 – Adam Vetulani, polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1976)
- 1902 – Antoni Piędel, polski żołnierz, więzień łagrów (zm. 2008)
- 1904:
- 1905 – Wiera Panowa, rosyjska pisarka (zm. 1973)
- 1908 – Sir Michael Redgrave, brytyjski aktor (zm. 1985)
- 1911 – Alfonso Garcia Robles, meksykański polityk, minister spraw zagranicznych, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
- 1912 – Janusz Paluszkiewicz, polski aktor (zm. 1990)
- 1915 – Światosław Richter, rosyjski pianista (zm. 1997)
- 1916 – Pierre Messmer, francuski polityk (zm. 2007)
- 1920:
- 1922:
- 1923 – Stanisław Nalaskowski, polski pedagog (zm. 2007)
- 1924 – Jozef Króner, słowacki aktor (zm. 1998)
- 1925:
- 1927 – Bogusław Stachura, polski generał dywizji MO, szef Służby Bezpieczeństwa PRL (zm. 2008)
- 1930 – Ludwik Pak, polski aktor (zm. 1988)
- 1932 – Ryszard Kotys, polski aktor
- 1933:
- 1934 – Frank Capra Jr, amerykański producent filmowy (zm. 2007)
- 1937:
- 1939 – Brian Mulroney, kanadyjski polityk, premier Kanady
- 1941 – Jerzy Duda-Gracz, polski malarz (zm. 2004)
- 1943 – Jaime Chávarri, hiszpański reżyser filmowy
- 1945 – Gabriela Andersen-Schiess, szwajcarska lekkoatletka
- 1946:
- 1947:
- 1948 – Marek Bahdaj, polski pisarz, scenarzysta filmowy
- 1949 – Josip Bozanić, chorwacki duchowny katolicki, arcybiskup Zagrzebia, kardynał
- 1950:
- 1951:
- 1954 – Christoph Ransmayr, austriacki pisarz
- 1957 – Spike Lee, amerykański reżyser filmowy
- 1958 – Holly Hunter, amerykańska aktorka
- 1961 – Jesper Olsen, duński piłkarz
- 1963:
- 1964 – Natacha Atlas, belgijska piosenkarka
- 1965 – Tomasz Kożuchowski, polski perkusista zespołów: Tilt, Armia
- 1969:
- 1971 – Agnieszka Krukówna, polska aktorka
- 1972:
- 1974 – Andrzej Pilipiuk, polski pisarz
- 1975:
- 1976:
- 1977 – Poli, hiszpański piłkarz
- 1979:
- 1980:
- 1982 – Tomasz Kuszczak, polski piłkarz, bramkarz
- 1983 – Michael Cassidy, amerykański aktor
- 1984 – Fernando Torres, hiszpański piłkarz
- 1986 – Rok Benkovič, słoweński skoczek narciarski
- 1988 – Jakub Gierszał, polski aktor młodego pokolenia
- 1992 – Lara Arruabarrena-Vecino, hiszpańska tenisistka
- 1993 – Sloane Stephens, amerykańska tenisistka
- 1239 – Hermann von Salza, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. ok. 1179)
- 1390 – Aleksy III Komnen, cesarz Trapezuntu (ur. 1338)
- 1393 – Jan Nepomucen, święty, czeski duchowny katolicki, kanonik (ur. 1350)
- 1413 – Henryk IV Lancaster, król Anglii (ur. 1367)
- 1440 – Zygmunt Kiejstutowicz, wielki książę litewski (ur. po 1350)
- 1568 – Albrecht Hohenzollern, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1490)
- 1582 – Augustyn Mieleski-Rotundus, litewski pisarz, historyk Litwy (ur. ok. 1520)
- 1619 – Maciej Habsburg, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, król Wegier i Czech (ur. 1557)
- 1673 – Augustyn Kordecki, polski zakonnik, paulin, przeor klasztoru na Jasnej Górze (ur. 1603)
- 1728 – Kamil Tallard, marszałek Francji (ur. 1652)
- 1816 – Maria I, królowa Portugalii (ur. 1734)
- 1828 – (lub 28 marca) Tymon Zaborowski, polski poeta (ur. 1799)
- 1835 – Aaron Halle-Wolfssohn, niemiecki Żyd, pisarz (ur. 1754)
- 1857 – Pierre-Armand Dufrénoy, francuski geolog i mineralog, inżynier górniczy (ur. 1792)
- 1874 – Hans Christian Lumbye, duński kompozytor (ur. 1810)
- 1875 – January Suchodolski, polski malarz (ur. 1797)
- 1879 – Karol Drzewiecki, polski pisarz (ur. 1805)
- 1894 – Lajos Kossuth, węgierski działacz niepodległościowy (ur. 1802)
- 1925 – George Curzon, brytyjski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1859)
- 1928 – Tadeusz Browicz, polski lekarz, anatomopatolog (ur. 1847)
- 1929:
- 1934 – Emma Waldeck-Pyrmont, królowa Holandii, żona Wilhelma III (ur. 1858)
- 1940 – Alf Liczmański, gdański działacz polonijny, harcmistrz (ur. 1904)
- 1956 – Wilhelm Miklas, austriacki polityk, prezydent Austrii (ur. 1872)
- 1962 – Charles Wright Mills, amerykański socjolog (ur. 1916)
- 1968 – Carl Theodor Dreyer, duński reżyser filmowy (ur. 1889)
- 1975 – Jakub Burbon, książę Segowii i Andegawenii, legitymistyczny pretendent do tronu Francji (ur. 1908)
- 1990 – Lew Jaszyn, radziecki bramkarz, laureat Złotej Piłki
- 1991 – Jan Alfred Szczepański, polski pisarz, publicysta, krytyk teatralny i filmowy, alpinista (ur. 1902)
- 1993:
- 1998 – Maciej Słomczyński, polski pisarz, tłumacz (ur. 1920)
- 2002 – Andrzej "Ibis" Wróblewski, polski dziennikarz, krytyk, publicysta (ur. 1922)
- 2004:
- 2006:
- 2006 – Gene Scott, amerykański tenisista (ur. 1937)
- 2007 – Marcin Kudej, polski profesor zwyczajny nauk prawnych, konstytucjonalista (ur. 1943)
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011 – Augustyn Januszewicz, polski duchowny katolicki, franciszkanin, biskup, misjonarz (ur. 1930)
Przypisy
