21 Batalion Czołgów Lekkich

21 Batalion Czołgów Lekkich
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1939
Tradycje
Rodowód	Sformowany przez 12 Batalion Pancerny
Dowódcy
Pierwszy	mjr Jerzy Łucki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Podporządkowanie	W dyspozycji NW
Rodzaj wojsk	Broń pancerna
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

Renault-R-35 -czołg podstawowy batalionu

21 Batalion Czołgów Lekkich – pododdział pancerny Wojska Polskiego II RP.

Zmobilizowany 3 września przez 12 Batalion Pancerny w Łucku jako oddział dyspozycyjny Naczelnego Dowództwa. Został wyposażony w sprowadzone do polski 20 lipca 1939 roku czołgi Renault R-35.

Działania wojenne

Będąc w dyspozycji Naczelnego Wodza (NW) nie brał udziału w pierwszej fazie walk. W sztabie NW zadecydowano o wzmocnieniu Armii Małopolska 21 batalionem. 14 września batalion wykonał przemarsz z Kiwerc do Dubna, gdzie załadowano go na pociąg. Z powodu zniszczenia linii kolejowej batalion dotarł tylko do stacji Radziwiłłów. Stamtąd, po wielokrotnej zmianie przydziałów, skierowany został 15 września, rozkazem Naczelnego Dowództwa do obrony tzw. rumuńskiego przedmościa.

Batalion przybył do nakazanego rejonu 17 września. O godz. 3.00 przejechano przez Stanisławów i w godzinę później zorganizował biwak w lesie Klubowce na trasie Tyśmienica — Niżniów. O 11.30 dowódca batalionu, mjr Jerzy Łucki, dowiedział się o sowieckiej agresji na Polskę. Kilka godzin później, na rozkaz Naczelnego Dowództwa, oddział wyruszył w drogę do granicy polsko-rumuńskiej. Batalion granicę przekroczył w Kutach 18 września o godzinie 15.00 (mając na stanie 34 czołgi).

16 września dowódca plutonu czołgów zapasowych por. Marian Fijałkowski otrzymał rozkaz maszerowania razem z kompanią techniczno-gospodarczą. Z uwagi na to że w kolumnie maszerowały stare i wysłużone "Berliety", kompania pozostawała w tyle.

17 września z polecenia gen. dyw. Władysława Sikorskiego, pluton por. Fijałkowskiego wzmocnił swymi czołgami obronę mostów (drogowego i kolejowego) na Dniestrze w Niżniowie zabezpieczanych przed Rosjanami przez kompanię piechoty Obrony Narodowej ze Stanisławowa.

20 września, już w Rumunii, czołgi zapasowe dołączyły do sił głównych batalionu.

2 czołgi z batalionu do 21 września osłaniały granicę z Rumunią w Kutach. Żaden z czołgów batalionu w Wojnie Obronnej 1939 nie oddał ani jednego strzału.

Obsada personalna batalionu

• dowódca — mjr Jerzy Łucki
• zastępca — kpt. Jan Okolski
• adiutant — por. Tadeusz Kraczkiewicz
• dowódca 1 kompanii — kpt. Józef Wasilewski
  • dowódca 1 plutonu — por. Mieczysław Panieczko
  • dowódca 2 plutonu — ppor. Bogusław Grudziński
  • dowódca 3 plutonu - ppor. Tomasz Kostuch
  • dowódca 4 plutonu — sierż. pchor. Wiktor Słabczyński
• dowódca 2 kompanii — por. Marian Kochanowski
  • dowódca 1 plutonu — por. rez. Józef Kostylek
  • dowódca 2 plutonu — sierż. pchor. Stanisław Janiszewski
  • dowódca 3 plutonu — ppor. rez. Wacław Kowalski
  • dowódca 4 plutonu - ppor rez. Janusz Kaliszewski
• dowódca 3 kompanii — kpt. Ryszard Orliński
  • dowódca 1 plutonu - por. Leszek Szczepański
  • dowódca 2 plutonu — sierż. pchor. Eugeniusz Hauck
  • dowódca 3 plutonu — sierż. pchor. Adam Ostromęcki
  • dowódca 4 plutonu — ppor. rez. Stanisław Kleniewski
• dowódca kompanii techniczno - gospodarczej — kpt. Jan Żurek
  • dowódca plutonu technicznego — por. Marian Fijałkowski
  • dowódca plutonu gospodarczego — ppor. rez. Eugeniusz Karniol

Bibliografia

• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07660-X. 
• Adam Jońca: Wrzesień 1939 : pojazdy Wojska Polskiego : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990. ISBN 83-206-0847-3. 
• Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1. 
• Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918 - 1947. Londyn: Zarząd Zrzeszenia Kół Oddziałowych Broni Pancernych, 1971.