21 Dywizja Pancerna (III Rzesza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
21 Dywizja Pancerna
21. Panzer-Division
21st Panzer Division logo.svg
Emblemat dywizji
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie 1941
Rozformowanie 1945
Dowódcy
Pierwszy gen. por. Karl Böttcher
Ostatni gen. por. Werner Marcks
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj wojsk wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład patrz tekst

21 Dywizja Pancerna (niem. 21. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kolumna 39 dywizjonu przeciwpancernego w Afryce (1942)
Feldmarsz. Rommel wizytuje we Francji 21 DPanc., załoga samobieżnego działa przeciwpancernego Marder

Dywizja została sformowana rozkazem z dnia 1 sierpnia 1941 r. z oddziałów 5 Dywizji Lekkiej oraz 5 pułku pancernego z 3 Dywizji Pancernej na terenie Libii w ramach Deutsches Afrika Korps.

Brała udział w walkach w Libii, pod koniec 1941 roku wzięła udział w walkach pod Tobrukiem. W 1942 r. uczestniczyła w drugiej bitwie pod El Alamein. Po zakończeniu bitwy wycofała się pod Trypolis, gdzie toczyła walki z atakującymi wojskami brytyjskimi. W lutym 1943 r. w została wycofana na teren Tunezji, gdzie brała udział w walkach w rejonie Tunisu. Pod koniec kwietnia 1943 roku część oddziałów dywizji ewakuowano na teren Francji, a pozostałe skapitulowały w maju 1943 roku przed wojskami amerykańskimi.

Rozkazem z dnia 15 czerwca 1943 r. z oddziałów które znajdujących się na terenie Francji utworzono 931 Brygadę Szybką (Schnellen Brigade 931), jako jednostkę artylerii. Następnie brygada ta została przeformowana ponownie w dywizję pancerną. W tym czasie wchodziła ona w skład odwodu Grupy Armii „D”. Wchodzące w jej skład oddziały szkoliły się i pełniły służbę garnizonową, w czerwcu 1944 roku stacjonowała w rejonie Caen.

W czerwcu 1944 r. po lądowaniu wojsk alianckich we Francji dywizja jako pierwsza niemiecka dywizja pancerna wzięła udział w walkach w Normandii. Walczyła m.in. pod Falaise, gdzie poniosła znaczne straty i praktycznie przestała istnieć. Jej resztki wycofały się do Lotaryngii. Tam we wrześniu 1944 r. została odtworzona z 112 Brygady Pancernej (112. Panzer-Brigade) i brała udział w walkach do grudnia 1944 roku. Następnie została przerzucona do Zagłębia Saary w rejon Weißenburga, gdzie walczyła przeciwko atakującym wojskom amerykańskim.

Pod koniec stycznia 1945 r. została przerzucona na front wschodni w celu stworzenia linii obronnej na Odrze i weszła w skład 4 Armii Pancernej. W dniach 4–11 lutego brała udział w próbie likwidacji przyczółka radzieckiego pod Kostrzyniem. Następnie została przerzucona na Śląsk w rejon Jagodzina, skąd pod naporem wojsk radzieckich wycofała się na linię rzeki Nysy Łużyckiej. Po rozpoczęciu operacji łużyckiej broniła linii Nysy Łużyckiej a następnie wzięła udział w bitwie pod Budziszynem. Pod koniec kwietnia 1945 r. została rozbita na południe od Budziszyna.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

po odtworzeniu

Skład[edytuj | edytuj kod]

1942[edytuj | edytuj kod]

  • 5 pułk pancerny (Panzer-Regiment 5)
  • 104 pułk strzelców (Schützen Regiment 104)
  • 20 batalion motocyklowy (Kradschützen-Bataillon 20)
  • 155 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 155)
  • 3 batalion rozpoznawczy (Aufklärungs-Abteilung 3)
  • 39 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 39)
  • 200 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 200)

1943 (Tunezja)[edytuj | edytuj kod]

  • 5 pułk pancerny (Panzer-Regiment 5)
  • 104 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 104)
  • 47 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 47)
  • 155 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 155)
  • 580 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 580)
  • 609 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak Artillerie-Abteilung 609)
  • 200 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 200)
  • 220 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 220)

1944 (odtworzona)[edytuj | edytuj kod]

  • 100 pułk pancerny (Panzer-Regiment 100)
  • 125 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 125)
  • 192 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 192)
  • 155 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 155)
  • 21 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 21)
  • 305 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 305)
  • 200 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 200)
  • 220 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 220)

1945 (Front wschodni)[edytuj | edytuj kod]

  • 22 pułk pancerny (Panzer-Regiment 22), dowódca – ppłk Wolf
  • 125 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 125), dowódca – płk von Luck
  • 192 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 192), dowódca – mjr Schyros
  • 155 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 155), dowódca – mjr Tannenberg
  • 21 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 21)
  • 305 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 305)
  • 200 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 200)
  • 220 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 220)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 83-86209-67-4.
  • Chris Bishop: Niemieckie wojska pancerne w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2009. ISBN 9788311113916.
  • Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06556-7.
  • Jacek Solarz: Afryka 1942. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 2000. ISBN 83-72190-86-0.
Wikimedia Commons