21 listopada jest 325. (w latach przestępnych 326.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 40 dni.
- Imieniny obchodzą: Albert, Elwira, Gelazja, Gelazy, Heliodor, Janusz, Kadok, Konrad, Kolumban, Maria, Regina, Rufus, Twardosław i Wiesław
- Międzynarodowe:
- Polska:
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[5][6] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
Pierwszy lot balonem (1783) na rysunku z końca
XIX wieku
- 235 – Anteros został wybrany na papieża.
- 533 – Opublikowano Instytucje Justyniana, podręcznik prawa rzymskiego będący częścią Kodeksu Justyniana.
- 1325 – Książę twerski Dymitr Twerski zamordował w stolicy Wielkiej Ordy księcia moskiewskiego Jerzego Moskiewskiego, mszcząc się za śmierć swego ojca Michała Twerskiego.
- 1344 – Położono kamień węgielny pod budowę katedry św. Wita w Pradze.
- 1472 – Wielki książę moskiewski Iwan III Srogi ożenił się z księżniczką bizantyńską Zofią Paleolog.
- 1620 – Statek Mayflower z pierwszymi kolonistami angielskimi (tzw. pielgrzymami) dotarł do wybrzeży Ameryki Północnej.
- 1699 – Podpisano traktat preobrażeński – antyszwedzki sojusz Rosji, Saksonii i Danii, uzupełniony w następnym roku porozumieniami Saksonii i Danii z Brandenburgią.
- 1759 – Wojna siedmioletnia: miażdżące zwycięstwo wojsk austriackich nad wojskami pruskimi w bitwie pod Maxen.
- 1783 – Nad Paryżem Jean-François Pilâtre de Rozier i markiz François Laurent d'Arlandes odbyli pierwszy swobodny lot balonem.
- 1789 – Karolina Północna jako 12. stan dołączyła do Unii.
- 1806 – Napoleon Bonaparte wydał dekret berliński o blokadzie kontynentalnej.
- 1831:
- 1848 – We Francji została uchwalona konstytucja II Republiki.
- 1849 – Upadło antywęgierskie powstanie na Słowacji.
- 1868 – W Wiedniu założono Zgromadzenie Córek Bożej Miłości.
- 1898 – Po wystąpieniu Salwadoru rozpadła się Republika Środkowoamerykańska.
- 1902 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Wiedeńskie kobietki z muzyką Franza Lehára.
- 1916:
- 1917 – Rząd Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej wystosował notę do ambasadorów i posłów państw biorących udział w I wojnie światowej, wzywającą do rozpoczęcia rokowań pokojowych.
- 1918 – Powstały Estońskie Siły Powietrzne.
- 1920 – Irlandzka Armia Republikańska (IRA) wykonała egzekucję na 14 agentach tajnej służby brytyjskiej (tzw. krwawa niedziela).
- 1927 – W Columbine Mine w amerykańskim stanie Kolorado policja dokonała masakry strajkujących górników ogniem karabinów maszynowych.
- 1931:
- 1932 – W Finlandii zdelegalizowano skrajnie prawicowy Ruch Lapua.
- 1933 – 15 (spośród 20) osób na pokładzie zginęło pod Charkowem w katastrofie samolotu K-7.
- 1934 – 17-letnia Ella Fitzgerald po raz pierwszy wystąpiła na scenie.
- 1937 – W Leningradzie odbyła się premiera V symfonii Dymitra Szostakowicza.
- 1941 – Front wschodni: rozpoczęła się bitwa o Rostów nad Donem.
- 1942 – Otwarto Autostradę Alaskańską.
- 1943 – Skandalizujący amerykański reporter Drew Pearson ujawnił incydent spoliczkowania przez gen. George’a Pattona 2 żołnierzy hospitalizowanych w szpitalu polowym, których oskarżył o symulowanie i tchórzostwo podczas letniej inwazji aliantów na Sycylię.
- 1944:
- 1945 – W Teatrze Wielkim w Moskwie odbyła się premiera baletu Kopciuszek z muzyką Siergieja Prokofjewa.
- 1946:
- 1953 – Zdemaskowano oszustwo naukowe Człowiek z Piltdown.
- 1954 – W Singapurze została założona Partia Akcji Ludowej (PAP).
- 1959 – 24 osoby zginęły, a 3 zostały ranne w katastrofie należącego do linii lotniczych Ariana Afghan Airlines samolotu Douglas DC-4, który rozbił się krótko po starcie z Bejrutu.
- 1960 – Program Mercury: nieudana próba wystrzelenia rakiety Mercury-Redstone 1.
- 1962 – Założono miasto Arad w Izraelu.
- 1964:
- 1965:
- 1970 – Hafiz al-Assad został premierem Syrii.
- 1974 – Terroryści z IRA zdetonowali bomby w dwóch pubach w Birmingham. Zginęło 19 osób, a 180 zostało rannych.
- 1976 – Premiera amerykańskiego filmu Rocky w reżyserii Johna Gilberta Avildsena.
- 1979 – Tłum demonstrantów spalił amerykańską ambasadę w Islamabadzie.
- 1980 – W Las Vegas 87 osób zginęło, a ponad 650 zostało rannych w wyniku pożaru MGM Grand Hotel.
- 1985:
- 1990:
- 1991:
- 1995:
- 1996 – 33 osoby zginęły, a 70 zostało rannych w wyniku wybuchu gazu w San Juan na Portoryko.
- 1999 – Benedykt Menni, Tomasz z Cori i 10 męczenników hiszpańskich zostali kanonizowani przez papieża Jana Pawła II.
- 2002:
- 2004:
- 2005:
- 2006:
- Australijski pływak Ian Thorpe ogłosił zakończenie kariery sportowej.
- Minister przemysłu Libanu Pierre Amin Dżemajel zginął w zamachu na przedmieściach Bejrutu.
- We Francji międzynarodowe konsorcjum podpisało porozumienie o budowie eksperymentalnego reaktora termojądrowego ITER.
- W Nepalu podpisano porozumienie kończące dziesięcioletnią wojnę domową.
- 2008 – W stoczni w fińskim Turku zwodowano największy pasażerski statek świata MS Oasis of the Seas.
- 2010 – Urzędujący prezydent Blaise Compaoré po raz czwarty wygrał wybory prezydenckie w Burkina Faso.
Urodzili się [edytuj]
- 1643 – René-Robert Cavelier de La Salle, francuski podróżnik, badacz Ameryki Północnej (zm. 1687)
- 1694 – Voltaire, francuski pisarz, filozof (zm. 1778)
- 1768 – Friedrich Schleiermacher, niemiecki teolog, filozof (zm. 1834)
- 1818 – Lewis Morgan, amerykański antropolog, historyk (zm. 1881)
- 1829 – Théophane Vénard, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1861)
- 1851 – Désiré-Joseph Mercier, belgijski duchowny katolicki, kardynał, filozof, teolog, arcybiskup Mechelen (zm. 1926)
- 1852 – Francisco Tárrega, hiszpański gitarzysta, kompozytor (zm. 1909)
- 1854 – Benedykt XV, papież (zm. 1922)
- 1867 – Władimir Ipatjew, rosyjski chemik (zm. 1952)
- 1868 – Stanisław Krygowski, polski prawnik, adwokat, działacz turystyczny, turysta górski i fotografik (zm. 1944)
- 1869 – Stanisław Silberstein, polski przemysłowiec pochodzenia żydowskiego, kupiec, działacz gospodarczy, społeczny, oświatowy, polityczny, filantrop (zm. 1942)
- 1870:
- 1873 – Tytus Filipowicz, polski polityk, dyplomata, publicysta (zm. 1953)
- 1876 – Marian Lalewicz, polski architekt (zm. 1944)
- 1880 – Mikołaj Majewski, polski dowódca wojskowy, generał brygady (zm. 1944)
- 1893 – Władysław Strzemiński, polski malarz (zm. 1952)
- 1894 – Friedrich Hossbach, niemiecki narodowy socjalista, adiutant Adolfa Hitlera (zm. 1980)
- 1898 – René Magritte, belgijski malarz (zm. 1967)
- 1900 – Emanuel Ringelblum, polski historyk, polityk, założyciel Oneg Szabat, uczestnik powstania w getcie warszawskim (zm. 1944)
- 1902:
- 1904 – Coleman Hawkins, amerykański saksofonista jazzowy (zm. 1969)
- 1905 – Tatiana Łukaszewicz, rosyjska reżyserka filmowa (zm. 1972)
- 1907 – Marian Mięsowicz, polski fizyk, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (zm. 1992)
- 1908 – Józef Szaflarski, polski geograf polski, profesor (zm. 1989)
- 1909 – Charles Frend, angielski reżyser filmowy (zm. 1977)
- 1912:
- 1913:
- 1914:
- 1919 – Paul Bogart, amerykański reżyser filmowy
- 1920 – Stan Musial, amerykański baseballista pochodzenia polskiego (zm. 2013)
- 1922 – María Casarès, francuska aktorka pochodzenia hiszpańskiego (zm. 1996)
- 1924:
- 1925:
- Adam Pawlikowski, polski dziennikarz, aktor, muzykolog (zm. 1976)
- Aleksander Bystry, polski duchowny katolicki, teolog, naukowiec, publicysta (zm. 2003)
- José Carlos Bauer, brazylijski piłkarz (zm. 2007)
- Veljko Kadijević, jugosłowiański generał, polityk, minister obrony narodowej
- 1926:
- 1929:
- 1930:
- 1931:
- 1932 - Arkadiusz Waloch, polski malarz
- 1933:
- 1935 – Michael Chapman, amerykański operator filmowy, aktor i reżyser
- 1937:
- 1941:
- 1944:
- 1945:
- 1948:
- John Bundrick, amerykański muzyk zespołu Free
- Józef Gajewski, polski polityk, samorządowiec, prezydent Suwałk (zm. 2010)
- Michał Lonstar, polski muzyk country
- Alphonse Mouzon, amerykański perkusista jazzowy, członek zespołu Weather Report
- Jacek Natanson, polski pisarz, dziennikarz
- Michel Sulaiman, libański generał, polityk, 12. prezydent Libanu
- 1950 – Maciej Karpiński, polski pisarz, scenarzysta filmowy
- 1951 – Vlasta Parkanová, czeska polityk
- 1952:
- 1953 – Jan Skrzek, polski muzyk bluesowy
- 1955 – Cedric Maxwell, amerykański koszykarz
- 1956:
- 1957 – Ewa Pobłocka, polska pianistka
- 1959 – Rickson Gracie, brazylijski zawodnik brazylijskiego jiu-jitsu i MMA
- 1960:
- 1962:
- 1963:
- 1964 – Hanna Piotrowska, polska aktorka
- 1965:
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Sebastian Chmara, polski lekkoatleta, dziesięcioboista, komentator lekkoatletyki w TVP Sport, żołnierz w stopniu starszego sierżanta
- 1972:
- 1973 – Inés Sastre, hiszpańska aktorka
- 1974 – Eric Ericson, szwedzki aktor
- 1975:
- 1976 – Todd Lodwick, amerykański narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Olav Magne Dønnem, norweski skoczek narciarski
- 1981:
- 1983 – Daniela Iraschko, austriacka skoczkini narciarska
- 1984:
- 1985:
- 1986 – Xavier Torres Buigues, hiszpański piłkarz
- 1988:
- 1989:
- 1992 – Conor Maynard, brytyjski piosenkarz
- 496 – Gelazjusz I, papież (ur. ?)
- 1150 – Garcia IV Odnowiciel, król Nawarry (ur. 1110)
- 1325 – Jerzy Moskiewski, książę moskiewski (ur. ?)
- 1555 – Georgius Agricola, niemiecki mineralog (ur. 1494)
- 1579 – Thomas Gresham, angielski finansista (ur. ok. 1519)
- 1652 – Jan Brożek, polski duchowny katolicki, matematyk, astronom, rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1585)
- 1675 – Jerzy Wilhelm legnicki, książę brzesko-legnicko-wołowski (ur. 1660)
- 1695 – Henry Purcell, angielski kompozytor (ur. 1659)
- 1728 – Fiodor Apraksin, rosyjski admirał (ur. 1661)
- 1775 – John Hill, brytyjski pisarz (ur. 1716)
- 1782 – Jacques de Vaucanson, francuski wynalazca (ur. 1709)
- 1790 – Karol Stanisław Radziwiłł, książę, miecznik wielki litewski, wojewoda wileński, marszałek Sejmu I Rzeczypospolitej (ur. 1734)
- 1811 – Heinrich von Kleist, niemiecki pisarz (ur. 1777)
- 1830:
- 1844:
- 1861 – Henri Lacordaire, francuski dominikanin (ur. 1802)
- 1863 – Józef Piotrowski, polski polityk, członek Rządu Narodowego, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1835)
- 1870 – Karel Jaromír Erben, czeski etnograf, historyk, pisarz (ur. 1811)
- 1874 – Marià Fortuny, kataloński malarz, grafik (ur. 1838)
- 1875 – Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof (ur. 1828)
- 1899 – Garret Augustus Hobart, amerykański polityk, 24. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1844)
- 1902 – Franciszka Siedliska, błogosławiona, polska zakonnica, założycielka nazaretanek (ur. 1842)
- 1907 – Paula Modersohn-Becker, niemiecka malarka (ur. 1876)
- 1916
- 1918 – Jurek Bitschan, polski obrońca Lwowa (ur. 1904)
- 1919 – Wasyl Czumak, ukraiński poeta (ur. 1901)
- 1922 – Ricardo Flores Magón, meksykański działacz anarchistyczny (ur. 1874)
- 1924 – Florence Kling Harding, pierwsza dama Stanów Zjednoczonych, żona 29. prezydenta Stanów Zjednoczonych Warrena Gamaliela Hardinga (ur. 1860)
- 1926 – Jan Stefan Stoiński, polski ekonomista, polityk, minister aprowizacji (ur. 1884)
- 1938 – Leopold Godowski, amerykański pianista, kompozytor pochodzenia polskiego (ur. 1870)
- 1942 – Leopold Berchtold, austriacki polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (ur. 1863)
- 1945:
- 1952 – Henriette Roland Holst, holenderska pisarka (ur. 1869)
- 1953:
- 1954 – Karol Rathaus, polski kompozytor (ur. 1895)
- 1955 – Jerzy Paramonow, polski przestępca (ur. 1931)
- 1959:
- 1962 – Władysław Pobóg-Malinowski, polski historyk, publicysta (ur. 1899)
- 1963 – Robert Stroud, amerykański więzień, znany jako „Ptasznik z Alcatraz” (ur. 1890)
- 1965 – Stanisław Strugarek, polski dziennikarz radiowy (ur. 1911)
- 1966 – Władysław Bortnowski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji, dowódca Armii Pomorze (ur. 1891)
- 1969 – Edward Mutesa, ugandyjski polityk, król Bugandy, prezydent Ugandy (ur. 1924)
- 1970:
- 1972 – Tadeusz Danilewicz, polski dowódca wojskowy, żołnierz Armii Krajowej, podpułkownik, komendant główny Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (ur. 1895)
- 1974 – Frank Martin, szwajcarski kompozytor (ur. 1890)
- 1975 – Gunnar Gunnarsson, islandzki pisarz (ur. 1889)
- 1976:
- 1978 – Ryszard Otello, polski duchowny luterański, historyk (ur. 1951)
- 1986:
- 1987 – Lech Lorentowicz, polski reżyser filmowy (ur. 1923)
- 1991 – Daniel Mann, amerykański reżyser filmowy (ur. 1912)
- 1993:
- 1995 – Peter Grant, brytyjski menedżer zespołów: The Yardbirds, Led Zeppelin i Bad Company (ur. 1935)
- 1996 – Abdus Salam, pakistański fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1926)
- 1998 – Tadeusz Paciorkiewicz, polski kompozytor, organista, pedagog (ur. 1916)
- 1999 – Quentin Crisp, angielski pisarz, aktor (ur. 1908)
- 2000:
- 2001 – Salahuddin, król Malezji (ur. 1928)
- 2004 – Wanda Węsław-Idzińska, polska aktorka (ur. 1925)
- 2005 – Alfred Anderson, szkocki żołnierz, weteran I wojny światowej (ur. 1896)
- 2006:
- 2007:
- 2008 – Krystyna Broda, polska polityk, samorządowiec (ur. 1951)
- 2009:
- 2011 – Anne McCaffrey, amerykańska pisarka science fiction (ur. 1926)
- 2012:
Przypisy