Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
21 marca jest 80. (w latach przestępnych 81.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 285 dni.
- imieniny obchodzą: Benedykta, Filemon, Filemona, Klemencja, Lubomir, Ludomir, Ludomira, Marzanna, Mikołaj, Pafnucy i Serapion.
- pierwszy dzień wiosny,
- święto pogańskie – Jare Święto, Ostara
- Jordania, Liban, Syria – Dzień Matki
- Meksyk – Dzień Benito Juáreza
- Namibia – Święto Niepodległości
- międzynarodowe:
- Polska – Dzień Wierzby (rozpoczyna Miesiąc Sadzenia Wierzb [do 22 kwietnia]; święto ustanowione w latach 90. przez dawne Radomsko-Kieleckie Towarzystwo Przyrodnicze, obecnie Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody; z biegiem lat "Dzień" przekształcił się w "Miesiąc")[5]
- RPA – Dzień Praw Człowieka
- Tunezja – Dzień Młodzieży
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[6][7]:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 717 – majordom Karol Młot pokonał w bitwie pod Vinchy armię neustrijską.
- 1098 – Robert z Molesme założył zakon cysterski.
- 1349 – w niemieckim Erfurcie dokonano masakry około 900 Żydów oskarżonych o wywołanie epidemii tzw. czarnej śmierci.
- 1421 – wojna stuletnia: zwycięstwo wojsk francusko-szkockich nad angielskimi w bitwie pod Baugé.
- 1496 – odsłonięto pomnik Bartolomeo Colleoniego w Wenecji.
- 1556 – arcybiskup Canterbury Thomas Cranmer został spalony na stosie.
- 1684 – włoski astronom Giovanni Cassini odkrył księżyce Saturna: Dione i Tetydę.
- 1788 – Nowy Orlean został zniszczony przez pożar.
- 1799 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo austriackie w bitwie pod Ostrach.
- 1804 – we Francji przyjęto Kodeks Napoleona.
- 1849 – armia piemoncka dowodzona przez generała Wojciecha Chrzanowskiego została pobita w bitwie pod Mortarą przez austriacką armię Josepha Radetzky'ego.
- 1857 – w wyniku trzęsienia ziemi w Tokio zginęło 107 tysięcy osób.
- 1866 – w wiedeńskim Carlstheater odbyła się premiera operetki Lekka kawaleria Franza von Suppégo.
- 1871 – Otto von Bismarck został kanclerzem Cesarstwa Niemieckiego.
- 1882 – została założona Giełda Papierów Wartościowych w Chicago.
- 1913 – Francisco Bertrand został prezydentem Haiti.
- 1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się niemiecka ofensywa na froncie zachodnim.
- 1919 – komuniści przejęli władzę na Węgrzech. Powstała Węgierska Republika Rad.
- 1933 – decyzją Heinricha Himmlera został założony pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny Dachau.
- 1935 – Persja zmieniła nazwę na Iran.
- 1940 – Paul Reynaud został premierem Francji.
- 1943 – nieudana próba zamachu na Adolfa Hitlera na wystawie zdobycznego sprzętu wojskowego w Berlinie.
- 1952 – wykonano ostatni wyrok śmierci w Holandii.
- 1953 – Antonín Zápotocký został prezydentem Czechosłowacji.
- 1956 – odbyła się 28. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1960 – w Sharpeville w RPA doszło do antyrządowych wystąpień ludności kolorowej, w wyniku których zginęło ok. 70 osób.
- 1963:
- w odległości 106,76 mln km od Ziemi utracono łączność z radziecką sondą marsjańską Mars 1.
- zamknięto więzienie Alcatraz na wyspie pod San Francisco.
- 1964:
- 1965 – została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Ranger 9.
- 1968 – izraelscy komandosi zaatakowali bazy OWP w Jordanii. W walkach zginęło 150 Arabów i 20 żołnierzy izraelskich (operacja "Inferno").
- 1970:
- 1973 – maltański parlament przyjął uchwałę o utworzeniu linii lotniczych Air Malta.
- 1981 – dokonano oblotu niemieckiego samolotu pasażersko-transportowego Dornier Do 228.
- 1985 – ponad 20 czarnoskórych demonstrantów zostało zabitych w Langa (RPA) w 25. rocznicę masakry w Sharpeville.
- 1990:
- 1993 – w Rosji Borys Jelcyn wprowadził rządy prezydenckie.
- 1994 – odbyła się 66. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1997 – 3 osoby zginęły, 49 zostało rannych w zamachu bombowym na kawiarnię w Tel Awiwie.
- 1998 – papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Nigerii.
- 1999:
- 2000:
- 2002 – król Maroka Muhammad VI ożenił się z Salmą Bennani.
- 2003 – II wojna w Zatoce Perskiej: w nocy z 20/21 marca dwie sekcje jednostki specjalnej GROM wsparły działania sojuszników w irackim porcie Umm-Kasr, zapobiegając wysadzeniu urządzeń portowych.
- 2005:
- parlament Islandii przyznał obywatelstwo byłemu mistrzowi świata Bobby'emu Fischerowi, poszukiwanemu przez USA za rozegranie meczu w Jugosławii podczas obowiązywania sankcji.
- w stolicy indiańskiego rezerwatu Red Lake w stanie Minnesota, 16-letni szaleniec zastrzelił 9 osób, kilkanaście ranił, po czym popełnił samobójstwo. Do większości zabójstw doszło na terenie szkoły.
- 2006 – prezydent Turkmenistanu Saparmurat Nijazow oświadczył, że kto trzykrotnie przeczyta jego dzieło Ruhnamę, ten trafi do nieba.
- 2008 – bułgarski parlament ratyfikował Traktat lizboński.
- 2009 – na Słowacji odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Najwięcej głosów zdobyli: urzędujący prezydent Ivan Gašparovič i Iveta Radičová.
[edytuj] Urodzili się
- 927 – Taizu, cesarz Chin (zm. 976)
- 1685 – Jan Sebastian Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1750)
- 1736 – Claude Nicolas Ledoux, francuski architekt (zm. 1806)
- 1763 – Jean Paul, niemiecki pisarz (zm. 1825)
- 1768 – Jean Baptiste Joseph Fourier, francuski matematyk (zm. 1830)
- 1794 – Poul Martin Møller, duński poeta (zm. 1838)
- 1799 – Franciszek Kowalski, polski poeta, powstaniec listopadowy (zm. 1862)
- 1806 – Benito Juárez, meksykański polityk, prezydent Meksyku (zm. 1872)
- 1809 – Jules Favre, francuski polityk, prawnik (zm. 1880)
- 1839 – Modest Musorgski, rosyjski kompozytor (zm. 1881)
- 1857 – Alice Henry, australijska dziennikarka, aktywistka, sufrażystka, rzeczniczka praw kobiet (zm. 1943)
- 1867 – Florenz Ziegfeld, amerykański producent teatralny (zm. 1932)
- 1875 – Władysław Wróblewski, polski prawnik, premier Rady Regencyjnej, minister (zm. 1951)
- 1876 – John Tewksbury, amerykański lekkoatleta (zm. 1968)
- 1880 – Władysław Przanowski, polski pedagog, twórca systemu nauczania prac ręcznych w polskich szkołach, założyciel i dyrektor Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie (zm. 1937)
- 1887:
- 1889:
- 1898 – Janusz Groszkowski, polski radiotechnik i elektronik, polityk, prezes PAN, poseł na Sejm PRL (zm. 1984)
- 1901 – Jerzy Marr, polski aktor (zm. 1962)
- 1902 – Son House, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1988)
- 1904 – Nikos Skalkottas, grecki kompozytor (zm. 1949)
- 1908 – Janina Macierzewska, polska pisarka (zm. 1998)
- 1909 – Zdzisław Skowroński, polski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1969)
- 1910:
- 1911 – Stanisław Strugarek, polski dziennikarz radiowy (zm. 1965)
- 1912 – Józef Kurpas, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1992)
- 1913 – Stanisław Pyrtek, błogosławiony, polski duchowny katolicki, rozstrzelany pod męczennik, Berezweczem (zm. 1942)
- 1919 – Józef Kulesza, polski polityk, wicepremier (zm. 1985)
- 1920 – John Hammersley, brytyjski matematyk (zm. 2004)
- 1921 – Jair da Rosa Pinto, brazylijski piłkarz (zm. 2005)
- 1922 – Russ Meyer, amerykański reżyser (zm. 2004)
- 1923 – Shri Mataji Nirmala Devi, indyjska doktor filozofii i medycyny, twórca religii Sahaja Yoga (zm. 2011)
- 1925:
- 1926 – André Delvaux, belgijski reżyser filmowy (zm. 2002)
- 1927:
- 1928:
- 1932:
- 1935:
- 1936 – Marek Stachowski, polski kompozytor, pedagog (zm. 2004)
- 1937 – David Cunliffe-Lister, brytyjski polityk, członek Izby Lordów (zm. 2006)
- 1938 – Luigi Tenco, włoski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów (zm. 1967)
- 1940 – Solomon Burke, amerykański piosenkarz (zm. 2010)
- 1942:
- 1943 – François Patriat, francuski polityk
- 1944 – Pedro Pietri, portorykański dramaturg, poeta (zm. 2004)
- 1946:
- 1949:
- 1950:
- 1951 – Barbara Dziekan, polska aktorka
- 1954 – Piotr Oleś, polski artysta fotografik
- 1955:
- 1956 – Joanna Ładyńska, polska aktorka (zm. 2008)
- 1957:
- 1958 – Gary Oldman, brytyjski aktor
- 1959 – Zygmunt Wrzodak, polski związkowiec, polityk
- 1960:
- 1961:
- 1962:
- 1963:
- 1965– Chen Longcan, chiński tenisista stołowy
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Maureen Drake, kanadyjska tenisistka
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976 – Duilio Davino, meksykański piłkarz
- 1978:
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1985 – Ahsha Rolle, amerykańska tenisistka
- 1986 – Max Farenthide, polski DJ, producent muzyczny
- 1987 – Jurij Riazanow, rosyjski gimnastyk (zm. 2009)
- 1990 – Mandy Capristo, wokalistka tria Monrose
- 1992:
- 235 – Aleksander Sewer, cesarz rzymski (ur. 208)
- 547 – Benedykt z Nursji, święty, włoski zakonnik, założyciel zakonu benedyktynów, pustelnik (ur. ok. 480)
- 1063 – Rycheza Lotaryńska, pierwsza polska królowa, żona Mieszka II (ur. ok. 996)
- 1076 – Robert I Burgundzki, książę Burgundii (ur. 1011)
- 1556 – Thomas Cranmer, arcybiskup Canterbury (ur. 1489)
- 1617 – Pocahontas, północnoamerykańska Indianka (ur. 1595)
- 1656 – James Ussher, anglikański arcybiskup (ur. 1581)
- 1747 – Dymitr Pawłucki, rosyjski podróżnik polskiego pochodzenia, zdobywca i badacz Czukotki (ur. ?)
- 1795 – Honoriusz III, książę Monako (ur. 1720)
- 1858 – Benedykta Cambiagio Frassinelli, błogosławiona, włoska zakonnica, urszulanka (ur. 1791)
- 1885 – Leonard Rettel, polski pisarz, poeta, tłumacz, belwederczyk i powstaniec listopadowy, działacz Wielkiej Emigracji (ur. 1811)
- 1898 – Klemens Junosza, polski pisarz, felietonista (ur. 1849)
- 1910 – Nadar, francuski rysownik, fotograf, dziennikarz, karykaturzysta, pasjonat baloniarstwa (ur. 1820)
- 1931 – Zygmunt Puławski, polski pilot, konstruktor lotniczy (ur. 1901)
- 1936 – Aleksandr Głazunow, rosyjski kompozytor i pedagog (ur. 1865)
- 1939 – Adolf Martens, polski budowniczy (ur. 1875)
- 1953 – Franciszek Bujak, polski historyk, minister (ur. 1875)
- 1957 – Charles Kay Ogden, brytyjski pisarz, lingwista (ur. 1889)
- 1958 – Jan Rabanowski, polski elektryk, polityk, członek PKWN, minister komunikacji (ur. 1907)
- 1973 – Antoni Szałowski, polski kompozytor (ur. 1907)
- 1974 – Michał Tyszkiewicz, polski ziemianin, dyplomata, autor tekstów piosenek (ur. 1903)
- 1980 – Walenty Badylak, polski żołnierz AK oraz Kedywu (ur. 1904)
- 1985:
- 1996 – Tadeusz Maklakiewicz, polski kompozytor, pedagog, działacz muzyczny, prawnik (ur. 1922)
- 2001 – Anna Micińska, polska historyk literatury, krytyk literacki, eseistka, edytor (ur. 1939)
- 2004:
- 2005 – Mirosław Skurzewski, polski dziennikarz sportowy (ur. 1934)
- 2006:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
Przypisy
