24 lutego jest 55. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 310 (w latach przestępnych 311) dni. W latach przestępnych dzień ten jest powtarzany.
- Imieniny obchodzą: Bogurad, Borzygniew, Ermegarda, Flawian, Irmegarda, Jan, Józefa, Julian, Lucjusz, Łucjusz, Maciej, Marek, Modest, Montan, Sergiusz i Wieledrog.
- Estonia – Święto Niepodległości
- Meksyk – Dzień Flagi
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Bitwa pod Małogoszczem (1863)
- 1188 – Biskupstwo pomorskie w Kamieniu uzyskało papieską bullę protekcyjną.
- 1272 – Książę Władysław Opolski nadał prawa miejskie osadzie Żory.
- 1343 – Król Kazimierz Wielki zawarł sojusz z książętami zachodniopomorskimi z linii wołogoskiej: Bogusławem V, Barnimem IV i Warcisławem V.
- 1388 – Na prośbę braci widawskich, Mikołaja, Piotra, Michała i Jakuba, król Władysław II Jagiełło wydał przywilej na lokację miasta Widawy.
- 1397 – W Radzyniu Chełmińskim został zawarty antykrzyżacki Związek Jaszczurczy.
- 1529 – Wskutek wichury zawalił się 50-metrowy drewniany hełm na wieży kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu.
- 1768 – Został podpisany traktat warszawski.
- 1818 – W Pałacu Radziwiłłów w Warszawie (obecnie Pałac Prezydencki) odbył się pierwszy publiczny koncert 8-letniego Fryderyka Chopina.
- 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Białołęką.
- 1833 – Zainaugurował działalność Teatr Wielki w Warszawie.
- 1846 – Jan Tyssowski został dyktatorem powstania krakowskiego.
- 1863 – Powstanie styczniowe: przegrane przez powstańców bitwy pod Małogoszczem i Dobrą.
- 1904 – Uruchomiono komunikację tramwajową w Gubinie.
- 1905 – Rewolucja 1905: w Warszawie miała miejsce pierwsza akcja zbrojna bojowców PPS.
- 1925 – Prasa warszawska rozpoczęła drukowanie programu pierwszej polskiej stacji nadawczej.
- 1928 – Wydane zostało rozporządzenie prezydenta RP o utworzeniu Biblioteki Narodowej.
- 1933 – Premiera filmu Każdemu wolno kochać w reżyserii Mieczysława Krawicza i Janusza Warneckiego.
- 1934 – Premiera filmu Pieśniarz Warszawy w reżyserii Michała Waszyńskiego.
- 1940 – Nieznani sprawcy zamordowali niemieckiego burmistrza Legionowa, w odwecie za co hitlerowcy rozstrzelali 2 dni później w Palmirach 190 mieszkańców miasta i okolic.
- 1943 – W odwecie za pomoc udzieloną podającemu się za żydowskiego uciekiniera agentowi Gestapo, oddział SS aresztował 14 mieszkańców wsi Paulinów koło Sokołowa Podlaskiego. 9 zostało rozstrzelanych na miejscu, 2 zginęło w Treblince, a pozostali zostali zabrani do prac przy kopaniu okopów i tam zamordowani.
- 1947 – Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym zakończył się proces członków okupacyjnych władz Warszawy.
- 1949 – Została powołana Komisja Bezpieczeństwa KC PZPR.
- 1953 – W więzieniu mokotowskim został powieszony po sfingowanym procesie gen. August Emil Fieldorf ps. "Nil".
- 1954:
- 1960 – Został wycofany ze służby niszczyciel ORP Burza.
- 1967 – Premiera filmu Chudy i inni w reżyserii Henryka Kluby.
- 1985 – Zainaugurował działalność Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem.
- 1988 – Rada Państwa ratyfikowała Konwencję wiedeńską o ruchu drogowym.
- 1990 – Powołano Urząd Antymonopolowy (od 1996 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
- 1995 – W Instytucie Badań Jądrowych w Otwocku-Świerku wyłączono pierwszy polski badawczy reaktor jądrowy EWA.
- 1998 – Podczas niezgodnej z przepisami penetracji nieużywanego wyrobiska w KWK „Niwka-Modrzejów” w Sosnowcu, w pozbawionej tlenu atmosferze zginęło 6 ratowników górniczych.
- 2004 – Papież Jan Paweł II ustanowił metropolię łódzką oraz diecezję bydgoską i świdnicką.
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 303 – Cesarz rzymski Dioklecjan wydał edykt zakazujący praktyk religii chrześcijańskiej.
- 1303 – I wojna o niepodległość Szkocji: zwycięstwo szkockich powstańców nad wojskiem angielskim w bitwie pod Roslin.
- 1386 – Król Neapolu i Węgier Karol III został otruty z polecenia Elżbiety Bośniaczki.
- 1389 – Szwedzka opozycja wspierana przez wojska duńsko-norweskie zwyciężyła pod Falköping nad oddziałami niemieckimi króla Szwecji Albrechta Meklemburskiego, który dostał się do niewoli.
- 1510 – Wojna ligi z Cambrai przeciwko Wenecji: papież Juliusz II zawarł pokój z Republiką Wenecką i zdjął z niej ekskomunikę.
- 1525 – V wojna włoska: decydujące zwycięstwo wojsk habsburskich nad francuskimi w bitwie pod Pawią.
- 1527 – Ferdynand I koronował się w Pradze na króla Czech.
- 1530 – Papież Klemens VII koronował w Bolonii Karola V na cesarza rzymsko-niemieckiego.
- 1538 – Zawarto tajny układ w Wielkim Waradynie pomiędzy rywalami do korony węgierskiej – królem Niemiec Ferdynandem Habsburgiem i Janem Zápolyą. Na jego mocy Zápolya został uznany za dożywotniego władcę Węgier, w zamian za zapewnienie Habsburgom następstwa tronu.
- 1582 – Papież Grzegorz XIII wydał bullę Inter gravissimas, wprowadzającą kalendarz gregoriański.
- 1607 – Premiera opery Orfeusz Claudio Monteverdiego na dworze Gonzagów w Mantui. Według krytyków jest to właściwa data narodzin opery.
- 1739 – Zwycięstwo armii Nadir Szacha nad Mogołami w bitwie pod Karnalem.
- 1711 – W Londynie odbyła się premiera pierwszej wersji opery Rinaldo Georga Friedricha Händla.
- 1777 – Piotr III i Maria I wstąpili na tron Portugalii.
- 1792 – Papież Pius VI skierował do carycy Katarzyny II podziękowanie w którym nazwał ją heroiną stulecia i sławił jej podboje. Wśród nich wymienił I rozbiór Polski.
- 1821 – W Rzymie odbyła się premiera opery Matilde di Shabran Gioacchino Rossiniego.
- 1824 – Cesarz Brazylii Piotr I ogłosił konstytucję znacznie zwiększającą swoją władzę.
- 1848 – W wyniku rewolucji lutowej abdykował król Francji Ludwik Filip I.
- 1860 – Carl Christian Hall został po raz drugi premierem Danii.
- 1863:
- 1868 – Andrew Johnson jako pierwszy amerykański prezydent został postawiony przez Izbę Reprezentantów w stan oskarżenia w procedurze impeachmentu.
- 1873 – W Kalkucie uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego.
- 1876 – W Chrstianii (obecnie Oslo) odbyła się premiera dramatu Peer Gynt Henrika Ibsena.
- 1881 – Rosja i Chiny zawarły w Sankt Petersburgu układ ustanawiający wspólną granicę w rejonie rzeki Ili.
- 1886 – Thomas Alva Edison ożenił się z Miną Miller.
- 1891 – Brazylijski parlament uchwalił republikańską konstytucję.
- 1905 – Zakończono drążenie najdłuższego wówczas kolejowego Tunelu Simplońskiego w Szwajcarii.
- 1910 – Założono szwedzki klub piłkarski Malmö FF.
- 1912 – Wojna włosko-turecka: w starciu pod Bejrutem krążowniki Giuseppe Garibaldi i Francesco Ferruccio zatopiły turecki okręt obrony wybrzeża Avni Illah i torpedowiec Ankara.
- 1916 – Victor Thorn został premierem Luksemburga.
- 1918 – Estonia ogłosiła niepodległość (od Rosji).
- 1920 – Adolf Hitler przedstawił w Monachium 25-punktowy program NSDAP.
- 1921 – W Rydze został podpisany polsko-sowiecki układ o repatriacji zakładników, jeńców cywilnych i wojennych, osób internowanych, uchodźców i emigrantów.
- 1930 – Otwarto Port lotniczy Hawana.
- 1931 – SS Niemen jako pierwszy polski statek handlowy przepłynął równik.
- 1938 – Do sprzedaży trafiły pierwsze szczoteczki do zębów z nylonowym włosiem.
- 1942:
- Radziecki okręt podwodny zatopił na Morzu Czarnym statek Struma z żydowskimi uchodźcami z Rumunii; zginęło 778 osób, ocalała jedna.
- Rozpoczęła nadawanie rozgłośnia Głos Ameryki (w języku niemieckim).
- 1943 – W zamachu bombowym na peronie berlińskiej kolejki miejskiej S-Bahn, przeprowadzonym przez pododdział „Zagra-lin” Organizacji Spejalnych Akcji Bojowych AK zginęło 36 osób, a 78 zostało rannych.
- 1944 – Gen. Edelmiro Julián Farrell został prezydentem Argentyny.
- 1945 – Wojna na Pacyfiku: w nocy z 23/24 lutego na Tokio spadły pierwsze amerykańskie bomby zapalające, niszcząc około 2 km² powierzchni miasta.
- 1946 – Juan Perón wygrał wybory prezydenckie w Argentynie.
- 1949:
- Amerykańska rakieta Bumper 5 wzniosła się na rekordową wysokość 400 km przy prędkości 2300 m/s.
- Na greckiej wyspie Rodos podpisano izraelsko-egipskie porozumienie o zawieszeniu broni w czasie I wojny izraelsko-arabskiej.
- 1955:
- 1957 – Reprezentacja Malty w piłce nożnej w swym pierwszym oficjalnym meczu przegrała w mieście Gżira z Austrią 2:3.
- 1961 – Otwarto Port lotniczy Paryż-Orly.
- 1966 – Prezydent Ghany Kwame Nkrumah został obalony w bezkrwawym zamachu stanu. Jego miejsce zajął Joseph Ankrah.
- 1969 – NASA wystrzeliła sondę marsjańską Mariner 6.
- 1975 – Ukazał się album Physical Graffiti grupy Led Zeppelin.
- 1976 – Została uchwalona nowa konstytucja Kuby.
- 1979 – Rozpoczął się konflikt zbrojny między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym.
- 1980 – W Izraelu została wprowadzona nowa waluta – szekel.
- 1981:
- 1989 – Na pokładzie Boeinga 747 linii United Airlines, lecącego z Hawajów na Nową Zelandię, doszło do dekompresji, w wyniku czego zginęło 9 osób, a 38 zostało rannych.
- 1990 – Opozycyjny Sąjūdis wygrał wybory parlamentarne w Litewskiej SRR.
- 1991 – I wojna w Zatoce Perskiej: wojska koalicji antyirackiej rozpoczęły ofensywę lądową.
- 1994 – Rząd syryjski przyznał wizy wyjazdowe wszystkim pozostałym w kraju Żydom (około 1000 osób).
- 1998 – W japońskim Nagano zakończyły się XVIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie.
- 1999 – W katastrofie lotu China Southwest Airlines 4509 w chińskim Wenzhou zginęło 61 osób.
- 2000 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę apostolską w Egipcie i na Synaju.
- 2002 – W amerykańskim Salt Lake City zakończyły się XIX Zimowe Igrzyska Olimpijskie.
- 2003 – Oskarżany o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciw ludzkości serbski ultranacjonalista Vojislav Šešelj oddał się w ręce Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii w Hadze.
- 2004 – Prezydent Rosji Władimir Putin zdymisjonował rząd Michaiła Kasjanowa.
- 2005:
- Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Rosja pogwałciła w Czeczenii zapisane w europejskiej konwencji praw człowieka prawo do życia, dopuszczając się tortur i zabójstw.
- W związku z poważnymi problemami z oddychaniem papież Jan Paweł II został ponownie hospitalizowany. Wieczorem przeszedł zabieg tracheotomii w znieczuleniu ogólnym.
- 2006:
- 2008:
- 2011:
Urodzili się [edytuj]
- 1103 – Toba, cesarz Japonii (zm. 1156)
- 1463 – Giovanni Pico della Mirandola, włoski teolog i filozof, humanista (zm. 1494)
- 1500 – Karol V Habsburg, cesarz niemiecki (zm. 1558)
- 1557 – Maciej Habsburg, cesarz Austrii (zm. 1619)
- 1595 – Maciej Kazimierz Sarbiewski, SI, polski poeta neołaciński (zm. 1640)
- 1663/1664 (zob. kwestia daty rocznej) – Thomas Newcomen, angielski wynalazca (zm. 1729)
- 1709 – Jacques de Vaucanson, francuski inżynier i wynalazca (zm. 1782)
- 1786 – Wilhelm Grimm, niemiecki filolog, zbieracz baśni i podań ludowych (zm. 1859)
- 1826 – Małgorzata Flesch, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1908)
- 1837 – Rosalía de Castro, hiszpańska poetka (zm. 1885)
- 1842 – Arrigo Boito, włoski kompozytor, librecista, poeta i pisarz (zm. 1918)
- 1884 – Sydney Middleton, australijski rugbysta i wioślarz, medalista olimpijski (zm. 1945)
- 1885:
- 1898 – Kurt Tank, niemiecki inżynier, konstruktor lotniczy (zm. 1983)
- 1911 – Włodzimierz Reczek, polski działacz sportowy, prawnik (zm. 2004)
- 1912 – Zofia Chądzyńska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2003)
- 1918 – Edward Kisiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki (zm. 1993)
- 1920 – Jan Zakrzewski, polski dziennikarz, korespondent zagraniczny (zm. 2007)
- 1921 – Patricia Kirkwood, brytyjska aktorka (zm. 2007)
- 1922:
- 1923 – Tadeusz Gołębiewski, polski biotechnolog, piwowar, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2010)
- 1925 – Nancy Leeds, rosyjska arystokratka (zm. 2006)
- 1926 – Nikola Karaklajić, serbski szachista (zm. 2008)
- 1929 – Zdzisław Beksiński, polski malarz i fotografik (zm. 2005)
- 1930 – Zdzisław Rurarz, polski polityk, dyplomata, ambasador (zm. 2007)
- 1931:
- Jerzy Altkorn, polski ekonomista, rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (zm. 2004)
- Józef Browarski, polski piłkarz (zm. 2008)
- Dominic Chianese, amerykański aktor
- Janusz Kaczmarski, polski malarz, pedagog, profesor (zm. 2009)
- Uri Orlev, izraelski pisarz, tłumacz
- Lew Worobjow, radziecki kosmonauta (zm. 2010)
- 1932 – Michel Legrand, francuski kompozytor, pianista
- 1933 – David Newman, amerykański muzyk, saksofonista (zm. 2009)
- 1934:
- 1936 – Władysław Kowalski, polski aktor
- 1938 – James Farentino, amerykański aktor (zm. 2012)
- 1940:
- 1942
- 1943 – Christo Prodanow, bułgarski alpinista, himalaista (zm. 1984)
- 1944 – Ivica Račan, chorwacki polityk, premier Chorwacji (zm. 2007)
- 1945 – Barry Bostwick, amerykański aktor
- 1947:
- 1949:
- 1951 – Leon Charewicz, polski aktor
- 1952 – Jadwiga Rappé, polska śpiewaczka klasyczna
- 1953 – Marek Król, polski dziennikarz
- 1954:
- 1955:
- 1961:
- 1963 – Mike Vernon, kanadyjski bramkarz hokejowy
- 1964:
- 1965 – Alessandro Gassman, włoski aktor, reżyser filmowy
- 1966:
- 1968 – Mitch Hedberg, amerykański komik (zm. 2005)
- 1970:
- 1971 – Pedro de la Rosa, hiszpański kierowca wyścigowy
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1979:
- 1980 – Marek Cichy, polski reżyser filmowy
- 1981:
- 1982:
- 1983:
- 1984:
- 1985 – Ołeksandr Jacenko, ukraiński piłkarz
- 1986 – Wojtek Wolski, polski hokeista
- 1989 – Ken Pisi, samoański rugbysta
- 1992 – Peter Frenette, amerykański skoczek narciarski
- 1994 - Jessica Pegula, amerykańska tenisistka
- 616 – Aethelbert z Kentu, król Kentu, jeden z ośmiu znanych z imienia hegemonów heptarchii anglo-saskiej (ur. ok. 552)
- 1386 – Karol III z Durazzo, król Neapolu i Węgier (ur. 1345)
- 1704 – Marc-Antoine Charpentier, francuski kompozytor (ur. 1643)
- 1777 – Józef I Reformator, król Portugalii (ur. 1714)
- 1810 – Henry Cavendish, brytyjski chemik i fizyk (ur. 1731)
- 1815 – Robert Fulton, amerykański budowniczy statków wodnych (ur. 1765)
- 1849 – Wacław Michał Zaleski, polski poeta, badacz folkloru (ur. 1799)
- 1856 – Nikołaj Łobaczewski, rosyjski matematyk (ur. 1792)
- 1876 – Joseph Jenkins Roberts, liberyjski polityk, prezydent Liberii (ur. 1809)
- 1925 – Hjalmar Branting, szwedzki polityk, premier Szwecji, laureat Nagrody Nobla (ur. 1860)
- 1935 – Abram Rundstein, właściciel drukarni w Łodzi, żydowskiego pochodzenia, społecznik, działacz oświatowy (ur. 1869)
- 1939 – Władysław Seyda, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1863)
- 1940 – Ascensión Nicol Goni, hiszpańska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1868)
- 1941 – Emil Zegadłowicz, polski poeta i prozaik (ur. 1888)
- 1942 – Czesław Tański, polski malarz, konstruktor lotniczy, pionier i popularyzator lotnictwa w Polsce (ur. 1862)
- 1953:
- 1967 – Franz Waxman, amerykański kompozytor muzyki filmowej (ur. 1906)
- 1975:
- 1979 – Jan Otčenášek, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1924)
- 1984 – Lech Bądkowski, polski pisarz, dziennikarz, działacz kaszubski (ur. 1920)
- 1985 – Jerzy Kreczmar, polski reżyser i teoretyk teatru, pedagog, aktor (ur. 1902)
- 1990 – Alessandro Pertini, włoski polityk (ur. 1896)
- 1993 – Bobby Moore, angielski piłkarz (ur. 1941)
- 2000 – Franciszek Kamiński, polski generał, działacz ruchu ludowego (ur. 1902)
- 2001 – Claude Shannon, amerykański matematyk (ur. 1916)
- 2003 – Bolesław Dzierwa, polski duchowny katolicki, prezbiter, twórca i kustosz Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej (ur. 1926)
- 2005 – Hans-Jürgen Wischnewski, niemiecki polityk (ur. 1922)
- 2007:
- 2008 – Paul Frère, belgijski kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1917)
- 2009:
- 2011 – Suze Rotolo, amerykańska artystka (ur. 1943)
- 2012
- Remigiusz Kaszubski, polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista z zakresu prawa bankowego (ur. 1970)
- Anna Łękawa, polska poetka ludowa, malarka, działaczka na rzecz kultury ludowej (ur. 1911)
- 2013 – Dave Charlton, południowoafrykański kierowca wyścigowy (ur. 1936)
Przypisy
