26 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (26 dac) - pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego II RP.
Dywizjon został sformowany w okresie od sierpnia do grudnia 1937 roku, w garnizonie Skierniewice, jako organiczny pododdział artylerii 26 Dywizji Piechoty. Jednostką administracyjną i mobilizującą dla 26 dac był 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV. Pod względem wyszkolenia pododdział był podporządkowany dowódcy 4 Grupy Artylerii.
[edytuj] Działania bojowe
26 dac został zmobilizowany zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" w dniach 23-25 marca 1939 roku, w okresie zagrożenia, w grupie jednostek oznaczonych kolorem czarnym. Razem z dyonem został sformowany Pluton Taborowy Nr 26.
W kampanii wrześniowej walczył w składzie macierzystej dywizji (Armia "Poznań" i Armia "Pomorze").
Dywizjon przegrupował się transportem kolejowym w rejon Wągrowiec-Nakło. Tam przebywał do końca sierpnia 1939. 1 września będąc w składzie artylerii wsparcia ogólnego stał na stanowiskach w osłonie rubierzy od Noteci pod Nakłem przez Gołańcz do jezior Wągrowieckich. 2 września dywizjon ostrzeliwał kolumny niemieckie maszerujące północnym brzegiem Noteci na Bydgoszcz. W nocy z 3 na 4 września przeszedł na pozycję żnińską[1]. Od 6 września dywizjon maszerował przez Inowrocław do rejonu Żychlina. 12 września przegrupował się na Bzurę w kierunku przedmościa Sochaczew. Na zachód od miasta zajął SO wspólnie z III/26 pal. Tworzył grupę ogólnego działania ppłk. Suszyńskiego. W późnych godzinach wieczornych 13 września przeszedł do rejonu Gągolin Południowy i stamtąd wspierał natarcie 10 pp. Około 10:00, przy wsparciu sześciu baterii artylerii, 10 pułk piechoty przełamał obronę niemiecką i opanował Bednary. Kontratak niemiecki odbił jednak stację kolejową. Około południa, na rozkaz gen. Bortnowskiego, przerwano natarcie i wycofano oddziały 26 DP na zachodni brzeg Bzury. Do osłony artylerii dywizyjnej zgrupowanej w rejonie Sromów-Gągolin wyznaczono 18 pp, który utworzył redutę przeciwpancerną w rejonie Gągolin-Wici-Boczki. W ciągu następnych dwóch dni trwały walki obronne. 17 września przemieszane oddziały dywizji maszerowały ponosząc wielkie straty. Artyleria straciła prawie wszystkie konie w marszu i na przeprawach. Tylko małe grupy żołnierzy przedostały się do Puszczy Kampinoskiej i dalej do Modlina lub do Warszawy.
[edytuj] Obsada personalna
- dowódca - ppłk Kazimierz Korneliusz Kozicz
- adiutant - kpt. Wincenty Śliwiński
- oficer zwiadowczy - kpt. Feliks Wojciechowski
I bateria armat 105 mm
- dowódca - kpt. Franciszek Szmigiel
- oficer ogniowy - por. Władysław Hernas
- oficer zwiadowczy - ppor. Henryk Zakrzewski
- dowódca plutonu - st.ogn. Wojciech Pawłowski
- szef baterii - st.ogn. Jakub Łodyga
II bateria haubic 155 mm
- dowódca - kpt. Władysław Tymiński
- oficer ogniowy - por. Marian Nowakowski
- oficer zwiadowczy - ppor. Andrzej Doroszewski
- szef baterii - st.ogn. A. Gwiazdowski
-
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej. s. 388.
[edytuj] Bibliografia
- Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, Warszawa 1964, wyd. I, s. 138.
- Piotr Bauer i Bogusław Polak, Armia "Poznań" w wojnie obronnej 1939, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1983, ISBN 83-210-0385-0.
- Witold Jarno, Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Katedra Historii Polski Współczesnej, Wydawnictwo "Ibidem", Łódź 2001, ISBN 83-88679-10-4.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5.
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
II Rzeczpospolita
