26 Eskadra Towarzysząca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
26 Eskadra Towarzysząca
26 Eskadra obserwacyjna-symbol.JPG
Godło 26 Eskadry Towarzyszącej
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1934
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadała
Patron nie posiadała
Tradycje
Święto 15 maja[1]
Nadanie sztandaru nie posiadała
Dowódcy
Pierwszy kpt. obs. Władysław Bohuszewicz
Ostatni kpt. obs. Stanisław Rzepa
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Garnizon Kraków
Podporządkowanie II/2 Dywizjon Liniowy
II/2 Dywizjon Towarzyszący
Rodzaj wojsk Lotnictwo
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko[2]
Lublin R.XIII
LWS-3 Mewa

26 Eskadra Towarzyszącapododdział lotnictwa Wojska Polskiego.

26 Eskadra Towarzysząca została sformowana na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.dz. 2274/tjn. z dnia 30 sierpnia 1934 roku. Termin rozpoczęcia formowania eskadry został określony w tym rozkazie na dzień 15 września 1934 roku, lecz do organizacji jednostki przystąpiono dopiero 20 października 1934 roku na podstawie rozkazu dziennego dowódcy 2 Pułku Lotniczego nr 221/34[3].

Eskadra została zorganizowana na lotnisku Rakowice w Krakowie, na bazie plutonu towarzyszącego istniejącego przy I/2 Dywizjonie Liniowym. Początkowo w skład eskadry wchodziły trzy plutony po trzy samoloty towarzyszące Lublin R-XIIIC. Później został utworzony IV pluton, lecz nie osiągnął on gotowości ćwiczebnej. 26 Eskadra Towarzysząca razem z 24 Eskadrą Liniową utworzyła II/2 Dywizjon Liniowy[4].

Jesienią 1937 roku na bazie 26 Eskadry Towarzyszącej została sformowana 23 i 29 Eskadra Towarzysząca. Wszystkie trzy eskadry utworzyły II/2 Dywizjon Towarzyszący. Każda eskadra posiadała dwa plutony towarzyszące po trzy samoloty plus samolot dowódcy eskadry[5].

24 sierpnia 1939 roku została przeprowadzona mobilizacja eskadry, w wyniku której przyjęła ona organizację wojenną. Jednocześnie została rozformowana 29 Eskadra Towarzysząca, a jej personel, uzbrojenie i wyposażenie został wykorzystany do uzupełnienia pozostałych dwóch eskadr. Po zakończeniu mobilizacji jednostka została przemianowana na 23 Esdrę Obserwacyjną[6].

W kampanii wrześniowej eskadra walczyła w składzie lotnictwa Armii „Kraków” operując z lotnisk polowych położonych w miejscowościach Zarębice i Sosnowiec. Na uzbrojeniu eskadry znajdowało się siedem samolotów obserwacyjnych Lublin R-XIIID i dwa samoloty łącznikowe RWD-8. 12 września eskadra otrzymała dwa samoloty LWS-3 Mewa[7].

W dniu agresji sowieckiej wchodziła w skład lotnictwa Armii Karpaty w rejonie "przyczółka rumuńskiego". Zakończyła działania bojowe 17 września dwoma lotami rozpoznawczymi w rejon Lwowa. Jeden samolot wykonał lot łącznikowy. 18 września wobec nielotnej pogody i agresywnej postawy miejscowych Ukraińców dowódca eskadry kazał spalić pozostałe 4 samoloty i ewakuować się rzutem kołowym przez Kuty do Rumunii.

Personel eskadry[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy eskadry:

  • kpt. obs. Władysław Bohuszewicz (X 1934 - IX 1935)
  • kpt. pil. Kazimierz Jarzębiński (IX 1935 - X 1936)
  • kpt. pil. Jan Biały (X 1936 - X 1937)
  • por./kpt. pil. Stanisław Krzystyniak (X 1937 - XI 1938)
  • por./kpt. obs. Stanisław Rzepa (XI 1938 - IX 1939)

Personel eskadry we wrześniu 1939 roku

  • dowódca eskadry - kpt. obs. Stanisław Rzepa
I/26 pluton
  • dowódca I/26 plutonu - por. obs. Leon Wrzeszcz
  • szef mechaników - st. majster wojsk.Franciszek Kwadrans
  • ppor. pil. rez. Mieczysław Pietrzyk
  • st. sierż. pil. Adam Baran
  • kpr. pil. Franciszek Ciepiński
  • kpr. pil. Leon Kubarski
  • kpr. pil. Stefan Pliszke
  • kpr. pil. Michał Zarębowicz
  • por. obs. Aleksander Chełstowski
  • por. obs. Władysław Szymik † 2 września 1939[8]
  • ppor. obs. rez. Adam Mięciński
II/26 pluton
  • dowódca II/26 plutonu - por. obs. Stanisław Król
  • szef mechaników - mł. majster wojsk. Jan Makowski
  • ppor. pil. rez. Zygmunt Czyżowski[9]
  • kpr. pil. Andrzej Duda
  • kpr. pil. Józef Talaga
  • kpr. pil. Gerard Twardoch
  • por. obs. Jan Konikowski
  • por. obs. Jan Prażmowski
  • ppor. obs. rez. Mieczysław Łapa

Przypisy

  1. Święto 2 Pułku Lotniczego.
  2. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 1938 r. Nr 25, poz. 220). W skład Sił Zbrojnych II RP wchodziły wojska lądowe nazywane ówcześnie wojskiem i Marynarka Wojenna. Wojsko składało się z jednostek organizacyjnych wojska stałego i jednostek organizacyjnych Obrony Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza.
  3. Rafał Białkowski, Kosztowna pomyłka? ..., s. 91-92.
  4. Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, s. 186, 189.
  5. Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, s. 189.
  6. Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, s. 191-192.
  7. Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). s. 88.
  8. Por. obs. Władysław Szymik zestrzelony 2 września 1939 roku nad Chorzenicami został pochowany na cmentarzu parafialnym w Borownie koło Częstochowy.
  9. Ppor. pil. rez. Zygmunt Czyżowski został pochowany na cmentarzu w Mikołowie-Bujakowie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rafał Białkowski, Kosztowna pomyłka? Geneza lotnictwa towarzyszącego w Polsce, cz. 1, Lotnictwo Wojskowe. Magazyn Miłośników Lotnictwa Wojskowego, Cywilnego i Kosmonautyki Nr 2-3 (119-120), Magnum X Sp. z o.o., luty-marzec 2011, ISSN 1732-5323.
  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1982. ISBN 83-206-0281-5.
  • Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1989, ISBN 83-206-0760-4.