26 marca

26 marca jest 85. (w latach przestępnych 86.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 280 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	marzec 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
27	28	29	1	2	3	4
5	6	7	8	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19	20	21	22	23	24	25
26	27	28	29	30	31	1

Święta

• imieniny obchodzą: Bazyli, Dyzma, Emanuel, Emanuela, Eutychiusz, Feliks, Kwadrat, Larysa, Ludger, Manuela, Montan, Nicefor, Teodor, Teodozjusz, Teodozy i Tworzymir.
• Bangladesz – Święto Niepodległości
• Mali – Dzień Męczenników
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim:
  • Dzień Modlitw za Więźniów (ustanowiony na Konferencji Episkopatu Polski w 2009 w dniu wspomnienia Dobrego Łotra, patrona więźniów)
  • św. Dobry Łotr (św. Dyzma) – ukrzyżowany złoczyńca po prawej stronie Jezusa
  • św. Ludger (biskup)
  • św. Małgorzata Clitherow (jedna z Czterdziestu męczenników Anglii i Walii; wspomnienie również 25 marca)

Wydarzenia w Polsce

• 1790 – Sejm Czteroletni uchwalił tzw. podatek dochodowy dziesiątego grosza na utrzymanie armii, płacony z dóbr szlacheckich i w podwójnej wysokości z dóbr kościelnych.
• 1885 – początek rugów pruskich, do 1890 roku liczba wysiedlonych przekroczyła 30 000 osób
• 1905 – zamach bombowy bojowca PPS Stefana Aleksandra Okrzei na cyrkuł carskiej policji w Warszawie.
• 1908 – na ulice Warszawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 1936 – w Częstochowie policja zaatakowała demonstrację bezrobotnych, zabijając jedną osobę i raniąc kilka.
• 1943:
  • II wojna światowa: w Warszawie miała miejsce akcja pod Arsenałem zorganizowana przez Szare Szeregi.
  • w nocy z 26 na 27 oddział UPA dokonał masakry ponad 180 Polaków we wsi Lipniki na Wołyniu. Z rzezi został ocalony przez ojca 1,5-roczny Mirosław Hermaszewski.
• 1945:
  • oddziały 4. Frontu Ukraińskiego i 1. Czechosłowackiej Brygady Pancernej wyzwoliły Wodzisław Śląski .
  • Rząd Tymczasowy powołał Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
• 1956 – Telewizja Polska wyemitowała premierowe wydanie pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo.
• 1968 – premiera filmu Poradnik matrymonialny.
• 1977 – na konferencji prasowej poinformowano o powstaniu Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).
• 1982 – Sejm znowelizował Konstytucję PRL, ustanawiając Trybunał Konstytucyjny oraz Trybunał Stanu.
• 1990 – na antenie TVP Wrocław rozpoczęto emisję lokalnego serwisu informacyjnego Fakty.
• 2004:
  • doszło do rozłamu w Sojuszu Lewicy Demokratycznej. 26 byłych działaczy SLD i UP powołało nową partię – Socjaldemokrację Polską.
  • premier Leszek Miller zapowiedział, że 2 maja poda się do dymisji.
• 2007 – doszło do strzelaniny w Zakładzie Karnym Sieradz, w której zginęli trzej pabianiccy policjanci.
• 2011 – na skoczni w Zakopanem Adam Małysz zakończył karierę sportową.

Wydarzenia na świecie

Menachem Begin, Jimmy Carter oraz Anwar Sadat w Camp David – 1979

•   196 p.n.e. – Ptolemeusz V został w Memfis koronowany na faraona.
•   752 – Stefan II został papieżem.
• 1027 – papież Jan XIX koronował Konrada II na cesarza rzymskiego narodu niemieckiego.
• 1211 – Alfons II został królem Portugalii.
• 1226 – cesarz rzymsko-niemiecki Fryderyk II wydał Złotą Bullę z Rimini, w której nadał Krzyżakom prawo do wszystkich ziem, jakie zdobędą podczas misji w Prusach, uznał też siebie za seniora zakonu krzyżackiego i Polski, a także uniwersalnego władcę chrześcijańskiej Europy.
• 1267 – kanonizacja w Viterbo Jadwigi Śląskiej, patronki Polski i Śląska.
• 1467 – w Lhotce pod Rychnovem odbył się pierwszy synod gmin braci czeskich.
• 1511 – silne trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły na północnym wybrzeżu Adriatyku kilkanaście tysięcy osób.
• 1526 – zwolniony z hiszpańskiej niewoli król Franciszek I powrócił do Francji.
• 1636 – założono Uniwersytet w Utrechcie.
• 1640 – szwedzka królowa Krystyna Waza założyła Uniwersytet w Turku.
• 1791 – we Francji ogłoszono pierwszą definicję metra.
• 1799 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Legnago.
• 1812 – trzęsienie ziemi w wenezuelskim Caracas zabiło 15-20 tys. osób.
• 1830 – opublikowano Księgę Mormona.
• 1881 – Rumunia została ogłoszona monarchią, pierwszym królem został Karol I.
• 1913 – I wojna bałkańska: wojska bułgarskie zdobyły Adrianopol.
• 1914 – w Albanii ustanowiono Order Czarnego Orła.
• 1917 – I wojna światowa: klęska wojsk brytyjskich w I bitwie pod Gazą.
• 1918 – została przyjęta flaga stanowa Kentucky.
• 1931 – założono linie lotnicze Swissair.
• 1939 – ambasador RP w Berlinie Józef Lipski poinformował Joachima von Ribbentropa o odrzuceniu przez Polskę niemieckich żądań.
• 1941 – kampania śródziemnomorska: włoskie motorówki wybuchowe typu MTM ciężko uszkodziły w Zatoce Suda na Krecie brytyjski krążownik HMS York.
• 1944 – wojna na Pacyfiku: na północ od Palau, w wyniku eksplozji własnej torpedy zatonął amerykański okręt podwodny USS Tullibee; zginęło 79 spośród 80 członków załogi.
• 1945 – wojna na Pacyfiku: zakończyła się bitwa o Iwo Jimę.
• 1946 – podpisano układ o wycofaniu wojsk radzieckich z Iranu.
• 1956 – w ZSRR założono Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych.
• 1958:
  • odbyła się 30. ceremonia wręczenia Oscarów.
  • został wystrzelony amerykański satelita naukowy Explorer 3.
• 1967 – papież Paweł VI ogłosił encyklikę społeczną Populorum progressio.
• 1971 – Bangladesz proklamował niepodległość (od Pakistanu).
• 1976 – powstała Partia Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów (ELDR).
• 1979:
  • podpisano egipsko-izraelski układ pokojowy w Waszyngtonie.
  • w katastrofie wschodnioniemieckiego Iła-18D w stolicy Angoli Lusace zginęło wszystkich 10 osób na pokładzie.
• 1980 – założono międzynarodowe komercyjne przedsiębiorstwo zajmujące się transportem kosmicznym – Arianespace.
• 1982 – wmurowano kamień węgielny pod budowę Vietnam Veterans Memorial w Waszyngtonie.
• 1984 – królowa brytyjska Elżbieta II przybyła z wizytą do Jordanii.
• 1987:
  • politbiuro KC KPZR przyjęło przedstawioną przez Michaiła Gorbaczowa koncepcję radzieckiej polityki zagranicznej (tzw. Wspólny Europejski Dom).
  • Tunezja zerwała stosunki dyplomatyczne z Iranem zarzucając mu wspieranie terroryzmu na tunezyjskim terytorium.
• 1989 – w ZSRR odbyły się wybory deputowanych ludowych.
• 1990:
  • 11 czarnoskórych demonstrantów zostało zastrzelonych przez policję w Sebokang w RPA.
  • odbyła się 62. ceremonia wręczenia Oscarów.
• 1991:
  • utworzono południowoamerykańską strefę wolnego handlu Mercosur.
  • w wyniku zamachu stanu został obalony prezydent Mali Moussa Traoré.
• 1995 – zniesiono kontrolę na wewnętrznych granicach obszaru Schengen.
• 1997 – 39 członków sekty Heaven's Gate popełniło zbiorowe samobójstwo w Kalifornii.
• 1998 – Bill Clinton jako pierwszy prezydent USA złożył wizytę w RPA.
• 2000:
  • odbyła się 72. ceremonia wręczenia Oscarów.
  • Grecja (bez terytorium Athos) przystąpiła do układu z Schengen.
  • papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Bazylice Bożego Grobu w Jerozolimie oraz modlił się przy Ścianie Płaczu.
  • Władimir Putin wygrał w pierwszej turze wybory prezydenckie w Rosji.
• 2003 – w stanie Illinois spadł meteoryt Park Forest, wcześniej widoczny nad kilkoma stanami jako jasny bolid.
• 2006:
  • na Ukrainie odbyły się wybory parlamentarne.
  • w Szkocji wprowadzono zakaz palenia w restauracjach i barach.
• 2009:
  • premier Czech Mirek Topolánek podał się do dymisji.
  • u wybrzeży Somalii porwano statek Bow Asir z pięcioma Polakami na pokładzie.
• 2010 – koło wyspy Baengnyeong zatonęła storpedowana południowokoreańska korweta Cheonan. Zginęło 46 marynarzy.

Urodzili się

• 1808 – John William Ritchie, kanadyjski polityk, ojciec Konfederacji (zm. 1890)
• 1859 – Adolf Hurwitz, niemiecki matematyk (zm. 1919)
• 1867 – Stanisław Noakowski, polski architekt, malarz, rysownik, historyk sztuki (zm. 1928)
• 1868 – Fuad I, król Egiptu (zm. 1936)
• 1874:
  • Robert Frost, amerykański poeta (zm. 1963)
  • Oskar Nedbal, czeski kompozytor, skrzypek, dyrygent (zm. 1930)
• 1875 – Li Syng Man, koreański polityk, prezydent Południowej Korei (zm. 1965)
• 1876:
  • Józef Świętorzecki, polski generał (zm. 1936)
  • Wilhelm, książę Albanii (zm. 1945)
• 1881 – Guccio Gucci, założyciel włoskiego domu mody Gucci (zm. 1953)
• 1887 – Basil Dean, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1978)
• 1890 – Raymond Callemin, belgijski anarchista (zm. 1913)
• 1893 – Palmiro Togliatti, włoski polityk, przywódca Włoskiej Partii Komunistycznej (zm. 1964)
• 1895 – Eugeniusz Pławski, polski komandor (zm. 1972)
• 1896 – Rudolf Dassler, niemiecki przedsiębiorca, założyciel firmy Puma AG (zm. 1974)
• 1900 – Hermann Erich Bauer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, członek załogi obozu zagłady Sobibor (zm. 1980)
• 1903:
  • Emilio Fernández, meksykański reżyser filmowy, aktor (zm. 1986)
  • Anna Kowalska, polska pisarka (zm. 1969)
• 1904:
  • Hugon Hanke, polski polityk, premier rządu polskiego na uchodźstwie (zm. 1964)
  • Józef Nikodem Kłosowski, polski pisarz, publicysta (zm. 1959)
  • Ksenofon Zolotas, grecki polityk, premier Grecji (zm. 2004)
• 1906:
  • Witold Dederko, polski fotografik, współzałożyciel Związku Polskich Artystów Fotografików (zm. 1988)
  • Emanuel Szlechter, polski autor tekstów piosenek (zm. 1943)
• 1908:
  • Samuel Bronston, amerykański producent filmowy (zm. 1994)
  • Franz Stangl, austriacki działacz nazistowski, komendant obozów zagłady Treblinka i Sobibor (zm. 1971)
• 1908 – Hilde Krahwinkel Sperling, niemiecka tenisistka (zm. 1981)
• 1911:
  • Sir Bernard Katz, angielski biofizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2003)
  • Tennessee Williams, amerykański dramaturg (zm. 1983)
• 1913:
  • Paul Erdős, węgierski matematyk (zm. 1996)
  • Jacqueline de Romilly, francuska filolog klasyczna (zm. 2010)
• 1914 – William Westmoreland, amerykański generał (zm. 2005)
• 1916 – Christian Boehmer Anfinsen, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
• 1916 – Sterling Hayden, amerykański aktor (zm. 1986)
• 1917 – Rufus Thomas, amerykański muzyk (zm. 2001)
• 1919 – Strother Martin, amerykański aktor (zm. 1980)
• 1920 – Jerzy Pertek, polski pisarz, teoretyk literatury, tłumacz (zm. 1989)
• 1922 – Bengt af Kleen, szwedzki curler (zm. 2003)
• 1923 – Bohuslav Kučera, czeski prawnik, działacz państwowy, polityk, minister
• 1925:
  • Pierre Boulez, francuski kompozytor, dyrygent
  • Paul Verschuren, holenderski duchowny katolicki, biskup helsiński (zm. 2000)
  • Daniel Yanofsky, kanadyjski szachista (zm. 2000)
  • John Baptist Wu Cheng-chung, chiński duchowny katolicki, biskup Hongkongu, kardynał (zm. 2002)
• 1927 – Sara Zyskind (właściwie Sara Plager) – polska Żydówka, łodzianka, więźniarka Ghetto Litzmannstadt, przeżyła Holocaust, autorka 2 książek autobiograficznych: Skradzione lata i Światło w dolinie łez (zm. 1994 w Tel-Awiwie)
• 1928 – Jerzy Mańkowski, polski pisarz, krytyk teatralny (zm. 1979)
• 1930 – Gregory Corso, amerykański poeta (zm. 2001)
• 1931:
  • Kazimierz Głaz, polski malarz
  • Leonard Nimoy, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1933:
  • Tinto Brass, włoski reżyser filmowy
  • Mieczysław Künstler, polski sinolog (zm. 2007)
• 1934:
  • Alan Arkin, amerykański aktor
  • Jan Thomas, polski hokeista (zm. 2009)
• 1935 – Mahmud Abbas, palestyński polityk, przewodniczący Organizacji Wyzwolenia Palestyny, premier i prezydent Autonomii Palestyńskiej
• 1936:
  • Giora Feidman, argentyński muzyk
  • Mieczysław Święcicki, polski aktor, piosenkarz
• 1938 – Anthony James Leggett, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1940:
  • James Caan, amerykański aktor
  • Nancy Pelosi, amerykańska polityk
• 1941:
  • Andrzej Barszczyński, polski operator, reżyser filmowy
  • Richard Dawkins brytyjski zoolog, etolog, ewolucjonista
  • Lella Lombardi, włoska zawodniczka wyścigowa (zm. 1992)
  • Wojciech Młynarski, polski poeta, autor tekstów piosenek, piosenkarz, kompozytor
  • Miron Pomirski, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2009)
• 1942 – Erica Jong, amerykańska pisarka
• 1943 – Bob Woodward, amerykański dziennikarz
• 1944:
  • Igor Mitoraj, polski rzeźbiarz
  • Diana Ross, amerykańska piosenkarka
• 1945:
  • Zenon Laskowik, polski satyryk, aktor kabaretowy
  • Michaił Woronin, rosyjski gimnastyk (zm. 2004)
• 1946:
  • Johnny Crawford, amerykański aktor
  • Monika Niemczyk, polska aktorka
• 1948 – Steven Tyler, amerykański wokalista zespołu Aerosmith
• 1949:
  • Marek Dutkiewicz, polski pisarz, autor tekstów piosenek
  • Stefan Kuryłowicz, polski architekt, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 2011)
  • Patrick Süskind, niemiecki pisarz
• 1950:
  • Teddy Pendergrass, amerykański piosenkarz
  • Alan Silvestri, amerykański kompozytor muzyki filmowej
  • Martin Short, kanadyjski aktor
  • Ernest Thomas, amerykański aktor
• 1951 – Tadeusz Wrona, polski polityk, działacz samorządowy, prezydent Częstochowy
• 1952 – Didier Pironi, francuski kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1987)
• 1955 – Krzysztof Bauman, polski aktor
• 1956 – Jerzy Morka, tłumacz, autor, edytor
• 1957:
  • Oliver Hirschbiegel, niemiecki reżyser filmowy
  • Lubomir Lubenow, bułgarski kajakarz, kanadyjkarz
• 1958 – Elio de Angelis, włoski kierowca wyścigowy (zm. 1986)
• 1960:
  • Grzegorz Brzozowicz, polski dziennikarz muzyczny
  • Jennifer Grey, amerykańska aktorka
• 1961 – Agnieszka Kowalska, polska aktorka
• 1962 – John Stockton, amerykański koszykarz
• 1965 – Maciej Pawłowski, polski dyrygent, kompozytor
• 1966 – Shari Leibbrandt-Demmon, holenderska curlerka
• 1968:
  • Laurent Brochard, francuski kolarz
  • James Iha, amerykański gitarzysta zespołów: The Smashing Pumpkins i A Perfect Circle
• 1970 – Martin McDonagh, irlandzki dramatopisarz
• 1971:
  • Behzad Ghorbani, irański zoolog
  • Rennae Stubbs, australijska tenisistka
• 1972:
  • Naoko Kijimuta, japońska tenisistka
  • Leslie Mann, amerykańska aktorka
  • Pietro Rinaldi, włoski siatkarz
• 1973 – T.R. Knight, amerykański aktor
• 1974:
  • Irina Spîrlea, rumuńska tenisistka
  • Christina Surer, szwajcarska modelka, prezenterka telewizyjna
  • Taribo West, nigeryjski piłkarz
• 1976:
  • Joachim Alcine, haitański bokser
  • Amy Smart, amerykańska aktorka
• 1977:
  • Morgan De Sanctis, włoski piłkarz, bramkarz
  • Bianca Kajlich, amerykańska aktorka
• 1978 – Robert Krawczyk polski judoka
• 1979 – Hiromi Uehara, japońska pianistka jazzowa
• 1980:
  • Sérgio Paulinho, portugalski kolarz szosowy
  • Artem Udaczyn, ukraiński sztangista
  • Pati Yang, polska piosenkarka
• 1981 – Jay Sean, angielski piosenkarz
• 1982 – Mikel Arteta, hiszpański piłkarz
• 1985 – Keira Knightley, angielska aktorka
• 1986 – Emma Laine, fińska tenisistka
• 1987:
  • Steven Fletcher, szkocki piłkarz
  • Katarzyna Wysocka, polska siatkarka
• 1989 – Simon Kjær, duński piłkarz

Zmarli

•   922 – Al-Halladż, arabski mistyk, teolog, męczennik islamu (ur. 858)
• 1211 – Sancho I, król Portugalii (ur. 1154)
• 1350 – Alfons XI, król Kastylii i Leónu (ur. 1311)
• 1797 – James Hutton, szkocki geolog (ur. 1726)
• 1827 – Ludwig van Beethoven, niemiecki kompozytor (ur. 1770)
• 1881 – Florian Ceynowa, kaszubski działacz narodowy, lekarz, badacz folkloru i języka kaszubskiego (ur. 1817)
• 1892 – Walt Whitman, amerykański poeta (ur. 1819)
• 1902 – Cecil Rhodes, brytyjski polityk (ur. 1853)
• 1923 – Sarah Bernhardt, francuska aktorka (ur. 1844)
• 1929 – Katharine Lee Bates, amerykańska poetka (ur. 1859)
• 1945 – David Lloyd George, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1863)
• 1947 – Helena Romer-Ochenkowska, polska pisarka, działaczka społeczna (ur. 1878)
• 1959:
  • Raymond Chandler, amerykański pisarz (ur. 1888)
  • Montserrat Grases, hiszpańska kandydatka na ołtarze (ur. 1941)
• 1969 – John Kennedy Toole, amerykański pisarz (ur. 1937)
• 1973:
  • Sir Noël Coward, angielski dramaturg, kompozytor, aktor, scenarzysta filmowy (ur. 1899)
  • Gustaw Konstanty Żebrowski, polski wojskowy, oficer NSZ (ur. 1896)
  • Leon Manteuffel-Szoege, polski chirurg, twórca polskiej szkoły chirurgii klatki piersiowej i serca (ur. 1904)
• 1976 – Lin Yutang, chiński pisarz (ur. 1895)
• 1980 – Stanisław Stampf'l, polski pisarz (ur. 1919)
• 1981 – Ludwik Szumlewski, polski działacz sportowy, dziennikarz (ur. 1901)
• 1983 – Stanisław Jakiel, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1910)
• 1984 – Ahmed Sékou Touré, gwinejski polityk, prezydent Gwinei (ur. 1922)
• 1987 – Walter Abel, amerykański aktor, komik (ur. 1898)
• 1991 – Lechosław Marszałek, polski reżyser filmów animowanych (ur. 1922)
• 1995 – Eazy-E, amerykański raper zespołu N.W.A. (ur. 1963)
• 1996 – Edmund Muskie, amerykański polityk pochodzenia polskiego, sekretarz stanu USA (ur. 1914)
• 1998 – Zdzisław Libera, polski historyk literatury (ur. 1913)
• 2000 – Alex Comfort, brytyjski lekarz, psycholog, pisarz (ur. 1920)
• 2001 – Piotr Sobociński, polski operator filmowy (ur. 1958)
• 2002 – Randy Castillo, amerykański perkusista zespołu Mötley Crüe (ur. 1950)
• 2003 – Bolesław Wierzbiański, polski dziennikarz, polityk, działacz emigracyjny (ur. 1913)
• 2004:
  • Jan Berry, amerykański muzyk zespołu Jan & Dean (ur. 1941)
  • Jan Sterling, amerykańska aktorka (ur. 1921)
• 2005:
  • James Callaghan, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1912)
  • Paul Hester, australijski perkusista zespołu Crowded House (ur. 1959)
• 2006:
  • David Cunliffe-Lister, brytyjski polityk, członek Izby Lordów (ur. 1937)
  • Alain Danet, francuski hokeista na trawie, działacz sportowy, honorowy członek MKOl (ur. 1931)
  • Jolanta Sell, polska tłumaczka (ur. 1922)
  • Nikki Sudden, angielski piosenkarz (ur. 1956)
• 2007 – Sylvia Heschel, amerykańska pianistka (ur. 1913)
• 2008 – Manuel Marulanda, kolumbijski przywódca organizacji terrorystycznej Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (ur. 1930)
• 2009 – Piotr Bednarz, polski działacz opozycji w PRL-u (ur. 1949)
• 2010 – Mauro La Torre, włoski esperantysta, prezes Międzynarodowej Ligi Nauczycieli Esperantystów (ur. 1946)
• 2011:
  • Paul Baran, amerykański informatyk (ur. 1926)
  • Harry Coover, amerykański chemik, wynalazca kleju Super Glue (ur. 1917)
  • Geraldine Ferraro, amerykańska polityk (ur. 1935)
  • František Havránek, czeski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1923)
  • Diana Wynne Jones, brytyjska pisarka fantasy (ur. 1934)
  • Kazimierz Macioch, polski zapaśnik (ur. 1932)
  • Roman Piętka, polski duchowny neounicki, archimandryta, marianin, filolog (ur. 1937)