27 maja jest 147. (w latach przestępnych 148.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 218 dni.
- Imieniny obchodzą: Augustyn, Eutropiusz, Fryderyk, Fryderyka, Izydor, Jan, Julian, Lucjan, Magdalena, Małgorzata, Oliwer, Oliwier, Radowit i Świętobor.
- Boliwia – Dzień Matki
- Nigeria – Dzień Dziecka
- Polska:
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 669 p.n.e. – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne m.in. na Bliskim Wschodzie.
- 669 – Teodor z Tarsu przybył na Wyspy Brytyjskie.
- 927 – Piotr I został carem Bułgarii.
- 1153 – Malcolm IV został koronowany na króla Szkocji.
- 1234 – Król Francji Ludwik IX Święty poślubił Małgorzatę Prowansalską.
- 1293 – Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami spowodowały śmierć ponad 23 tys. osób w japońskim mieście Kamakura.
- 1353 – W Budzie odbył się ślub króla czeskiego i niemieckiego Karola IV Luksemburskiego i Anny Świdnickiej.
- 1525 – Został ścięty Thomas Münzer, przywódca powstania chłopskiego w Niemczech.
- 1595 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.
- 1606 – Wielka smuta: rebelianci pod wodzą Wasyla Szujskiego wtargnęli na Kreml moskiewski i zamordowali cara Dymitr Samozwańca I i około 500 Polaków.
- 1653:
- 1660 – W Kopenhadze zawarto pokój kończący wojnę duńsko-szwedzką.
- 1679 – W Anglii wydano ustawę Habeas Corpus Act, która zakazywała organom państwa aresztowania obywatela bez zgody sądu.
- 1692 – Wojna palatynacka: rozpoczęła się bitwa morska pod La Houge.
- 1694 – Wojna palatynacka: zwycięstwo Francuzów nad siłami hiszpańskimi w bitwie nad rzeką Ter.
- 1703 – Car Piotr I Wielki założył Petersburg.
- 1770 – V wojna rosyjsko-turecka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Nauplią.
- 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo Irlandczyków w bitwie pod Oulart Hill.
- 1812 – W Bukareszcie podpisano pokój kończący wojnę rosyjsko-turecką. Besarabia została przyłączona do Rosji.
- 1824 – Papież Leon XII ogłosił rok 1825 Rokiem Świętym.
- 1829 – Po 5 latach pobytu na zesłaniu w Rosji, Adam Mickiewicz wypłynął z Petersburga w półroczną podróż po Europie.
- 1832 – Na zamku w Hambach an der Weinstraße w Nadrenii-Palatynacie rozpoczęła się 4-dniowa, 30-tysięczna demonstracja (Hambacher Fest) na rzecz zjednoczonych i wolnych Niemiec oraz na znak solidarności z polskimi emigrantami po powstaniu listopadowym.
- 1860 – Giuseppe Garibaldi przypuścił atak na Palermo na Sycylii.
- 1864 – Wojna secesyjna: bitwa pod Pickett's Mill.
- 1883 – Aleksander III Romanow został koronowany na cara Rosji.
- 1896 – Tornado zniszczyło Saint Louis w stanie Missouri, zabijając co najmniej 255 osób.
- 1905 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Cuszimą.
- 1908 – Założono klub piłkarski RSC Anderlecht (Bruksela).
- 1915 – I wojna światowa: w angielskim porcie Sheerness eksplodował używany w czasie wojny jako stawiacz min statek pasażerski HMS Princess Irene. Zginęły 352 osoby.
- 1917 – Wybuchł bunt w Armii Francuskiej.
- 1919 – Amerykański hydroplan Curtiss NC-4 zakończył w Lizbonie pierwszy w historii przelot (z międzylądowaniami) przez Atlantyk.
- 1926 – Wojska francusko-hiszpańskie zlikwidowały Republikę Rifu, powstałą po rewolcie ludności berberskiej w Maroku Hiszpańskim.
- 1927 – Ford Motor Company zakończył produkcję Modelu T.
- 1930 – Otwarto Chrysler Building w Nowym Jorku.
- 1931 – August Piccard i Paul Kipfer wznieśli się z niemieckiego Augsburga balonem stratosferycznym na rekordową wysokość 15 785 m.
- 1934 – We Włoszech rozpoczęły się II Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
- 1936 – Brytyjski transatlantyk RMS Queen Mary wypłynął w swój dziewiczy rejs z Southampton do Nowego Jorku.
- 1937 – W San Francisco otwarto Most Golden Gate.
- 1940 – Kampania francuska: w wiosce Le Paradis w departamencie Pas-de-Calais żołnierze 3. dywizji pancernej SS Totenkopf zamordowali 99 brytyjskich jeńców wojennych.
- 1941 – Bitwa o Atlantyk: niemiecki pancernik Bismarck został zatopiony przez Brytyjczyków. Spośród 2220 członków załogi uratowało się 115.
- 1942 – Czechosłowaccy cichociemni dokonali w Pradze udanego zamachu na protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: alianci zaatakowali wyspę Biak.
- 1948 – Urzędujący prezydent Libanu Biszara al-Churi został wybrany przez parlament na II kadencję.
- 1952 – Między Francją, RFN, Włochami i krajami Beneluksu został zawarty układ tworzący Europejską Wspólnotę Obronną (EWO).
- 1955 – Dokonano oblotu francuskiego samolotu pasażerskiego Sud Aviation Caravelle.
- 1956 – Na atolu Bikini Amerykanie przeprowadzili pierwszy wybuch tzw. trójfazowej bomby atomowej.
- 1957 – W Kirtland w stanie Ohio bombowiec B-36 Peacemaker zgubił nieuzbrojoną bombę atomową.
- 1960 – Premier Turcji Adnan Menderes został obalony w wojskowym zamachu stanu.
- 1967 – Urugwaj: reprezentacja Polski w koszykówce mężczyzn w swym debiucie na mistrzostwach świata pokonała Portoryko 76:64.
- 1971 – 46 osób zginęło, a 25 zostało rannych w katastrofie kolejowej pod Wuppertalem w Nadrenii Północnej-Westfalii.
- 1974 – Valéry Giscard d'Estaing został zaprzysiężony na prezydenta Francji, a Jacques Chirac objął stanowisko premiera.
- 1977:
- 1979 – Otwarto granicę egipsko-izraelską.
- 1980:
- Hua Guofeng jako pierwszy w historii premier Chin przybył z wizytą do Japonii.
- W południowokoreańskim mieście Kwangju (Gwangju) wojsko krwawo stłumiło trwające od 18 maja powstanie skierowane przeciwko zamachowi stanu z 12 grudnia 1979 i rządom wojskowej dyktatury generała Chun Doo-hwana. Według oficjalnych danych zginęło 207 osób, a 987 zostało rannych.
- 1987 – FC Porto z Józefem Młynarczykiem w bramce zdobyło piłkarski Puchar Europy, pokonując w finale na Ernst Happel Stadion w Wiedniu FC Bayern München 2:1.
- 1990 – Zwycięstwo Narodowej Ligi na Rzecz Demokracji w pierwszych od 30 lat wolnych wyborach w Mjanmie (Birmie), unieważnionych decyzją armii.
- 1991 – W azjatyckiej części Rosji utworzono Tunkiński Park Narodowy.
- 1992 – 18 osób stojących w kolejce po chleb zginęło wskutek ostrzału w oblężonym przez Serbów Sarajewie.
- 1993 – Przed Galerią Uffizi we włoskiej Florencji wybuchł samochód-pułapka; zginęło 5 osób.
- 1994 – Aleksander Sołżenicyn powrócił do Rosji.
- 1995 – Amerykański aktor Christopher Reeve w wyniku obrażeń odniesionych po upadku z konia został całkowicie sparaliżowany.
- 1997 – W Paryżu odbył się szczyt NATO-Rosja.
- 1999:
- 2001 – Na mityngu w austriackim Götzis reprezentant Czech Roman Šebrle ustanowił rekord świata w dziesięcioboju (9026 pkt).
- 2002:
- 2005 – W samobójczym zamachu bombowym na meczet w stolicy Pakistanu Islamabadzie zginęło 19 osób, a ponad 70 zostało rannych.
- 2006 – Trzęsienie ziemi o sile 6,2 stopnia w skali Richtera na indonezyjskiej wyspie Jawa spowodowało śmierć ponad 6 tys. osób.
- 2009:
- Co najmniej 24 osoby zginęły w zamachu samobójczym przed kwaterą policji w pakistańskim mieście Lahore.
- Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz TMA-15.
Urodzili się [edytuj]
- 1332 – Ibn Chaldun, historyk, socjolog, dyplomata, teolog islamski (zm. 1406)
- 1519 – Girolamo Mei, włoski humanista, teoretyk muzyki (zm. 1594)
- 1601 – Antoni Daniel, święty Kościoła Katolickiego, męczennik, francuski jezuita, misjonarz w Kanadzie (zm. 1648)
- 1626 – Wilhelm II Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1650)
- 1733 – Jan Chrystian Bockshammer, polski pisarz ewangelicki, nauczyciel i pastor (zm. 1804)
- 1756 – Maksymilian I Józef Wittelsbach, elektor i król Bawarii (zm. 1825)
- 1784 – Leon Borowski, polski filolog, krytyk literacki (zm.1846)
- 1797 – Gustaw Małachowski, polski polityk, poseł na sejm Królestwa Kongresowego (zm. 1835)
- 1819 – Thomas H. Stevens, Jr., amerykański kontradmirał marynarki wojennej (zm. 1896)
- 1837 – Dziki Bill Hickok, amerykański rewolwerowiec (zm. 1876)
- 1862 – Feliksa Kozłowska, polska zakonnica, twórczyni mariawityzmu (zm. 1921)
- 1867 – Arnold Bennett, angielski pisarz (zm. 1931)
- 1876 – Jan Kucharzewski, polski historyk, prawnik, polityk, premier Polski (zm. 1952)
- 1876 – Ferdynand Ossendowski, polski pisarz (zm. 1945)
- 1885 – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf (zm. 1958)
- 1886 – Kazimierz Konarski, polski archiwista, pisarz, historyk Warszawy (zm. 1972)
- 1887 – Kazimierz Fajans, amerykański fizykochemik pochodzenia polskiego (zm. 1975)
- 1888 – Louis Durey, francuski kompozytor (zm. 1979)
- 1894:
- 1897 – sir John Douglas Cockcroft, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 1951 (razem z Ernestem Thomasem Sintonem Waltonem) (zm. 1967)
- 1901 – Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (zm. 1941)
- 1903 – Jan Jaroszewicz, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1980)
- 1906 – Antonio Rosario Mennonna, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2009)
- 1907 – Karl Johannes Herbert Seifert, niemiecki matematyk (zm. 1996)
- 1911:
- 1912 – John Cheever, amerykański pisarz (zm. 1982)
- 1914:
- 1915 – Herman Wouk, amerykański pisarz
- 1918 – Yasuhiro Nakasone, japoński polityk, premier Japonii
- 1919 – Andrzej Nowicki, polski filozof
- 1921 – Czesław Madajczyk, polski historyk, profesor (zm. 2008)
- 1922 – Christopher Lee, brytyjski aktor
- 1923:
- 1926:
- 1928 – Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (zm. 2008)
- 1930 – Benon Miśkiewicz, polski historyk, polityk, minister nauki i szkolnictwa wyższego (zm. 2008)
- 1931:
- 1932:
- 1933 – Jerzy Nasierowski, polski aktor, pisarz
- 1934:
- 1936 – Ivo Brešan, chorwacki pisarz
- 1941 – Teppo Hauta-aho, fiński kontrabasista, kompozytor
- 1942:
- 1943 – Luděk Sobota, czeski aktor
- 1946 – Zbigniew Jaremko, polski saksofonista jazzowy, kompozytor
- 1948:
- 1949 – Piotr Nowina-Konopka, polski ekonomista, polityk, działacz społeczny
- 1950:
- 1951 – Ana Belén, hiszpańska śpiewaczka, aktorka
- 1952:
- 1954:
- 1955:
- 1956:
- 1957:
- 1958:
- 1961:
- 1962 – Marcelino Bernal, meksykański piłkarz, trener piłkarski
- 1963:
- 1967 – Paul Gascoigne, angielski piłkarz
- 1970 – Marcin Miller, polski piosenkarz
- 1971:
- 1972 – Eskild Ebbesen, duński wioślarz
- 1973:
- 1974:
- 1975 – Jadakiss, amerykański raper pochodzenia nigeryjskiego
- 1976 – Jiří Štajner, czeski piłkarz
- 1978:
- 1979 – Mile Sterjovski, australijski piłkarz pochodzenia macedońskiego
- 1980 – Ben Feldman, amerykański aktor
- 1981 – Johan Elmander, szwedzki piłkarz
- 1983 – Chamis al-Kaddafi, libijski wojskowy, oficer (zm. 2011)
- 1984 – Janusz Kołodziej, polski żużlowiec
- 1985:
- 1986 – Ihor Szymeczko, ukraiński sztangista
- 1988:
- 1991 – Ksienija Pierwak, rosyjska tenisistka
- 366 – Prokopiusz, rzymski generał, cesarz rzymski (ur. 325)
- 927 – Symeon I Wielki, władca Bułgarii (ur. 866)
- 1508 – Ludovico Sforza, książę Mediolanu (ur. 1452)
- 1564 – Jan Kalwin, szwajcarski reformator religijny pochodzenia francuskiego (ur. 1509)
- 1606 – Dymitr Samozwaniec I, car Rosji (ur. 1581)
- 1615 – Małgorzata de Valois, królowa Francji, żona Henryka IV (ur. 1553)
- 1638 – Jan Wężyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1575)
- 1797 – François Noël Babeuf, francuski polityk (ur. 1760)
- 1800 – Zygmunt Bogacz, polski hutnik (ur. 1758)
- 1839:
- 1840 – Niccolò Paganini, włoski skrzypek, kompozytor (ur. 1782)
- 1871 – Georges Darboy, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (ur. 1813)
- 1910 – Robert Koch, niemiecki lekarz, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 1905 (ur. 1843)
- 1919 – Awit Szubert, polski fotograf, pionier fotografii Tatr (ur. 1837)
- 1930 – Gabriel Miró, hiszpański pisarz (ur. 1879)
- 1939 – Joseph Roth, austriacki pisarz (ur. 1894)
- 1941:
- 1942 – Ludwik Puget polski rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki (ur. 1877)
- 1943 – Mieczysław Kotarbiński, polski malarz, grafik (ur. 1890)
- 1964 – Jawaharlal Nehru, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1889)
- 1969 – Jeffrey Hunter, amerykański aktor (ur. 1926)
- 1980 – Wincenty Faber, polski poeta (ur. 1936)
- 1982 – Jan Kwapisz, polski reżyser teatralny, pedagog, wykładowca PWSFTViT, związany z STS „Cytryna” (ur. 1932)
Przypisy
