28 Pułk Artylerii Lekkiej
| 28 Pułk Artylerii Lekkiej | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  II RP |
| Sformowanie | 1921 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Nadanie sztandaru | 26 maja 1938[1] |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Zajezierze |
| Podporządkowanie | 28 DP |
| Rodzaj wojsk | Artyleria |
| Rodzaj sił zbrojnych | wojska lądowe |
28 Pułk Artylerii Lekkiej (28 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
7 września 1921 roku, w Zambrowie, z połączenia III dywizjonu 8 Pułku Artylerii Polowej i III dywizjonu 18 Pułku Artylerii Polowej został sformowany 28 Pułk Artylerii Polowej.
Następnie dywizjony te przeszły reorganizację i powstał z nich pułk składający się z trzech dywizjonów po dwie baterie. Po zakończeniu organizacji oddział skierowany został na pobyt czasowy do Radomia. W 1922 roku stałym garnizonem pułku stało się Zajezierze koło Dęblina.
Z dniem 1 stycznia 1932 roku oddział został przemianowany na 28 Pułk Artylerii Lekkiej [2].
[edytuj] Mobilizacja i działania bojowe w 1939
Około 20 sierpnia 1939 roku pułk został zmobilizowany w Zajezierzu koło Dęblina i składał się z dwóch dywizjonów armat 75 mm i dywizjonu haubic 100 mm.
22 sierpnia pułk wszedł w skład 28 Dywizji Piechoty Armii Łódź. Dowódcą był ppłk Rudolf Ostrihansky. Po dwóch dniach marszu dołączył do jednostek macierzystej dywizji zajmujących pozycję na północ od Wielunia.
1 września pułk wszedł do walki z niemieckimi siłami pancernymi nacierającymi na Łagiewniki Raczyn. 1 dywizjon wraz z 36 Pułkiem Piechoty walczył na południe od lasów Rudnik. 2 dywizjon wspierał w walkach 15 Pułk Piechoty w rejonie Łagiewniki-Raczyn-Staw. 3 dywizjon wraz z 72 Pułkiem Piechoty bronił odcinka Masłowice-Jodłowiec-Żychta.
Po rozbiciu Armii Łódź pułk uczestniczył w obronie Twierdzy Modlin, kończąc działania bojowe 29 września, po kapitulacji twierdzy.
[edytuj] Kadra pułku
- płk Konstanty Adamowski (3 I - 12 VI 1922)
- płk Włodzimierz Rómmel (24 VI 1922 – 27 IV 1929)
- ppłk Włodzimierz Arwaniti (p.o. IV - XII 1929)
- płk Adam Józef Aleksander Epler (4 XII 1929 – 15 X 1935)
- płk Ludomir Kryński (19 XI 1935 – 27 XII 1938)
- płk Karol Pasternak (29 XII 1938 – VIII 1939)
- ppłk Edward Błaszczyk (p.o. VIII 1939)
- ppłk Rudolf Ostrihansky (IX 1939)
Zastępcy dowódcy
- mjr Władysław Dawidajtis (1924 - 1928)
- mjr Mieczysław Karaszewicz (1928 - 1929)
- mjr Włodzimierz Arwaniti (1929 – XI 1931)
- ppłk Jerzy Aleksander Zawisza (I 1932 – X 1934)
- ppłk dypl. Władysław Slawiczek (14 VI 1935 – 16 VII 1937)
- ppłk Edward Błaszczyk (VIII 1937 – VIII 1939)
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
[edytuj] Garnizon Zajezierze
Zajezierze było częścią umocnień twierdzy dęblińskiej. W 1890 zapadła decyzja o przebudowie umocnień Dęblina, zwanego ówcześnie Iwangorodem. Na skutek pojawiających się opinii o małej przydatności twierdzy w przyszłych działaniach wojennych, prace modernizacyjne ograniczyły się do wzmocnienia betonem kazamat, kojców i potern w trzech fortach położonych na lewym brzegu Wisły. Pod koniec XIX w. w twierdzy rozbudowano też magazyny artyleryjskie, wzniesiono i zorganizowano warsztaty rusznikarskie oraz prochownię.
W tym czasie na obszarze między fortem Gorczakowa a fortem Wannowskiego, we wsi Zajezierze, wzniesiono koszary przystosowane do stacjonowania piechoty oraz artylerii. Koszary te stanowiły główne zaplecze placu broni twierdzy dęblińskiej na lewym brzegu Wisły. Koszary składały się z dwóch obozów: obozu Kościuszki i obozu Traugutta, nazwanych tak w okresie niepodległości.
Rdzeniem koszar był obóz Kościuszki w Zajezierzu. Usytuowano tu budynki dowództwa, kasyno oficerskie i podoficerskie, kaplicę oraz sklepy i zakłady usługowe dla kadry i żołnierzy. Znajdowała się tu administracja, izby żołnierskie, stajnie, kuźnie, ujeżdżalnia, izba chorych, kuchnia itp. Obóz Kościuszki był miejscem stacjonowania I dywizjonu armat 75 mm. W drugim obozie, obozie Traugutta, zlokalizowanym obok wsi Głusiec, znajdowały się magazyny oraz budynki mieszkalne dla kadry. Stacjonował w nim II dywizjon armat 75 mm oraz III dywizjon haubic 100 mm. Koszary wybudowano w pobliżu linii kolejowej Dęblin – Radom; powstała tam stacja kolejowa Zajezierze, a na jej terenie zbudowano rampę kolejową, umożliwiającą wyładunek i załadunek ludzi i sprzętu.
Tuż przed wybuchem wojny oddano do użytku dwa dwupiętrowe bloki mieszkalne dla kadry: jeden przy stacji kolejowej w Zajezierzu, drugi na terenie fortu Gorczakowa, w pobliżu mostu drogowego na Wiśle. Oba budynki istnieją do dziś.
Obecnie koszary zajezierskie już nie istnieją, zniszczone i rozebrane po ostatniej wojnie. Jeden z budynków dawnych koszar zaadaptowany jest na kościół parafialny, drugi na ośrodek zdrowia.
[edytuj] Odznaka pułkowa
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk nr 9, poz. 126 z 27 lipca 1933 roku. Stanowi ją romboidalna tarcza pokryta zieloną emalią z czarnym obrzeżem. Tarcza obwiedziona jest srebrzystym wieńcem laurowym. Na tarczy wpisano numer i inicjały 28 PAL. Jednoczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Na rewersie próba srebra i imiennik grawera. Wymiary: 46x34 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[3].
Przypisy
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 304.
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych, Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 roku (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 36, poz. 473).
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 269.
[edytuj] Bibliografia
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Wydawnictwo Bellona. Warszawa 1991. ISBN 83-11-07772-X
- Andrzej M. Przybyszewski: 28 Pułk Artylerii Lekkiej. Pruszków: Ajaks, 2002. ISBN 83-88773-29-1.
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
