2K11 Krug

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
2K11 Krug (ros. 2К11 Круг)
2K11 Krug
2K11 Krug
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Zakłady Mechaniczne imienia Kalinina
Typ pojazdu samobieżny system rakiet ziemia-powietrze
Trakcja gąsienicowa
Załoga 3 do 5 osób
Historia
Prototypy 1957
Produkcja 1964 - obecnie
Dane techniczne
Silnik V-59 V-12 diesel chłodzony cieczą 520 KM
Poj. zb. paliwa 850 l
Pancerz 15 mm
Długość 7,5 m (9.46 m z rakietami)
Szerokość 3,2 m
Wysokość 4,472 m (z rakietami)
Masa 28,200 kg
Moc jedn. 17.33 KM/t
Osiągi
Prędkość 35 km/h
Zasięg 780 km
Dane operacyjne
Użytkownicy
 Armenia
 Azerbejdżan
 Bułgaria
 Turkmenistan
 Kirgistan
 Korea Północna

2K11 Krug (ros.: 2К11 Круг – "okrąg") – radziecki, a następnie rosyjski system rakiet ziemia-powietrze dalekiego zasięgu, do niszczenia celów na dużym i średnim pułapie. System został zaprojektowany przez grupę NPO Novator i produkowany jest w Fabryce Maszyn im. Kalinina w Jekaterynburgu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projekt systemu 2K11 został zapoczątkowany w 1957 roku przez biuro projektowe Liulewa. Został po raz pierwszy zaprezentowany w czasie defilady w Moskwie w maju 1964. Użyty natomiast został po raz pierwszy w czasie manewrów w 1967. Ostatecznie na wyposażeniu Armii Radzieckiej system znalazł się dopiero w 1969.

Pierwsze prototypy Kruga trafiły do jednostek w 1965 roku. Pierwszą produkowaną wersją był Krug-A, który z taśmy produkcyjnej zszedł w 1967. Następnie zestaw był wielokrotnie modyfikowany i unowocześniany. W 1971 pojawiła się wersja rozwojowa Krug-M, zaś w 1974 Krug-M1, które zostały opracowane w celu usunięcia dużej liczby wad technicznych odnotowanych w czasie eksploatacji. Krug-M został przetestowany na manewrach w 1971, zaś Krug-M1 w 1975. Najnowszą wersją jest powstała w 1994 Wiraż, która ma zastąpić starsze Krugi w ofercie eksportowej.

W 2K11 był krótko eksploatowany przez wojska sowieckie w czasie wojny w Afganistanie w latach 1979 - 1980, ale nie znalazł tam zastosowania bojowego i został bardzo szybko wycofany. W 1997 roku ogłoszono do publicznej wiadomości, że między 1993 a 1996, 27 baterii Krug wraz z 349 rakietami zostało sprzedanych Armenii.

We wrześniu 2006 roku Polska dokonała testu użycia 4 rakiet wystrzelonych z Kruga przeciwko rosyjskim pociskom morskim P-15.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Bateria[edytuj | edytuj kod]

Bateria przeciwlotniczego zestawu rakietowego 2K11 Krug składa się z podwozia gąsienicowego GM-123 i 2 osadzonych na nim wyrzutni rakiet, o zakresie obrotu 360 stopni oraz maksymalnym wychyleniem 70 stopni.

Dwie podstawowe wersje zestawu to 9M8M1 (2K11M "Krug-M") i 9M8M2 (2K11M2 / 3 "Krug-M1"), które amerykański Departament Obrony Narodowej określa jako SA-4B. Pierwsza wersja - 9M8M (SA-4A) weszła do użytku 1965 roku, a następnie zastąpiły ją zmodernizowane 9M8M1 (2K11A "Krug-A") w 1967 oraz 9M8M1 w 1971 i 9M8M2 w 1973.

W baterii 9M8M2 obniżona została maksymalna wysokość celu oraz maksymalny zasięg, w zamian za lepszą skuteczność w zestrzeliwaniu samolotów w bezpośrednim pobliżu baterii. Każda bateria ma na swym wyposażeniu dwie rakiety w przypadku 9M8M1 i cztery w 9M8M2, jak również następujące radary:

  • P-40 - radar wczesnego ostrzegania o zasięgu 175 km / 108 mil (użyty również w zestawach SA-6 i SA-8)
  • Radar kierowania ogniem o zasięgu 128 km / 80 mil
  • Radar pomiaru wysokości o zasięgu 240 km / 148 mil

Dwa pierwsze radary montowane są na osobnych pojazdach gąsienicowych, zaś trzeci najczęściej jest ręcznie rozstawiany i podróżuje na pokładzie ciężarówki Ural, którą transportowane są również akumulatory i zapasowe rakiety.

Pociski[edytuj | edytuj kod]

Siłą napędową każdego z pocisków zestawu Krug są 4 osobne silniki rakietowe na paliwo stałe przyczepione do rdzenia rakiety od zewnątrz. Kiedy ich paliwo jest już wypalone, a rakiet osiągnęła swą prędkość przelotową, napęd stanowi wewnętrzny silnik strumieniowy na paliwo płynne. Rakieta wyposażona jest w jedną głowicę odłamkowo-burzącą o masie 135 kg (300 funtów).

Pocisk osiąga prędkość odpowiadającą Mach 4, zaś jej zasięg wynosi od 50 do 55 km (31-34 mil) w zależności od wersji. Likwidowane z pomocą zestawu cele stanowić mogą samoloty lub pociski balistyczne poruszające się na pułapie od 100 m do aż 27 km (330 – 88 500 stóp). Ewentualne zaangażowanie wysokości od 100 m – 27 km (330 – 88 500 stóp). Są one kierowane wyłącznie radiolokacyjnie, z tym, że możliwe jest również ich sterowanie optyczne, lecz jedynie w początkowej fazie lotu.

Pociski te wydają się niezwykle niebezpieczne ze względu na ich gigantyczny (jak na lata 50.) pułap operacyjny, lecz ze względu na ich wielkość mało prawdopodobne wydaje się trafienie nimi maszyny o dużej zwrotności, jak myśliwca, chyba, że nie byłby on świadom zagrożenia.

Elementy zestawu[edytuj | edytuj kod]

  • Samobieżny transporter 2P24
  • Mobilna stacja dowodzenia 1S32
  • Stacja radarowa 1S12
  • Ciężarówka 2T6

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Aktualni[edytuj | edytuj kod]

Byli[edytuj | edytuj kod]

  •  Czechosłowacja – wycofane na początku lat 90.
  •  NRD – wycofane na początku lat 90.
  •  Węgry – przekazane do rezerwy
  •  Rosja – wycofane w roku 2007
  •  Polska – wycofane z eksploatacji w 2011 roku

W muzeach[edytuj | edytuj kod]

Zestawy 2K11 Krug są eksponowane w następujących muzeach

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons