2 Pułk Artylerii Ciężkiej (II RP)
| 2 Pułk Artylerii Ciężkiej | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1921 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Nazwa wyróżniająca | Ziemi Chełmskiej |
| Patron | Hetman Jan Zamoyski |
| Tradycje | |
| Święto | 15 maja[1] |
| Dowódcy | |
| Ostatni | ppłk Bolesław Pyszora |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Chełm |
| Podporządkowanie | 2 Grupa Artylerii |
| Rodzaj wojsk | artyleria |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
2 Pułk Artylerii Ciężkiej Ziemi Chełmskiej im. Hetmana Jana Zamoyskiego (2 pac) - oddział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego II RP.
Pułk został sformowany w 1921 roku, w garnizonie Chełm. W 1938 roku otrzymał nazwę wyróżniającą "Ziemi Chełmskiej" i imię patrona hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego [2]. Od 1929 roku oddział był podporządkowany dowódcy 2 Grupy Artylerii.
Spis treści |
[edytuj] Pułk w kampanii wrześniowej
Mobilizacja
Pułk był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" sformował:
W dniach 14-16 sierpnia 1939 roku, w mobilizacji alarmowej:
- I dywizjon 2 Pułku Artylerii Ciężkiej Typ I dla Grupy Odwodów "Wyszków" [3]
- Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typ II Nr 13 dla 13 DP
- Pluton Taborowy Nr 13 dla 13 DP
- Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typ II Nr 27 dla 27 Dywizji Piechoty
- Pluton Taborowy Nr 27 dla 27 DP
Od dnia 31 sierpnia 1939 roku, w I rzucie mobilizacji powszechnej:
- Dowództwo 2 Pułku Artylerii Ciężkiej dla Armii Odwodowej "Prusy"
- II dywizjon 2 Pułku Artylerii Ciężkiej Typ I dla Armii Odwodowej "Prusy"
- Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typ II Nr 3 dla 3 DP Leg.
- Pluton Taborowy Nr 3 dla 3 DP Leg.
Od dnia 4 września 1939 roku, w II rzucie mobilizacji powszechnej, rozpoczęto mobilizację:
- Ośrodka Zapasowego Artylerii Ciężkiej Nr 1
- Plutonu Marszowego Artylerii Ciężkiej Typ I Nr 2
- Polowego Szpitala Weterynaryjnego Nr 21
- Polowego Szpitala Weterynaryjnego Nr 22
Działania bojowe
Dywizjony "wojennego" 2 pac w okresie kampanii wrześniowej działały na różnych obszarach operacyjnych.
I dywizjon opuścił Chełm przed 1 września i transportem kolejowym udał się w obszar działania Armii Pomorze. Zajął stanowiska w rejonie Inowrocławia i do 5 września nie brał udziału w walkach. 6 września został przydzielony do 4 DP. W jej ugrupowaniu przegrupował się w rejon Kutna. 14 września po raz pierwszy (i jedyny) wspierał natarcie oddziałów dywizji na Dąbkowice. 17 września dywizjon znalazł się wraz z całą artylerią dywizji w okrążeniu. W wyniku dużych strat od lotnictwa żołnierze poddali się.
Dowództwo 2 pac i II dywizjon haubic 155 mm pierwotnie przeznaczone były do Armii Prusy. Z powodu dramatycznego rozwoju wypadków na obszarze armii gen. Dąb-Biernackiego, 2 pac (bez I dac) skierowano da Dęblina, a następnie do formującej się nowej armii w rejonie Chełmna. Rejon do działań osiągnięto 14 września.
[edytuj] Żołnierze pułku
Dowódcy pułku:
- ppłk art. Jan Chmurowicz (do 1929)
- płk art. Leon Czechowicz (1932)
- płk art. Lucjan Jasiński (1935-1938)
- ppłk dypl. art. Bolesław Pyszora (do IX 1939)
Oficerowie pułku:
- por. gosp. Kazimierz Bartecki (płatnik)
- por. lek. Piotr Gniazdowski
- mjr lek. wet. Franciszek Klepaczko
- ppłk dypl. Tadeusz Procner
- ppłk dypl. inż. Kazimierz Mieczysław Stefczyk
- ppor. art. Wacław Tym
- ppłk art. Ludwik Ząbkowski
Organizacja wojenna i obsada personalna pułku we wrześniu 1939
- dowódca - ppłk dypl. Bolesław Pyszora
I dywizjon (trzy baterie a. cztery 105 mm armaty wz. 1913)
- dowódca - mjr Alojzy Dylla
II dywizjon (trzy baterie a. cztery 155 mm haubice wz. 1917)
- dowódca dywizjonu - mjr Adam Jankowski
- dowódca 4 baterii - por. Ramuald Olszewski
- dowódca 5 baterii - por. Zygmunt Wydra
- dowódca 6 baterii - por. Bernard Zieliński[4].
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
17 lipca 1938 roku, w Zamościu, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, marszałek Edward Śmigły-Rydz wręczył płk. Lucjanowi Jasińskiemu sztandar ufundowany przez społeczeństwo Chełma [5]
Odznaka
Pierwszy wzór odznaki zatwierdzono w 1921 (Dz. Rozk. MSWojsk. nr 49, poz. 872 z 13 grudnia 1921). Odznaka wykonana w formie krzyża z wkomponowanymi lufami armatnimi i nałożonym stylizowanym orłem w koronie. Na piersi orła wpisano numer i inicjały 2 PAC L oraz datę 2.VI.19, na ramionach krzyża nazwy pól bitewnych LIDA MIŃSK SINIAWKA DYNEBURG SAMBOR. Dwuczęściowa - wykonana w srebrze. Wymiary: 38x38 mm.
Drugi wzór zatwierdzony Dz. Rozk. MSWojsk. nr 16, poz. 192 z 14 grudnia 1937 roku. Odznakę stanowi wieniec laurowy, srebrno oksydowany, na którym umieszczono herby Poznania, Krakowa oraz miniaturę odznaki Armii Polskiej we Francji. W środku wieńca emaliowany herb Chełma, wsparty na złocistym płomieniu gorejącej bomby. Jednoczęściowa - oficerska wykonana w srebrze, emaliowana. Na rewersie próba srebra i imiennik grawera. Wymiary: 42x32 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[6]
Przypisy
- ↑ Krzysztof. Handke: Kalendarium Garnizonu Leszczyńskiego .... s. 33.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 1938, Nr 8, poz 80.
- ↑ Do grupy nie dotarł, po zmobilizowaniu w składzie Korpusu Interwencyjnego, w nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku w marszu z m. Gniewkowo do m. Toruń-Rudak, oddany do dyspozycji dowódcy Armii "Pomorze".
- ↑ Obsadę II dywizjonu podano za Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej. s. 376.
- ↑ Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dodatku Tajnym nr 6 do Dziennika Rozkazów M.S.Wojsk. z 5 maja 1938, Nr 6, poz. 61.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 276-277.
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Instytut Wydawnictw PAX. Warszawa 1990
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
- Krzysztof. Handke: Kalendarium Garnizonu Leszczyńskiego 1920-2000. Leszno: Wydawnictwo Instytutu im. gen. Stefana "Grota" Roweckiego, 2003. ISBN 83-913624-5-0.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
