2 Pułk Strzelców Konnych (II RP)
| 2 Pułk Strzelców Konnych | |
|
|
|
| Historia | |
| Państwo | |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 14 lipca (wcześniej 28 czerwca) |
| Nadanie sztandaru | 1918 i 1925 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Bohdan Aleksander Rudolpf |
| Ostatni | ppłk Józef Mularczyk |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Hrubieszów |
| Podporządkowanie | Wołyńska Brygada Kawalerii |
| Rodzaj wojsk | Kawaleria |
2 Pułk Strzelców Konnych (2 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.
Spis treści |
[edytuj] Historia pułku do 1939
Za przodka 2 Pułku Strzelców Konnych można uznać 1 dywizjon 1 Pułku Szwoleżerów wchodzącego w skład Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera. Dywizjon ten został sformowany w 1918 we Francji i 26 kwietnia 1919 przetransportowany do Chełma. W maju tego roku został wysłany na front polsko-rosyjski i następnie wziął udział w wielu walkach z Armią Czerwoną – głównie z konnicą gen. Siemiona Budionnego. W październiku 1920 dywizjon otrzymał nazwę 2 Pułk Strzelców Konnych i został mu przydzielony garnizon w Hrubieszowie.
Początkowo w skład pułku wchodziła drużyna dowódcy, 2 szwadrony liniowe i pluton ciężkich karabinów maszynowych, z czasem ilość szwadronów zwiększyła się do trzech. W 1937 pułk przeszedł największą reorganizację: stał się częścią Wołyńskiej Brygady Kawalerii, a w jego skład zaczęły wchodzić 4 szwadrony liniowe, szwadron zapasowy, szwadron ciężkich karabinów maszynowych, szwadron gospodarczy, pluton kolarzy, pluton łączności i pluton działek przeciwpancernych.
[edytuj] Działania wojenne w 1939
W ramach mobilizacji Wołyńska BK weszła w skład Armii Łódź i znajdowała się na jej lewym skrzydle, na styku z Armią Kraków, w rejonie Kłobucka. Zadaniem brygady było odpieranie ataków silnie skoncentrowanych tutaj niemieckich wojsk pancernych i opóźnianie ich marszu w głąb kraju. 2 Pułk Strzelców Konnych znalazł się w odwodzie brygady.
1 września 1939 Wołyńska BK wzięła udział w Bitwie pod Mokrą. 2 Pułk Strzelców Konnych, który stanowił odwód, do walki wszedł ok. godz. 15:00, biorąc udział w kontrataku przeciwko atakującej polskie pozycje niemieckiej 4 Dywizji Pancernej. Dwa działka przeciwpancerne z pułku, pod dowództwem wachmistrza Jana Bonieckiego, oddelegowane na pierwszą linię już od samego początku bitwy brały udział w walce.
Po zakończeniu Bitwy pod Mokrą, Brygada wycofała się z rejonu nadgranicznego. Podczas wycofywania się miało miejsce przeoczenie, w wyniku którego 2 Pułk Strzelców Konnych został otoczony i odcięty od reszty sił Brygady. Dzięki słusznym decyzjom ppłk. Mularczyka, po kilkugodzinnych walkach pułk wyszedł z okrążenia i dołączył do reszty polskich sił.
W nocy z 3 na 4 września został zorganizowany "wypad na Kamieńsk" – żołnierze pułku zaatakowali zakwaterowanych i śpiących Niemców, zniszczyli kilkanaście czołgów i cystern, zabili ok. 100 żołnierzy wroga. Straty po stronie polskiej to 4 osoby, które po akcji nie odnalazły drogi powrotnej do reszty jednostki.
7 września pułk toczył ciężkie walki w rejonie Żeromina i Kruszewa. Tego samego dnia wraz z całą brygadą rozpoczął odwrót w kierunku Andrespola. W nocy z 9 na 10 września pułk osiągnął Puszczę Kampinoską, a następnie wyruszył w kierunku Modlina. Później wszedł w skład Grupy Operacyjnej gen. Władysława Andersa i wraz z nią rozpoczął marsz w kierunku południowej Lubelszczyzny. 20 września Grupa znalazła się na terenie Roztocza. 2 Pułk Strzelców Konnych w dniach 21 - 23 września brał udział w walkach w południowej części powiatu zamojskiego.
23 września pułk rozlokował się we wsi Dominikanówka. Tutaj został zaskoczony przez niemiecką kolumnę pancerną i rozbity. W czasie działań wojennych poległo 85 żołnierzy i 4 oficerów jednostki.
[edytuj] Hrubieszowscy strzelcy konni
Dowódcy pułku
- płk Bohdan Aleksander Rudolpf
- ppłk kaw. Antoni Długoborski (II 1921 - I 1928)
- ppłk / płk kaw. Romuald Niementowski (I 1928 29 VIII 1939)
- ppłk kaw. Józef Mularczyk (29 VIII - IX 1939)
Obsada personalna we wrześniu 1939 roku
- dowódca – ppłk Józef Mularczyk
- zastępca dowódcy – mjr Włodzimierz Łączyński
- adiutant – rtm. Adam Roman Sulimir[1]
- Oficer ordynansowy – ppor. Jerzy Beńkowski[1]
- kwatermistrz - rtm. Bohdan Bogumił Dobrzański
- Oficer żywnościowy – ppor. Stanisław Piotrowski[1]
- Oficer broni i gazowy – ppor. Władysław Jankowski[1]
- Oficer oświaty – ppor. Jan Dobraczyński[1]
- Lekarz medycyny – kpt. dr Marian Lisowski[1]
- Lekarz weterynarii – por. dr wet. Bolesław Ignacy Kędzierski[1]
- Płatnik – ppor. Feliks Pietruczyniak[1]
- Kapelan – ksiądz Józef Śliwa
- Dowódca 1 szwadronu – rtm. Stanisław Glasser
- Dowódca 2 szwadronu – por. Kazimierz Rogatko[1]
- Dowódca 3 szwadronu – por. Tadeusz Gierasieński
- Dowódca 4 szwadronu – por. Antoni Czernysiewicz (od 25 sierpnia, † 3 IX 1939)
- Dowódca szwadronu ckm – rtm. Tadeusz Kohaut
- dowódca plutonu łączności – por. Józef Kazimierz Manikowski[2]
- dowódca plutonu przeciwpancernego - por. Józef Ostoja–Gajewski[2]
- dowódca plutonu kolarzy - ppor. Józef Kotwica
Szwadron gospodarczy
- dowódca szwadronu – ppor. rez. Stefan Grabski
- szef szwadronu - st. wachm. Antoni Radzik
[edytuj] Symbole pułku
Sztandar
Do 1925 roku pułk używał starego sztandaru, pochodzącego jeszcze z armii gen. Hallera. Wręczył go pułkowi Prezydent Republiki Francuskiej Raymond Poincaré w czerwcu 1918 roku.
24 grudnia 1924 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził wzór lewej strony płachty sztandaru 2 psk [3]. Sztandar ufundowało społeczeństwo ziemi hrubieszowskiej, a wręczono go pułkowi 14 lipca 1925.[4]..
Odznaka
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 9, poz. 135 z 28 lutego 1922 roku. Posiada kształt proporczyka w barwach pułku - oliwkowo-amarantowy z chabrowym paskiem, na który nałożona jest odznaka Armii Polskiej we Francji. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w tombaku srebrzonym. Wymiary: 51x24 mm. Projekt: Waldemar Tarnowski. Wykonanie: Stanisław Reising - Warszawa [5]
Barwy
Proporczyk szmaragdowo-amarantowy z chabrowym paskiem pośrodku.
Czapka rogatywka – otok amarantowy[6].
Spodnie długie[a] ciemnogranatowe, lampasy amarantowe, wypustka amarantowa.
Żurawiejka
- Na podstawie słów bezstronnych
- górą nasz Pułk Strzelców Konnych
- Lance do boju, szable w dłoń...
- Dumna mina, pusta głowa -
- to są strzelcy z Hrubieszowa
- Lance do boju, szable w dłoń...
Uwagi
- ↑ szasery
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Mieczysław Bielski: Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. s. 350.
- ↑ 2,0 2,1 Mieczysław Bielski: Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. s. 351.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 2 z 22.01.1925, poz. 17.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 249.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 212.
- ↑ Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zdjęcia z ćwiczeń oficerów rezerwy, 1929 r. - Archiwum Państwowe w Zamościu.
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Piotrowski (oficer żywnościowy pułku) -W żołnierskim siodle, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1982
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
- Mieczysław Bielski: Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1991. ISBN 83-11-07836-X.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||