3 Korpus Obrony Powietrznej

3 Korpus Obrony Powietrznej
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1957
Rozformowanie	2007
Tradycje
Rodowód	6 DLM 3 Korpus OPL OK (1957-1962) 3 Korpus OPK (1962-1990)
Dowódcy
Pierwszy	płk Tedeusz Cynkin
Ostatni	płk Wojciech Świnder
Organizacja
Dyslokacja	Wrocław
Podporządkowanie	WOPK (1962-1990) WLOP (1990-2004) Siły Powietrzne (2004-2007)
Rodzaj wojsk	Wojska OPK

3 Korpus Obrony Powietrznej (3 KOP) – związek taktyczny Sił Powietrznych RP.

Korpus utworzono na podstawie Rozkazu Ministra ON Nr 0054/org. z 6 lipca 1957 roku oraz Rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju Nr OO33/Org. z dnia 24 lipca 1957 roku jako 3. Korpus Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (Korpus OPL 0K). Zadaniem korpusu była obrona powietrzna obszaru Ziemi Lubuskiej, Wielkopolski, Dolnego Śląska i Śląska Opolskiego. W jego skład włączono: cztery pułki lotnictwa myśliwskiego (3 plm, 38 plm, 45 plm i 62 plm), dwa pułki artylerii przeciwlotniczej (14 pa OPL i 98 pa OPL), dwa bataliony radiotechniczne (18 brtech i 22 brtech) i 6. bazę zaopatrzenia technicznego. Dowództwo korpusu stacjonowało we Wrocławiu.

W kwietniu 1962 roku, w związku z powołaniem do życia Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, zmieniono nazwę korpusu na 3 Korpus Obrony Powietrznej Kraju (3. KOPK). Zmianie uległ obszar obrony, który wynosił 96 tys. km² i obejmował: Wielkopolskę, Ziemię Lubuską Dolny Śląsk, Śląsk Opolski, Górny Śląsk oraz część Małopolski. W tym samym roku w skład korpusu włączono nowe jednostki: 39. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, 13. Dywizję Artylerii OPK, 85 pułk artylerii OPL i 90 pułk artylerii OPL oraz 14. batalion radiotechniczny.

W 1990 roku rozkazem Ministra ON rozwiązano Wojska Obrony Powietrznej Kraju, a na ich miejsce powołano Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej (WLOP). W związku z tym 3. KOPK zmienił nazwę na 3 Korpus Obrony Powietrznej (3 KOP). W 1996 roku korpus przejął ze składu Śląskiego Okręgu Wojskowego: 61 Brygadę Rakiet Przeciwlotniczych, 22 Polową Techniczną Bazę Przeciwlotniczą oraz wszystkie jednostki wojskowe 1. Korpusu Obrony Powietrznej. W 1997 roku 3. KOP przeszedł kolejną reorganizację. Do 2. KOP przekazano: 3. Brygadę Rakietową OP; 1 Pułk Lotnictwa myśliwskiego oraz 4 i 8 batalion radiotechniczny. Jednocześnie z 4. Korpusu Lotniczego przejęto: 7 Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego; 13 Pułk Lotnictwa Transportowego; 46 Polowe Warsztaty Lotnicze; 17. eskadrę lotniczą, 8 Pułk Zabezpieczenia i 14. składnicę sprzętu samochodowego. W 1998 r. rozformowano 26, a w 1999 r. 29 jednostek wojskowych i pododdziałów, w tym m.in. 3 i 17 eskadrę lotniczą we Wrocławiu i w Poznaniu, 7 Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego w Powidzu i 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego we Wrocławiu.

W 2000 roku przeformowano pułki lotnicze w eskadry i bazy lotnicze. Zgodnie z rozkazem Dowódcy WLOP z 28.11.2000 r. rozformowano: 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Poznaniu, 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Łasku, 13 Pułk Lotnictwa Transportowego w Krakowie i 8 Pułk Zabezpieczenia w Poznaniu. W ich miejsce sformowano: 3 eskadrę lotnictwa taktycznego w Poznaniu; 10 eskadrę lotnictwa taktycznego w Łasku, które podporządkowano 2. Brygadzie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu oraz 13. eskadrę lotnictwa transportowego w Krakowie, 8. Bazę Lotniczą w Krakowie, 31. Bazę Lotniczą w Poznaniu i 32. Bazę Lotniczą w Łasku.

Korpus został rozformowany w 2007 r.

Struktura organizacyjna

1957

• Dowództwo 3 Korpusu Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju – Wrocław
• 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – Wrocław (od 1967 przemianowany na 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego)
• 38 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – Powidz
• 45 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – Babimost
• 62 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – Poznań
• 14 Samodzielny Pułk Artylerii OPL – Poznań
• 98 Samodzielny Pułk Artylerii OPL – Wrocław
• 18 Samodzielny batalion radiotechniczny – Poznań
• 22 Samodzielny batalion radiotechniczny – Wrocław
• 6 Baza zaopatrzenia technicznego – Kalisz.

1990

• Dowództwo 3 Korpusu Obrony Powietrznej – Wrocław
• 11 i 62 pułk lotnictwa myśliwskiego
• 1 Brygada Artylerii OPK
• 79 samodzielny pułk artylerii OPK
• 3 Brygada Radiotechniczna
• 1 batalion zabezpieczenia
• Baza Statków Powietrznych
• 52 Polowe Warsztaty Lotnicze
• 44 eskadra lotnicza
• 6 składnica sprzętu lotniczo-technicznego
• 3 Węzeł Łączności
• 8 Warsztaty Techniczne.

2002

• Dowództwo 3 Korpusu Obrony Powietrznej – Wrocław
• 2 Brygada Lotnictwa Taktycznego – Poznań
• 3 Brygada Radiotechniczna – Wrocław
• 1 Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej – Bytom
• 61 Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej – Skwierzyna
• 3 Batalion Radioelektroniczny – Sandomierz
• 13 Eskadra Lotnictwa Transportowego – Kraków
• 3 Węzeł Łączności – Wrocław

Uzbrojenie korpusu

W pierwszych latach istnienia uzbrojenie korpusu stanowiły samoloty myśliwskie: Lim-1, Lim-2, MiG-15 i MiG-17. W latach 60. na uzbrojenie weszły samoloty myśliwskie MiG-19, MiG-21 oraz zestawy rakiet przeciwlotniczych S-75 Dźwina, S-75M Wołchow i S-125 Newa. W latach 80. korpus otrzymał na uzbrojenie samoloty myśliwskie MiG-23 i MiG-29.

Dowódcy

• 1957-1959 – płk Tadeusz Cynkin
• 1959-1967 – gen. bryg. pil. Julian Paździor
• 1967-1972 – gen. bryg. pil. Henryk Michałowski
• 1972-1974 – gen. bryg. pil. Longin Łozowicki
• 1974-1977 – gen. bryg. pil. Tadeusz Gembicki
• 1977-1985 – gen. bryg. pil. Apoloniusz Czernów
• 1985-1987 – gen. bryg. pil. Jerzy Gotowała
• 1987-1991 – gen. bryg. Edward Redwanz
• 1991-1995 – gen. bryg. pil. Kazimierz Dziok
• 1995-1999 – gen. bryg. pil. Roman Baszuk
• 1999-2003 – gen. bryg. pil. Lech Majewski
• 2001-2003 – gen. bryg. pil. Zbigniew Bielewicz
• 2003-2006 – gen. bryg. Zbigniew Janoś
• 2006-2007 – płk Wojciech Świnder

Bibliografia

• Tadeusz Kmiecik, Polskie lotnictwo wojskowe 1945-1962, Warszawa 2002, ISBN 83-87226-29-7.