3 Pułk Strzelców Konnych Królestwa Kongresowego
| 3 Pułk Strzelców Konnych | |
| Historia | |
| Państwo |  Królestwo Kongresowe |
| Sformowanie | 1815 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Marcin Tarnowski |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | województwo mazowieckie |
| Rodzaj wojsk | Jazda |
3 Pułk Strzelców Konnych (3 psk) - pułk jazdy Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.
Pułk sformowany został w 1815, w Warcie i Sieradzu. Wchodził w skład 1 brygady Dywizji Strzelców Konnych.
Barwą pułku był kolor żólty[1].
Spis treści |
[edytuj] Ubiór
Kurtka szaserska zielona z kolorowymi wypustkami i łapkami na kołnierzu, białymi guzikami z numerem 3 . Naramienniki metalowe białe z podszewką barwy żółtej.
Lejbiki sukienne zielone z wypustkami koloru żółtego na kołnierzu i rękawach oraz na naramiennikach z sukna zielonego. Spodnie paradne zielone z lampasami szerokimi barwy żółtej i karwaszami skórzanymi do kolan.
[edytuj] Miejsce dyslokacji w 1830
Stanowisko: województwo mazowieckie
- sztab - Sieradz
- 1 szwadron - Szadek
- 2 szwadron - Sieradz
- 3 szwadron - Uniejów
- 4 szwadron - Warta
- rezerwa - Gostynin
[edytuj] Konie
Pułk posiadał koniekasztanowate[1].
- 1 szwadron - konie jednostajnej maści
- 2 szwadron - konie mogły mieć gwiazdki na czole
- 3 szwadron - konie mogły mieć gwiazdki, strzałki i pęciny
- 4 szwadron - konie mogły mieć łysiny
- trębacze - konie gniado-srokate
Konie żołnierskie miały ogony obcięte do kolon i przerywane. Konie oficerskie - anglizowane.
[edytuj] Dowódcy
- płk Marcin Tarnowski (20 stycznia 1815),
- płk Kazimierz Dziekoński (8 września 1815),
- płk Maciej Dembiński (od 1829 do 26 lutego 1831),
- płk Aleksander Błędowski (9 marca 1831; dzień później ranny trafił do niewoli),
- ppłk Franciszek Russyan (13 kwietnia 1831; od 5 września pułkownik).
[edytuj] Walki w powstaniu listopadowym
Jako pierwszy wszedł do walki nowo zorganizowany 3 dywizjon 3 pułku pod dowództwem ppłk. Franciszka Suchorzewskiego. 14 lutego 1831 wziął on udział w bitwie pod Stoczkiem.
Pozostałe dywizjony walczyły pod Wawrem (19 lutego) i Nieporętem (23 lutego). 25 lutego pod Grochowem pułk stanowił osłonę korpusu gen. J. Mińskiego.
10 marca 1 szwadron wysłany na rozpoznanie w rejon Targówka dostał się pod ogień artylerii rosyjskiej i został rozbity. Dowódca pułku, płk Błędowski, ciężko ranny dostał się do niewoli. Rozkaz dzienny Naczelnego Wodza z 14 marca wskazuje winnych tej klęski. Są to: mjr Paweł Jaroszewicz i por. Franciszek Nowicki. Obaj oficerowie zostali karnie przeniesieni do innego oddziału.
Kolejne walki pułku to: 30 marca pod Pragą, 4 kwietnia pod Rożanem, a 11 kwietnia pod Sokołowem. Również pod Sokołowem 20 kwietnia wzięto do niewoli półtora szwadronu rosyjskich strzelców konnych.
Będąc w składzie dywizji gen. Kazimierza Turno w czerwcu 1831 pułk wziął udział w Wyprawie Łysobyckiej. Walczył pod Rudą (18 czerwca) i Mińskiem Mazowieckim (13 i 14 lipca). We wrześniu pułk bronił Warszawy (6 i 7 września). Liczył w owym czasie zaledwie 350 oficerów i żołnierzy.
Za zasługi w walce w okresie powstania listopadowego przyznano oficerom i żołnierzom 3 pułku strzelców konnych 1 krzyż kawalerski, 17 złotych i 20 srebrnych Krzyży Orderu "Virtuti Militari"[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830. s. 115.
- ↑ Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych. s. 80.
[edytuj] Bibliografia
- Bronisław Gembarzewski: Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830. Poznań: Kurpisz (reprint), 2003.
- Andrzej Kostrzewski: Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej - 3 Pułk Strzelców Konnych. Oficyna wydawnicza Ajaks, Pruszków, 1992. ISBN 83-8562100-8.
- Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: 1925.
|
|||||||||||||||||
