43 Eskadra Towarzysząca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
43 Eskadra Towarzysząca
Godło 43 Eskadry Towarzyszącej
Godło 43 Eskadry Towarzyszącej
Historia
Państwo Polska
Sformowanie 1 lipca 1929
Rozformowanie 18 września 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadała
Patron nie posiadała
Tradycje
Święto 23 maja[1]
Nadanie sztandaru nie posiadała
Dowódcy
Pierwszy kpt. pil. Kazimierz Benz
Ostatni kpt. obs. Władysław Dawidek
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Garnizon Toruń
Podległość 4 Pułk Lotniczy
Rodzaj wojsk Lotnictwo
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko[2]

43 Eskadra Towarzyszącapododdział lotnictwa Wojska Polskiego.

Historia eskadry[edytuj | edytuj kod]

43 Eskadra Towarzysząca został sformowana na podstawie rozkazu dowódcy 4 Pułku Lotniczego w Toruniu nr 150/29 z dnia 1 lipca 1929 roku, wydanym w wykonaniu rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 1513/29 tjn. Og.-Org.

Jednostka została utworzona rozkazem dowódcy 4 Pułku Lotniczego Augustyna Menczaka z dnia 1 lipca 1929 roku. Organizację eskadry powierzono jej pierwszemu dowódcy kapitanowi pil. Kazimierzowi Benzowi. Początkowo utworzono dwa plutony po trzy samoloty oznaczane odpowiednio I/43 i II/43. Jednostka wyposażona była w samoloty różnych typów m.in. Potez XV oraz Potez XXVII. 25 października 1930 roku dowództwo eskadry przejął kapitan pil. Jerzy Bohuszewicz. W drugiej połowie 1930 roku przystąpiono do organizacji trzeciego plutonu III/43.

Na przełomie lat 1932 i 1933 43 Eskadra Obserwacyjna została wyposażona w nowe samoloty Lublin R-XIII. 21 marca 1933 roku dowództwo nad jednostką przejął kapitan pil. Stanisław Krzymowski, który na stanowisku pozostawał do grudnia 1935 roku[3]. Pierwsze straty jednostka poniosła 15 grudnia 1934 roku. W wypadku pod Sokołowem koło Wrześni zginęli por. pil. Józef Zacharewicz i por. obs. Bronisław Dubniewicz.

W wyniku reorganizacji lotnictwa jesienią 1937 roku w ramach 4 Pułku zaczęto tworzyć 46 Eskadrę Obserwacyjną. Jednostka została utworzona na bazie sprzętu oraz personelu należącego do plutonu III/43. 1 września 1937 roku dowódcą minowano kapitana Roman Rypsonia, a 21 marca 1938 roku dowództwo nad jednostką przejął kpt. obs. Władysław Dawidek.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Władysław Dawidek

Po mobilizacji w dniach 23/24 sierpnia 1939 roku z dniem 30 sierpnia została przydzielona do Armii Pomorze[4]. 1 września 1939 roku pierwszy lot bojowy wykonali por. obs. Tadeusz Galler i ppor. pil. Andrzej Wojciechowski. Po południu tego samego dnia jednostka poniosła pierwsze straty. Odbywająca rozpoznanie w okolicach Nakła załoga ppor. Bernard Owczarczak i kpr. pil. Józef Andrzejewski została ostrzelana przez własną artylerię plot. Andrzejewski został ciężko ranny. 13 września w czasie kolejnego lotu bojowego został śmiertelnie ranny ppor. Juliusz Elsner. Dowódca eskadry z kpr. pil Ryszardem Kopytowskim, po rozpoznaniu Puszczy Kampinoskiej wylądowali w Warszawie, gdzie pozostali do kapitulacji stolicy. 17 września trzy pozostałe załogi otrzymały rozkaz ewakuacji do Lublina. Dwie załogi dostały się do niewoli niemieckiej, a jedna w składzie ppor. Stanisław Słomiński i ppor. pil.Stanisław Targowski 18 września przekroczyła granicę Rumunii.

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Od początku wybuchu wojny do 17 września piloci eskadry wykonali 55 zadań bojowych. Poległ ppor. Juliusz Elsner, ranny został Józef Andrzejewski, do niewoli dostało się 4 żołnierzy. Eskadra utraciła wszystkie samoloty.

Dowódcy Eskadry[edytuj | edytuj kod]

Stopień Nazwisko Okres
Kapitan pil. Kazimierz Benz 01.07.1929 – 25.10.1930
Kapitan pil. Jerzy Bohuszewicz 25.10.1930 - 21.03.1933
Kapitan pil. Stanisław Krzymowski 21.03.1933 – 02.12.1935
Kapitan pil. Kazimierz Benz 02.12.1935 – 16.05.1936
Kapitan pil. Tadeusz Czołowski 01.04.1936 – lipiec.1936
Major pil. Roman Rudkowski lipiec.1936 - 01.09.1937
Kapitan pil. Roman Rypsoń 01.09.1937 - 21.03.1938
Porucznik Władysław Dawidek 21.03.1938 – 18.09.1939

Personel eskadry na dzień 1 IX 1939[edytuj | edytuj kod]

  • Dowódca I/43 Plutonu: por. obs. Eugeniusz Siedlecki[5]
  • Dowódca II/43 Plutonu: por. obs Tadeusz Jasionowski[5]
  • Szef mechaników I/43 Plutonu: st. majster wojsk. Władysław Sztul[5]
  • Szef mechaników II/43 Plutonu: mł. majster wojsk. Adam Peimel[5]
  • Szef admin. eskadry: st. sierż. Kazimierz Stachurski[5]

I/43 Pluton[5]

Obserwatorzy

  • por. Tadeusz Galler, ppor. Bernard Owczarzak, ppor. Przybyłowicz, ppor. rez. Stanisław Wieczorek

Piloci

  • ppor. rez. Jan Elsner, ppor. Andrzej Wojciechowski, kpr. Józef Andrzejewski, kpr. Józef Jasiński, kpr. Jan Rink

II/43 Pluton[5]

Obserwatorzy

  • ppor. Marian Stefański, ppor. Stanisław Słomiński, ppor. Tadeusz Sołtysiński, ppor. Włodzimierz Szeunert

Piloci

  • ppor. rez. Stanisław Targowski, pchor. rez. Erwin Janusz, st. sierż. Henryk Rejchel, kpr. Michał Andrzejewski, kpr. Kazimierz Gawenda, kpr. Ryszard Kopytowski

Przypisy

  1. Święto 4 Pułku Lotniczego.
  2. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 1938 r. Nr 25, poz. 220). W skład Sił Zbrojnych II RP wchodziły wojska lądowe nazywane ówcześnie wojskiem i Marynarka Wojenna. Wojsko składało się z jednostek organizacyjnych wojska stałego i jednostek organizacyjnych Obrony Narodowej, a także jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza.
  3. Później był dowódcą 42 Eskadry Rozpoznawczej.
  4. Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). s. 94.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. s. 216.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4. (pol.)
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Biblioteczka Skrzydlatej Polski 14, 1982. ISBN 83-206-0281-5. (pol.)